Ansgar –ook Anskar of Ansgarius genoemd– is niet de meest bekende naam uit de kerkgeschiedenis. Hij komt niet voor in de omvangrijke serie ”De kerk van alle tijden” van dr. Louis Praamsma. Wel staat er, in kleine letters, een alinea over hem in het ”Handboek der kerkgeschiedenis” van dr. J.N. Bakhuizen van den Brink en anderen. Heel wat reformatorische gezinnen zullen echter wel over Ansgar hebben gehoord, vanuit een verhaal uit ”De Kerkgeschiedenis verteld aan jong en oud” van Joh. Vreugdenhil.

De negende-eeuwse zendeling kwam ter wereld in een adellijk gezin, vermoedelijk in het jaar 801. Op vijfjarige leeftijd verloor Ansgar zijn moeder. Hij trad in in het benedictijnerklooster van Corbie in zijn geboortestreek in Noord-Frankrijk. Hij zou in die tijd een droom hebben gehad, die hem tot een heilig en ijverig leven aanspoorde. Op 22-jarige leeftijd verhuisde Ansgar naar Duitsland om leiding te geven aan een dochterabdij van Corbie: Nieuw Corvey.

Intussen was er in Denemarken al een aantal jaren gedoe rond de troonsopvolging. De verbannen koning van Jutland, Harald Klak, zocht zijn heil bij de Frankische keizer Lodewijk de Vrome. Nadat die Harald had laten dopen, hielp hij hem terug te keren naar zijn land. Ansgar en een aantal andere monniken vergezelden Harald en Lodewijk vroeg Ansgar om in het Scandinavische land te gaan evangeliseren. Dat was in 826 – nu dus 1200 jaar geleden.

Politieke onrust dreef Ansgar al snel weer Denemarken uit

Ansgar richtte er de eerste Deense school op, maar bleef niet lang in Denemarken. Politieke onrust dreef hem al snel weer het land uit. Later ging hij op verzoek van de koning van Zweden naar dat land, waar hij in 832 de eerste kerk stichtte.

Bisschopszetel

In 831 benoemde Lodewijk Ansgar tot aartsbisschop van Hamburg, waarbij ook de opdracht hoorde om de noordelijke landen te kerstenen. De monnik haalde eigenhandig de officiële volmacht daarvoor op bij de paus in Rome. Nadat de Noormannen in 845 Hamburg hadden geplunderd, verplaatste Ansgar zijn bisschopszetel naar Bremen.

Later reisde hij verschillende keren terug naar de Scandinavische landen. In de jaren 850 bouwde hij de eerste Deense kerk, in Ribe. Op de plek van die eerste houten kerk staat nu een kathedraal uit de twaalfde eeuw.

Overigens was Ansgar niet de eerste die de Denen poogde te kerstenen. Willibrord, de apostel van de Lage Landen, had dit ook al geprobeerd maar dat liep op niets uit. Ook Ebo van Reims, eveneens een beschermeling van Lodewijk de Vrome, deed een vergeefse poging. En volgens het ”Handboek der kerkgeschiedenis” had ook Ansgars werk „gering succes”. Niettemin viel hem later de erenaam Apostel van het Noorden toe.

Ansgars opvolger Rembertus beschreef zijn leven in de hagiografie ”Vita Ansgarii”

Ansgar overleed in 865 op 3 februari, een datum die sinds zijn heiligverklaring zijn officiële naamdag is. Zijn opvolger Rembertus beschreef zijn leven in de hagiografie ”Vita Ansgarii”. Een standbeeld in Kopenhagen herinnert aan zijn tijd als zendeling in Denemarken. Verschillende steden hebben een Ansgarkerk.

Oecumenische viering

Deze week herdenkt het land de 1200e verjaardag van het christendom aldaar. Op uitnodiging van de bisschop van Kopenhagen stuurde paus Leo XIV zijn kardinaal-staatssecretaris Pietro Parolin naar de hoofdstad om het jubileum te markeren. Zondag vond daar een herdenkingsmis plaats.

Tijdens zijn bezoek –te midden van internationaal geharrewar over het bij Denemarken behorende Groenland– sprak Parolin ook met de Deense minister van Buitenlandse Zaken Rasmussen. Ook nam hij zaterdag deel aan een oecumenische viering in de lutherse domkerk in Kopenhagen. Een ruime meerderheid van de Denen behoort namelijk tot de lutherse volkskerk – een marginaal deel is rooms-katholiek.