De wereld haalde opgelucht adem, toen Iran vrijdag aankondigde de strategische Straat van Hormuz weer voor commerciële scheepvaart open te stellen. De olieprijzen daalden direct met zo’n 10 procent. Eerder vorige week had de Amerikaanse president Donald Trump al ronduit optimistische geluiden laten horen over een deal tussen Teheran en Washington over het beëindigen van de oorlog – mogelijk al afgelopen weekeinde.

Van die opluchting is niet veel meer over. Zaterdag sloot Iran de Straat van Hormuz weer, uit onvrede over de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens. Iraanse strijdkrachten beschoten diverse schepen in de zee-engte. Iraanse media berichtten zondag dat Teheran een plan uitwerkt om tol te heffen van vaartuigen die de zeestraat passeren.

Zondag nam de Amerikaanse marine een Iraans containerschip na diverse waarschuwingen onder vuur en schoot een gat in de machinekamer. Vervolgens enterden mariniers het vaartuig en namen het in beslag.

Die gebeurtenissen dreigen nieuwe vredesbesprekingen tussen Iran en de VS in gevaar te brengen. Iran zwoer wraak voor de Amerikaanse entering en gaf aan niet langer in onderhandelingen geïnteresseerd te zijn. Trump herhaalde zijn dreigement om Iraanse energiecentrales en andere civiele infrastructuur aan te vallen als Teheran weigert een akkoord te sluiten.

Voldoende hoop

Intussen dringt de tijd. Want woensdag loopt het tijdelijke bestand af dat beide landen twee weken geleden sloten. Dat bleek al vanaf het begin wankel, omdat Iran eiste dat het staakt-het-vuren ook voor Libanon zou gelden. Vorige week kwamen Israël en de Libanese terreurbeweging onder Amerikaanse druk overeen om de wapens tien dagen te laten zwijgen. Maar de jongste ontwikkelingen lijken ook die afspraak naar de achtergrond te verdringen.

Desondanks kondigde het Witte Huis zondag aan dat de Amerikaanse delegatie maandag naar de Pakistaanse hoofdstad Islamabad afreist om met Iran overleg te voeren. Kennelijk hebben de VS nog voldoende hoop op constructieve gesprekken, want vicepresident JD Vance zelf zal de besprekingen leiden.

Zondagavond berichtten Iraanse staatsmedia echter dat Teheran geen onderhandelaars naar Islamabad stuurt. Mogelijk draaien de Iraanse machthebbers bij en worden dinsdag alsnog gesprekken gevoerd.

Zo niet, dan dreigt in het uiterste geval hervatting van de oorlog. Met alle gevolgen voor de regio – en de rest van de wereld – van dien.

__