BuitenlandBritse koninklijk huis

Andrews ongekende val: van populaire prins naar koninklijke schaduw

Andrew Mountbatten Windsor. Zo gaat de tweede, en volgens aanhoudende berichten favoriete, zoon van wijlen koningin Elizabeth en prins Philip voortaan door het leven. De titels van koninklijke hoogheid en hertog van York waren hem al eerder afgenomen. Sinds vorige week is hij ook geen prins meer.

Voorpagina’s van kranten.
Op de voorpagina’s van Britse kranten domineert vrijdag het nieuws dat Andrew, het broertje van koning Charles III, ook geen prins meer is. beeld AFP, Rhianna Chadwick

Andrew moet bovendien zijn pronte woning Royal Lodge op het landgoed Windsor verlaten. Hij krijgt een achterafwoning op landgoed Sandringham, in het oosten van Engeland. Het is de plek waar de koninklijke familie traditioneel Kerst viert. Ook daarbij is Andrew niet langer gewenst.

Nadat hij een verdienstelijke rol had gespeeld in de Falklandoorlog groeide Andrew uit tot een nationale held

De tocht richting de koninklijke schaduw was lang en ging geleidelijk. Het begon allemaal redelijk positief. De goedlachse Andrew was een populaire jonge prins. Nadat hij een zeer verdienstelijke rol had gespeeld als helikopterpiloot in de Falklandoorlog groeide hij zelfs uit tot een nationale held.

Daarna ging het mis. Het huwelijk met de ook immer lachende Sarah Ferguson liep al snel op de klippen. Andrew kreeg een rol als handelsvertegenwoordiger. Het was een rol die hij misbruikte voor pleziertjes en andere gunsten.

Pedofilie

Eén van de personen die hij als handelsvertegenwoordiger ontmoette was de New Yorkse vastgoedmiljardair Jeffrey Epstein. De eerste ontmoeting vond plaats in 1999. De meer lugubere kanten van de relatie met de later voor pedofilie veroordeelde Epstein werden duidelijk toen een foto van Andrew met de indertijd minderjarige Virginia Giuffre werd gepubliceerd.

Andrew heeft alles geprobeerd om zijn omgeving en de rest van de wereld te overtuigen van zijn onschuld

Dit was voorjaar 2011. Sindsdien ligt de reputatie van Andrew aan diggelen. Andrew heeft alles geprobeerd om zijn omgeving en de rest van de wereld te overtuigen van zijn onschuld. De foto zou vals zijn, Giuffre zou onbetrouwbaar zijn en Andrew schakelde zelfs zijn beveiligingspersoneel in om kwalijke informatie over haar te verzamelen. Het hielp niets. Er waren momenten waarop geen dag leek voorbij te gaan zonder dat nieuwe aantijgingen boven tafel kwamen.

Andrew dacht eind 2019 het tij te kunnen keren met een door hem gearrangeerd interview met de Britse zender BBC. Het maakte de situatie alleen maar erger. Andrew gedroeg zich als een arrogante, geprivilegieerde prins. Hij toonde op geen enkele manier sympathie voor de schare van jonge seksueel misbruikte meisjes uit het netwerk van Epstein. Het feit dat hij de relatie met Epstein niet direct verbrak, was een gevolg van een „overdaad aan hoffelijkheid” van eigen zijde.

Zelfmoord

Het publieke oordeel was vernietigend. Binnen enkele dagen werd Andrew zijn status als koninklijke hoogheid ontnomen. Hij mocht geen rol van betekenis meer spelen binnen de koninklijke familie.

Andrew gaf Giuffre in het voorjaar van 2022 naar verluidt ruim 14 miljoen euro – zijn moeder betaalde

Andrew kon echter niet voorkomen dat er een rechtszaak tegen hem werd aangespannen door Giuffre. Toen de kans groot werd dat hij voor een Amerikaanse rechter zou moeten getuigen, hebben ze een schikking getroffen. Andrew gaf Giuffre in het voorjaar van 2022 naar verluidt ruim 14 miljoen euro – zijn moeder betaalde. Andrew hield vol onschuldig te zijn.

Daarmee leek de zaak afgedaan. In de afgelopen twee maanden bleek dat niet het geval. De Amerikaanse regering publiceerde onderdelen uit de Epsteinfiles waaruit bleek dat Andrew ronduit gelogen had in zijn interview met de BBC. Bovendien kwamen nieuwe onsmakelijke details naar voren uit de autobiografie van de eerder dit jaar door zelfmoord overleden Giuffre.

Zwarte schaap

Twee weken geleden werden Andrew zijn titels als hertog van York, graaf van Inverness en baron van Killyleagh en het prestigieuze lidmaatschap van de Orde van de Kousenband ontnomen. Nu is hij geen prins meer en moet hij Royal Lodge verlaten. Koning Charles hoopt dat daarmee een openbaar onderzoek naar het gedrag van Andrew kan worden afgewend.

Andrew is natuurlijk niet het eerste zwarte schaap in de Britse koninklijke familie. Prins Harry, de zoon van Charles, zorgde de afgelopen jaren voor voortdurende problemen, net als prinses Margaret, de zus van koningin Elizabeth, dat eerder al deed.

Wat verder terug in de tijd waren er tal van verhalen over onbetamelijk gedrag van de latere koning Edward VII, die zich in de ruim zestig jaar dat hij kroonprins was erg leek te vervelen. Eerder waren er serieuze problemen met de mentale gezondheid van de koningen George III en George IV – de laatste werd zelfs enige tijd wilsonbekwaam beschouwd. Maar ze mochten stuk voor stuk prins blijven. De val van Andrew kent geen historische equivalent.