Het was een ware revolutie op de weg, de Tesla Model S. Een wereldwijde doorbraak in rijden op stroom. In 2012 was dat. Nu, veertien jaar later, mikt het bedrijf van topman Elon Musk op een nieuwe pionier. Deze keer niet op vier wielen, maar met armen en benen. De toekomst voor Tesla is aan mensrobot Optimus.

Althans, dat is de hoop van Musk en de verwachting van beleggers. Door te stoppen met de productie van Model S en Model X – die nog maar weinig worden verkocht –maakt Tesla ruim baan voor de bouw van mensachtige robots. De Optimus is al een paar jaar in ontwikkeling en moet saaie of gevaarlijke taken van mensen overnemen, bijvoorbeeld in de eigen autofabrieken van Tesla.

Dat betekent in de eerste plaats dat de autofabrikant eindelijk afscheid neemt van het nog altijd modern gesoigneerde en bloedsnelle Model S. „Die heeft het zo opvallend lang volgehouden omdat hij technisch ver vooruitliep”, zegt Jean-Paul van Oudheusden, marktanalist automotive bij handelsplatform eToro. Ook de andere auto die Tesla gaat schrappen, Model X, baarde opzien in de autowereld, met deuren die openklappen als vleugels.

Maar Musk zou Musk niet zijn –hoe omstreden als persoon ook– als hij de wil niet heeft om de wereld te bewijzen waartoe hij met zijn bedrijf in staat is, denkt ook Van Oudheusden. „Musk wil laten zien wat hij kan.” En onbedoeld misschien ook wel een beetje wat hij niet (meer zo heel goed) kan.

De autotak liet namelijk in 2025 voor het eerst een omzetdaling zien, door een afnemende vraag naar auto’s en weggevallen inkomsten uit emissierechten. Volgens Van Oudheusden werd duidelijk wat al langer in de lucht hing: „Tesla is niet langer een autofabrikant met een aantal futuristische projecten. In 2026 zet het bedrijf van Elon Musk vol in op AI, waardoor de auto naar de achtergrond verschuift.”

Succesvolle auto’s als de Model 3 en Model Y zal Tesla zonder twijfel blijven bouwen. En ook de volledig elektrische vrachtwagen, de Cybertruck, komt nog altijd voor in de plannen. Bovendien sluit het maken van auto’s zoals Tesla auto’s ziet, goed aan bij de plannen voor de toekomst, zegt Van Oudheusden: „Tesla ziet auto’s als robots op wielen, denk maar aan de productie van robotaxi’s, waar ze ook heel groot in hopen te worden. Ze zijn goed in het opzetten van grote productielijnen vol met robots.”

En binnenkort dus ook met de productie van robots. Musk zei onlangs te verwachten dat mensrobot Optimus snel kan worden verkocht aan het grote publiek. Maar Van Oudheusden denkt niet dat consumenten al op zeer korte termijn een Optimus als hulpje in de keuken hebben. Hij verwacht dat de robots eerst verder worden ingezet bij magazijnen, sorteercentra en autofabrieken. Aan het bouwen van personenauto’s komt in sommige fabriekshallen (bijvoorbeeld in de spuiterij en bij het lassen van de carrosserie) nu al bijna geen mens te pas.

Tesla is niet de enige fabrikant van mensachtige robots. In China zijn meerdere bedrijven al ver met de ontwikkeling van humanoïden, onder meer autofabrikant BYD en techgigant Xiaomi. China verwacht over vier jaar al meer dan 400.000 mensrobots te produceren. Europa blijft volgens Van Oudheusden op z’n zachtst gezegd achter: „Ik zeg wel eens: in het Westen is niemand ermee bezig en in China iedereen. Op Chinese basisscholen werken kinderen al met kleine robotjes.”

Voor alle robotica waar Tesla zich op gaat storten zijn grote aantallen chips nodig. En ook die worden nu nog vooral in Azië geproduceerd, door bedrijven als het Koreaanse Samsung en het Taiwanese TSMC. Tesla wil daar niet afhankelijk van zijn en heeft plannen om miljarden dollars te investeren in de bouw van een eigen chipfabriek, Tesla TeraFab geheten. Die moet in de Verenigde Staten uit de grond worden gestampt. „Het is erg belangrijk om ervoor te zorgen dat we beschermd zijn tegen geopolitieke risico’s”, aldus Musk.

In hoeverre het nog meespeelt wat de wispelturige Musk zelf voor risico is voor Tesla, valt uiteraard moeilijk te voorspellen. Zeker is hoe dan ook dat de autofabrikant door beleggers steeds minder wordt gewaardeerd op basis van aantallen verkochte auto’s. „En steeds meer als een optie op de schaalbaarheid van robotaxi’s en kunstmatige intelligentie”, denkt Van Oudheusden. „Beleggers in Tesla kijken verder dan de korte termijn.” Al kan het snel gaan. Eind dit jaar moeten de eerste menselijke robots de Teslafabriek in Fremont, Californië, uit komen wandelen.