Dat er grote spanningen zijn binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) is inmiddels genoegzaam bekend. Velen leven mee. Verschillende ambtsbroeders uit andere kerkverbanden dragen regelmatig de zorgen van het kerkverband aan de Heere op. Daarvoor wil ik graag publiekelijk mijn dank uitspreken.

Een deputaatschap kan geen roepende kerk aanwijzen en een gesloten synode kan niet weer samengeroepen worden

Helaas nemen niet alleen de spanningen toe, maar ook de onduidelijkheid. Veel kerkleden weten nauwelijks meer hoe de situatie in de CGK nu is. Die onduidelijkheid is onder meer geschapen door het kort geding dat de gemeente van Broeksterwoude-Petrus aanspande, de notitie van de juristen De Hek en Zondag, de brieven van deputaatschap vertegenwoordiging en als laatste de brief van deputaten emerituskas. Het is nodig om helderheid te scheppen in de ontstane situatie.

Kort geding

Allereerst het kort geding. Dat was in strijd met het Bijbelse uitgangspunt in 1 Korinthe 6:1-8. Verder was het advies van de kortgedingrechter in strijd met de kerkorde van de CGK. Een deputaatschap kan geen roepende kerk aanwijzen. Een gesloten synode kan niet weer samengeroepen worden.

Het vernieuwde deputaatschap vertegenwoordiging doet mee in de framing dat gemeenten rond ‘Rijnsburg’ uittreders zouden zijn

Dat het deputaatschap vertegenwoordiging om verdere juridisering van het conflict te voorkomen een roepende kerk heeft aangewezen, is te begrijpen. Het is echter een onjuiste kerkordelijke handeling en daarom nietig. Het aftreden daarna van het grootste gedeelte van het deputaatschap laat dit duidelijk zien.

Notitie De Hek/Zondag

Vervolgens hebben de juristen De Hek en Zondag, op verzoek van de Theologische Universiteit Apeldoorn, een notitie opgesteld. Het is volstrekt onbegrijpelijk en onbetamelijk dat het deputaatschap kerkorde en kerkrecht deze notie doorstuurde naar alle kerkenraden, alsof de notitie geldend kerkrecht is. Dit maakte de onduidelijkheid nog groter.

Lees ook

Kerkrechtdeskundigen over CGK: Zelf classes vormen is nieuw kerkverband beginnen 

In een interview (RD 24-10) bestrijdt advocaat mr. dr. P.T. Pel op deugdelijke gronden de conclusie van de beide juristen dat het kerkverband nog bestaat. In een uitvoerige nota laat Pel zien dat zij het burgerlijk recht laten prevaleren boven het kerkrecht. De notitie van Pel staat op de site van het Christelijk Gereformeerd Beraad.

Lees ook

Mr. Pieter Pel: Laten Christelijke Gereformeerde Kerken in vrede uit elkaar gaan

Brief deputaten vertegenwoordiging

Het deputaatschap vertegenwoordiging heeft de kerken laten weten dat het nu weer voltallig is. Ook hier is sprake van een onjuiste kerkordelijke handeling. Een deputaatschap wordt verkozen door een synode en kan niet zelf voor aanvulling zorgen.

Diepe oorzaak van chaos in CGK is dat sommige kerkenraden zich niet houden aan wat voor vast en bondig gehouden moet worden

Vervolgens doet dit vernieuwde deputaatschap mee in de framing dat gemeenten rond ‘Rijnsburg’ uittreders zouden zijn. Zo staat in een brief van 30 oktober: „Ook moeten bij elk scenario de consequenties voor plaatselijke kerken in beeld komen van een alsnog ordelijk willen uittreden uit het kerkverband.” Nauwelijks is die brief bezorgd of er volgt een brief van het deputaatschap emerituskas waarin ook gesproken wordt over kerken die het kerkverband gaan verlaten.

Twee lijnen

De diepe oorzaak van de chaos in de CGK –de laatste maanden zijn meerdere classes volledig vastgelopen– is dat sommige kerkenraden zich, in strijd met hun belofte, niet houden aan wat op grond van artikel 31 DKO voor vast en bondig gehouden moet worden. Onze synode heeft dit terecht beoordeeld als zonden.

Helaas is in de afgelopen periode gebleken dat het kerkverband geen wegen ziet om op te treden tegen deze kerkenraden, die na vermaning toch volharden in hun zonden. Ook meerdere pogingen om een ordelijk uiteengaan te regelen zijn mislukt.

De generale synode besloot mede hierdoor dat zij haar taak niet langer kon volbrengen. Ze legde de verantwoordelijkheid terug bij de plaatselijke gemeenten. Daarna ontwikkelden zich twee lijnen. Allereerst een verwoede poging om met behulp van de eerdergenoemde onjuiste handelingen het kerkverband in stand te houden. Een kerkverband dat de zonde blijft verdragen en op een onkerkordelijke wijze een synode bijeenroept, kan echter niet de wettige voortzetting zijn van het verband van de CGK. De weg via ‘Hoogeveen’ is daarom praktisch en principieel een doodlopend spoor. Dat trekt ons nog weer dieper het kerkelijke moeras in. Kerken die in de afgelopen jaren bewust eigen wegen zijn ingeslagen rond zaken die raken aan het Schriftgezag en daarin volharden, hebben zichzelf buiten ons kerkverband geplaatst.

Nieuwe classesindeling

Dan de tweede lijn. Het recht om een gezamenlijke kerkelijke vergadering bijeen te roepen komt toe aan die gemeenten die, op initiatief van de kerkenraad van Rijnsburg, nu precies doen wat de laatstgehouden generale synode heeft besloten. Dat is: vanuit de plaatselijke gemeenten het kerkelijk leven weer opbouwen. Zij hebben nu samen de taak om met last en volmacht bij elkaar te komen en te besluiten tot het houden van een gezamenlijke kerkelijke vergadering. Bedoeld om tot een nieuwe indeling van de classes van de CGK te komen, zodat het kerkelijk leven weer voortgezet kan worden.

De cgk van Damwoude herkent zich in het gezamenlijke verlangen van de ‘Rijnsburgse’ gemeenten. Dat is het verlangen om het kerkverband voort te zetten met alle gemeenten die zich op grond van Schrift en belijdenis willen houden aan wat ze beloofd hebben, in de geest van ‘1834’ en ‘1892’. Wie de ‘Rijnsburgse’ gemeenten blijft betichten van scheurmakerij of meent dat zij uit het kerkverband treden, keert de zaken om en houdt de verwarring in stand.

De auteur is christelijk gereformeerd predikant in Damwoude. Hij schrijft dit artikel op persoonlijke titel.