Wat staat er over zzp’ers in het coalitieakkoord?

Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid. Als de fiscus tot de conclusie komt dat er in de praktijk sprake is van loondienst, heeft dat consequenties. De opdrachtgever moet dan alsnog loonheffing afdragen; de zzp’er moet zijn aangifte inkomstenbelasting aanpassen.

Er heerst echter nog veel onduidelijkheid op de arbeidsmarkt: wanneer is er sprake van schijnzelfstandigheid en wanneer niet? Voormalig minister Van Hijum (Sociale Zaken) diende vorig jaar zomer wetgeving in bij de Tweede Kamer om dit slepende vraagstuk te beslechten: de zogeheten wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar).

D66, VVD en CDA hebben echter afgesproken dat ze niet verder willen met de Vbar; deze wet wordt grotendeels ingetrokken. Daarvoor in de plaats komt een ander wetsvoorstel om zzp’ers duidelijkheid te geven.

Wat wordt er dan geschrapt?

In de Vbar worden „indicaties” gegeven waaruit het werkveld kan opmaken of een contract geldt als loondienst, of niet. Bijvoorbeeld: geeft de werkgevende instructies? Voert hij controle uit? Is het werk structureel? Verrichten werknemers in loondienst hetzelfde werk? Loopt een werkende financieel risico? Doet hij ook andere klussen? Al deze vragen zijn uiteindelijk relevant voor de conclusie of er sprake is van wel of geen schijnzelfstandigheid.

Deze werkwijze geeft echter te veel onrust onder zzp’ers en hun opdrachtgevers, meent minister Aartsen (Werk en Participatie). Daarom heeft hij, vrijwel direct na zijn aantreden als minister, het deel van de Vbar ingetrokken dat ziet op de verduidelijking van arbeidsrelaties.

De Vbar regelt ook bescherming voor laagbetaalde zzp’ers. Daar gaat het nieuwe kabinet wél mee door. Een zelfstandige die minder dan 38 euro per uur verdient, kan van zijn opdrachtgever eisen dat die hem in loondienst neemt – desnoods door naar de rechter te stappen. Het is dan aan de werkgever om te bewijzen dat er geen sprake is van loondienst.

Wat voor nieuw wetsvoorstel komt er?

D66, VVD en CDA willen de Zelfstandigenwet invoeren. De Zelfstandigenwet is geschreven door –toen nog– VVD-Kamerlid Thierry Aartsen. D66, CDA en SGP steunen de wet als mede-initiatiefnemers. De wet is een jaar geleden gepresenteerd, maar werd nooit officieel bij de Tweede Kamer ingediend. Nu gaat Aartsen dus als minister verder met zijn eigen initiatiefwet.

Wat is de volgende stap?

Op het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wordt nu hard gewerkt aan een tweede versie van de Zelfstandigenwet. Deze wet moet zzp’ers en hun opdrachtgevers de gewenste duidelijkheid bieden. Hoelang dit gaat duren, is nog niet duidelijk.