BinnenlandReportage

Rookbom en rode vloeistof verstoren waardige Israëlmanifestatie op de Dam

Een manifestatie voor Israël woensdag op de Dam in Amsterdam is niet zonder incidenten verlopen. Een demonstrant gooide een rode rookbom en Israëlische vlaggen werden besmeurd met rode, kleverige vloeistof. „Waarom kunnen ze ons niet met rust laten?” verzucht een van de aanwezigen.

Een menigte houdt een reusachtige wit met blauwe vlag omhoog. Het is donker. Op de achtergrond verlichte gebouwen.
Een Israëlmanifestatie op de Dam verliep woensdag niet zonder incidenten. Op de foto: een Israëlische vlag van 20 bij 30 meter wordt uitgerold. beeld André Dorst

De Dam is deze woensdagavond, de vierde avond van het Joodse feest Chanoeka, voor een groot deel gevuld. Naar schatting zijn ongeveer 2000 mensen naar de hoofdstad gekomen voor de manifestatie, georganiseerd door de werkgroep Op de bres voor Israël, waarvan Jacques Brunt de kartrekker is. Meer dan dertig bussen uit alle hoeken van het land rijden vanaf 18.00 uur onder politiebegeleiding in groepjes naar de Dam. Veel aanwezigen dragen Israëlische vlaggen.

Twee dames met een kaars met Israëlische vlag in de hand.
Elizabeth Wijnsma (l.) en Marry Timmerman. beeld André Dorst

Ze zijn er om Israël een hart onder de riem te steken. Zoals de zussen Marry Timmermans (41) uit Geldermalsen en Elizabeth Wijnsma (45) uit Putten. Ze hebben allebei een ledkaars in de hand met een Israëlische vlag erop geplakt. In elkaar geknutseld door Marry. Ze zijn hierheen gekomen om te laten zien dat Israël niet alleen staat, zegt Timmerman. „Je wilt toch niet dat wat in de Tweede Wereldoorlog gebeurde, zich herhaalt”, zegt Wijnsma. „Wij willen graag om de Joden heen blijven staan.”

Oudere man met dik vest aan.
Jacob Ooms. beeld André Dorst

Datzelfde gevoel leeft bij Jacob Ooms (66) uit Giessenburg. Hij was ook vorig jaar op 7 oktober bij de manifestatie. „Joden worden overal in de hoek gedrukt en uitgespuugd. In de politiek is het stil. Alleen SGP en ChristenUnie, en ook PVV, horen we nog.” Er is nergens plek voor de Joden, zegt Ooms. „Dan vraag ik me af: heeft men nog niet genoeg geleerd? Maar: Israël is Gods oogappel. Het volk blijft bestaan tot de wederkomst.”

„Wat in Sydney gebeurd is kan hier ook gebeuren”

Binyomin Jacobs, opperrabbijn

Enorme bemoediging

Dat zoveel niet-Joden vanavond op de Dam zijn, is „een enorme bemoediging” voor de Joodse gemeenschap, zegt opperrabbijn Binyomin Jacobs, die net als SGP-leider Chris Stoffer spreekt. Antisemitisme groeit inmiddels niet meer gestaag, maar ontzettend snel, zegt de opperrabbijn. „Wat in Sydney gebeurd is kan hier ook gebeuren. Dat is een slechte ontwikkeling waartegen je in opstand moet komen.”

Voor zover hij weet is er na de aanslag in Sydney geen enkele openbare chanoekaviering afgelast, zegt Jacobs. „De politie gaat zeer zorgvuldig met ons om. Jammer dat het nodig is, maar fijn dat het gebeurt.”

Op en rond de Dam staat ook woensdagavond veel politie. Op fietsen, motors en te voet. Ook meerdere politiebussen staan geparkeerd. In de lucht hangen twee drones. Een groot deel van de avond verloopt rustig. Af en toe uiten voorbijgangers, vaak mompelend, hun ongenoegen. „Israël naar de hel”, zegt een jonge vrouw. „Free Palestine man”, roept een jonge man. De aanwezigen letten er niet op. Zij luisteren naar de sprekers, zingen en luisteren naar Nederlandse en Hebreeuwse muziek en horen hoe de sjofar klinkt. Hoogtepunt van het programma is het uitrollen van een enorme Israëlische vlag –die 600 vierkante meter telt– over het publiek heen. Nadat de vlag helemaal over het publiek is gespannen, is er een minuut stilte voor de slachtoffers van Sydney en klinkt het Hatikwa, het Israëlische volkslied.

Geschreeuw

Het gaat mis als de vlag weer wordt ingerold richting het podium. Terwijl de band rustige muziek speelt, klinkt er ineens geschreeuw. Het scenario van de manifestatie in 2024 herhaalt zich. Grote vlekken rode vloeistof spatten op het doek. Een man rent weg van het podium, maar wordt door de politie tegengehouden en tegen een politiebusje gedrukt. Agenten komen van alle kanten aangerend. Onderwijl vult rode rook de lucht. Een politieagent pakt de rookbom binnen enkele momenten op en loopt ermee weg, buiten de menigte. Inmiddels hebben tientallen mensen het op een rennen gezet en schreeuwt een vrouw dat ze door de politie is belaagd.

Ook verder weg van het podium is met rode vloeistof gegooid. Een Spaflesje met het kleverige spul ligt op de stenen, eromheen rode sporen. De grote Israëlische vlag die Wilma Tijsseling (63) bij zich draagt, is vol geraakt. Een politieagent informeert of ze letsel heeft en zegt dat de vrouw aangifte kan doen. Die raad besluit Tijsseling op te volgen. Wat er precies gebeurde heeft ze niet meegekregen. Daarvoor ging het te snel. Ze zag een vrouw wegrennen die „Free Palestine” riep, maar of zij de rode vloeistof op haar richtte, dat weet Tijsseling niet.

„We moeten activistischer zijn”

Eddy Boevink, deelnemer manifestatie

„Ik stond midden in de vuurlinie, geloof ik”, zegt Eddy Boevink (60) grappend. Met een flesje water probeert hij het rode spul uit zijn haren en van zijn jas af te krijgen. Hij is regelmatig in Israël voor vrijwilligerswerk, vertelt hij. Van dit soort manifestaties was hij eerst niet zo. Hij doet liever iets. Maar sinds Sydney is hij er anders over gaan denken, zegt Boevink. „We moeten activistischer zijn. We zijn te stil. We moeten niet gaan schreeuwen of agressief worden, maar we mogen ons best meer laten horen.”

Rond 21:30 uur sluit Brunt de avond met de zegenbede uit Numeri 6. Daarna geeft hij nog wat praktische tips. „Stop bij vertrek alle Israëluitingen in je tas, ga daarmee niet door de stad lopen. Laat je niet provoceren.” De bussen rijden weer voor, de vlaggen verdwijnen, de terugreis wordt aangevangen.