„Vrede op aarde en Gloria in excelsis Deo” — de kerstklanken resoneren nog na, zo aan het begin van het nieuwe jaar. Kerstfeest 2025 ligt achter ons. In verschillende toonaarden en op duizenden plekken in de wereld is er weer gezongen: in kerken, op straten en in concertgebouwen. Aloude woorden klonken, in uiteenlopende talen en melodieën.

We zongen, evenals de duizenden jaren ervoor. Of zongen we dit jaar tegen beter weten in? Was het een hoopvol zingen, juist omdat vrede ver te zoeken bleek? In verschillende delen van de wereld was dit absoluut het geval. Denk aan Jemen, Somalië, Burkina Faso, Haïti, Gaza en Venezuela. In Oekraïne werd het lied van vrede op aarde, dat nog maar ternauwernood was uitgezongen, beantwoord met wreed oorlogsgekletter.

Hoe zongen wij in Nederland dit jaar ”Vrede op aarde”? Wie terugblikt op 2025 en de hoogtepunten van het jaar op een rij zet, beseft dat vrede en veiligheid fragiel zijn geworden. Helaas bleek de voorspelling van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst juist. Het jaar 2025 was een jaar van onrust, met druk op de nationale veiligheid en de maatschappelijke weerbaarheid van Nederland. Halverwege het jaar bleek bovendien uit de Risico- en Crisisbarometer dat de gemiddelde Nederlander zich in 2025 in toenemende mate zorgen maakte over veiligheid en vrede.

Tijdens de NAVO-top in juni in Den Haag, wond Rutte er geen doekjes om. Hij sprak over collectieve veiligheid, verdediging en geopolitieke bedreigingen. Na de top bleef Rutte deze boodschap herhalen. Recent waarschuwde hij opnieuw voor een dreigende oorlog en onderstreepte hij het belang van een goed defensiebeleid.

De Nederlandse overheid bleef evenmin stilzitten en zag de noodzaak om burgers beter voor te bereiden. Met het informatieboekje ”Bereid je voor op een noodsituatie” kregen 8,5 miljoen huishoudens praktische tips en voorbeelden om zich in de eerste 72 uur van een noodsituatie te kunnen redden. Voorbereiding op rampen is niet meer enkel iets voor preppers.

Lees ook

Overheid gaat noodboekje versturen: „Wat je vandaag doet, maakt ons morgen sterker”

Intussen staan we aan het begin van 2026. Een op de drie Nederlanders heeft inmiddels een noodpakket in huis. Dat is verstandig. De dreiging van oorlog en ontwrichting is immers reëel.

We zongen van vrede op aarde, misschien gedachteloos. Maar juist tegen deze achtergrond wordt duidelijk waar het in 2026 werkelijk op aankomt: of wij durven leven vanuit vertrouwen, dat deze wereld, hoe verscheurd ook, niet stuurloos is. Dat er een God is, Die leeft en deze wereld in Zijn hand houdt –ook wanneer vrede ver weg lijkt en onze stemmen soms breekbaar klinken– en dat er in Zijn nabijheid vrede en veiligheid is.

Laten we 2026 daarom starten met het gebed om die nabijheid met de woorden van het avondgebed van Luther op onze lippen:

Heer, blijf bij ons,
want het is avond en de nacht zal komen.

Blijf bij ons,
en bij uw ganse kerk,
aan de avond van de dag,
aan de avond van het leven,
aan de avond van de wereld.

Blijf bij ons met uw genade en goedheid,
met uw troost en zegen,
met uw Woord en sacrament.

Blijf bij ons,
wanneer over ons komt,
de nacht van beproeving en van angst,
de nacht van twijfel en aanvechting,
de nacht van de strenge, bittere dood.

Blijf bij ons in leven en in sterven,
in tijd en eeuwigheid.
Amen.

Deze woorden ontstijgen al het tumult. Deze woorden bieden een hoopvol 2026, tegen beter weten in!

De auteur is bestuurder van Woord en Daad.