„Ik vraag nu in het openbaar de hulp van de VS”, zei Zelensky dinsdag tegen een groep journalisten. Dat meldden meerdere media, waaronder Kyiv Independent en persbureau Reuters. „Samen met onze Europese partners kunnen we de veiligheid garanderen die nodig is om verkiezingen te houden. Als dat gebeurt, is Oekraïne klaar om binnen 60 tot 90 dagen verkiezingen te houden”, aldus de president.

Zelensky stelde dat hij het parlement gaat vragen voorbereidingen te treffen om verkiezingen tijdens de staat van beleg mogelijk te maken. Die toezegging lijkt een reactie op uitspraken die Donald Trump dinsdag deed. De Amerikaanse president begon in een interview met nieuwssite Politico over het uitblijven van verkiezingen in het Oost-Europese land. „Weet je, ze praten over een democratie, maar op een gegeven moment is het geen democratie meer”, zei Trump.

Als er daadwerkelijk verkiezingen komen, is dat hoe dan ook een opmerkelijke draai. Zelensky won in 2019 met grote meerderheid de presidentsverkiezingen in Oekraïne, maar het land heeft de verkiezingen opgeschort door het conflict met Rusland; anders hadden ze in 2024 moeten plaatsvinden.

In Oekraïne kan geen stembusgang plaatsvinden als de staat van beleg is afgekondigd. Een verkiezing in oorlogstijd zou ook gepaard gaan met allerlei logistieke uitdagingen, onder meer omdat Rusland een deel van het land heeft bezet.

Overhandigen

Met de aankondiging laat Zelensky zien dat hij bereid is ver te gaan om de VS tegemoet te komen. Amerikaanse diplomaten stelden eind november samen met Russische diplomaten een 28 puntenplan op. Ook daarin stond dat Oekraïne binnen honderd dagen verkiezingen moet houden.

Ondertussen voert Trump ook de druk op Kyiv op om in te stemmen met een vredesplan. Maar een eerste versie daarvan pakte volgens medestanders van Oekraïne vooral gunstig uit voor Rusland. Het gaat dan bijvoorbeeld om het opgeven van land door de Oekraïners. Zo zou de Donbas Russisch grondgebied worden.

De Oekraïense leider overlegde daarom maandag met leiders van Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland en benadrukte een dag later op X dat „heel actief” wordt gewerkt aan mogelijke stappen om de oorlog te beëindigen.

Zelensky zou het aangepaste vredesplan in eerste instantie dinsdagavond publiceren, maar die verwachting stelde hij bij. „Vandaag zijn we aan het werk en we gaan morgen verder”, zei hij dinsdag tegen de pers. „Ik denk dat we het morgen zullen overhandigen.”

Levensvatbaar

Veel tijd krijgt Zelensky niet. Hij heeft van de VS „dagen” de tijd gekregen om te reageren op een vredesvoorstel, meldde de Financial Times. De krant, die zich op anonieme bronnen baseert, schreef dinsdag bovendien dat Trump blijft hameren op het opgeven van grondgebied door Oekraïne, in ruil voor Amerikaanse veiligheidsgaranties.

Trump hoopt volgens een ingewijde op een vredesdeal „tegen de kerst”. In het gesprek met Politico benadrukte de Republikein dinsdag opnieuw dat Oekraïne moet toegeven in de vredesonderhandelingen. Zelensky moet volgens hem „beginnen dingen te accepteren”.

De Amerikaanse president wilde niet beamen dat hij Oekraïne op enig moment wil laten vallen. Zijn zoon Donald Trump jr. opperde dat zondag. Maar „ze moeten wel meespelen”, zei de president.

Trump beklaagde zich ook weer over Europese regeringen. Europa praat te veel en doet te weinig aan het oplossen van de oorlog in Oekraïne, meent de president. Het oude continent zou zwak zijn en „veel van de landen zijn niet meer levensvatbaar”.