Kerk & religieVrienden van The Gospel Standard

William Cowper verwoordde aanvechting van geloof in gedichten

De Engelse dichter William Cowper, bekend van het vers ”God Moves in a Mysterious Way”, heeft een moeilijk leven gehad. Hij leed aan vreselijke depressies, maar hij wist de aanvechting van het geloof op een bijzondere manier in gedichten te verwoorden.

Een zaal vol mensen; ze luisteren naar een man achter een katheder.
Op de ontmoetingsdag van Stichting Vrienden van The Gospel Standard, vrijdag in Barneveld, hield P. Trouwborst een lezing over de Engelse dichter William Cowper. beeld Niek Stam

Piet Trouwborst, oud-leraar Engels, sprak vrijdagmiddag over Cowper tijdens de jaarlijkse ontmoetingsdag van de Stichting Vrienden van The Gospel Standard. Deze voelt zich verbonden met Engelse Strict Baptist-gemeenten die zijn gegroepeerd rond het blad The Gospel Standard. De bijeenkomst vond plaats in kerkgebouw De Hoeksteen van de gereformeerde gemeente in Nederland te Barneveld.

Trouwborst begon met het laten zingen van het vers ”God Moves in a Mysterious Way” (God gaat Zijn ondoorgrondelijke weg). Tijdens zijn toespraak liet hij een ander bekend vers van Cowper zingen, terwijl hij zelf op het orgel begeleidde: ”Welcome Cross” (Welkom kruis).

William Cowper (1731-1800) heeft veel christelijke verzen van hoog niveau nagelaten. Hij was van 1780 tot 1830 de meestgelezen dichter van Engeland. Over hem zijn 45 biografieën verschenen.

Gekke dichter

De dichter was hoogbegaafd en hoogsensitief, aldus Trouwborst, die zei dat sommige mensen hem ”the mad poet” (de gekke dichter) noemden. Het bestuurslid van de stichting zei dat Cowper een moeilijke jeugd had. „Al op jonge leeftijd verloor hij zijn moeder. Cowper had geen goede band met zijn vader en zijn stiefmoeder. Op school werd hij gepest. Hij verloor alle zelfvertrouwen en had sombere gedachten.”

Nadat een relatie verbroken was, kreeg Cowper depressieve gevoelens, die leidden tot suïcidale gedachten. Maar er kwam een keer, aldus Trouwborst. „God greep in en overtuigde hem van zijn zonde. Cowper voelde zich een zondaar, dacht maandenlang dat hij verdoemd was en werd opgenomen in een psychiatrische kliniek. Na het lezen van Romeinen 3:25 kreeg hij kracht om te geloven: „Ik zag de vergeving van mijn zonden in Zijn bloed. In één moment geloofde ik. Ik kon niet spreken van ontroering.””

Cowper knapte op, ging in Olney wonen en sloot, aldus Trouwborst, vriendschap met de predikant John Newton. Ze schreven samen de Olney Hymns, die nog steeds gezongen worden. Juist voordat hij in een nieuwe depressie raakte, schreef Cowper ”God Moves in a Mysterious Way”. In die depressie had hij grote angsten en nachtmerries, waarin hij hoorde dat God hem verdoemde. Weer kwamen gedachten aan suïcide bij hem op. In deze tijd dichtte hij ”Welcome Cross”. Newton nam hem op in zijn woning. Na zestien maanden brak de eerste glimlach door en kon hij terug naar huis.

Glans

Trouwborst wees erop dat sommigen de depressiviteit van Cowper toeschreven aan het calvinisme en aan de calvinist John Newton. Volgens hem ging het echter om een „vroegkinderlijk trauma” dat gevolgen had voor de rest van zijn leven: gebrek aan zelfvertrouwen en een leven vol angst. „Cowper was”, aldus Trouwborst, „niet in staat tot het zelfstandig nemen van beslissingen. Hij had weinig vertrouwen in zijn eigen werk. Zonder Newton en anderen zouden we nauwelijks iets hebben vernomen van Cowper.”

„Toen Cowper stierf lag er een glans op zijn gezicht”

Piet Trouwborst, oud-docent Engels

Wat het geestelijke betreft, zei Trouwborst dat Cowper sterk werd aangevochten. „Hij vroeg zich af of zijn hart wel gevoelig was. Hij was soms een verzekerde in het geloof, maar meestal was hij een twijfelende en aangevochten gelovige. Maar toen hij stierf, lag er een glans op zijn gezicht.”

Trouwborst merkte op dat er nu een hernieuwde belangstelling voor Cowper is, onder anderen van de Amerikaanse theoloog John Piper. „Het is goed dat zijn woorden in deze tijd gehoord worden. In een trauma is er troost in Christus.”

Kerkdienst

Tijdens de bijeenkomst was ds. T.J. Pocock van de Strict Baptist-gemeente te South Moreton (in de omgeving van Oxford) aanwezig. In de zondagse kerkdiensten, door ongeveer dertig mensen bezocht, worden de gezangen van Cowper gezongen. De predikant weet dat ”God Moves in a Mysterious Way” nummer 320 van ”Gadsby’s Hymnbook” is. „Niemand kan zo schrijven als Cowper deed. Hij kon dat omdat hij zulke diepe aanvechtingen had.”

Dominee Pocock, een man met grijs haar, bril op en gekleed in een zwart pak.
Ds. T.J. Pocock op de ontmoetingsdag van Stichting Vrienden van The Gospel Standard, vrijdag in Barneveld. beeld Niek Stam

De Engelsman bevestigt dat hij regelmatig bezoek krijgt van Nederlandse vrienden. Hij roemt de goede verstandhouding met Nederlandse kerken.

Ds. Pocock preekte op donderdagavond in Drachten uit 1 Korinthe 1:22-24, „over Christus de Gekruisigde”. Vrijdagavond sprak hij in Barneveld over Johannes 10:27-28. Ds. Pocock: „De schapen horen de stem van God. Ze zijn alle door hem gekend en ze volgen Hem. Er is een persoonlijke relatie tussen de Herder en de schapen. Niemand kan hen uit Zijn handen halen.”