Digitale megaschermen nemen in hoog tempo het dashboard over van moderne personenauto’s. Verleidelijke touchscreens die lonken naar de swipende vingers van de automobilist of bijrijder worden in sommige automodellen over de gehele breedte van het instrumentenpaneel uitgesmeerd. De hoge aaibaarheidsfactor van zulke infotainmentsystemen is verleidelijk en roept de vraag op hoe verkeersveilig ze zijn.

„Hoe minder afleiding, hoe minder kans op ongelukken”, zegt een woordvoerder van Veilig Verkeer Nederland. Maar het is een beetje dubbel, zegt ze: „De technologie die zulke schermen biedt, zoals rijstrookcorrectie, helpt ook ongelukken voorkomen. Aan de andere kant trekken die schermen constant de aandacht. Ons advies is daarom: zorg dat je alleen met rijden bezig bent.”

Games

Maar zie de ogen maar eens op de weg te houden in de nieuwste Mercedes E-klasse. Dat luxemodel heeft een scherm over de hele breedte van de auto. De kleurtjes en icoontjes willen allemaal de aandacht, swipen is onontkoombaar. En in de duurdere modellen van BMW en Tesla is dat niet anders.

Er gaan op het moment sterke geruchten in het autocircuit dat het bedrijf van Elon Musk een vergaande upgrade in de pijplijn heeft van Tesla’s ”bestuurdersvisualisatie”. Zo is nog beter te zien waar je rijdt, hoe de omgeving eruitziet en wanneer het systeem op de automatische piloot staat. Er zou zelfs gegamed kunnen worden in 3D. Maar autofabrikanten zijn niet gek geworden: games en films stoppen ermee zodra de auto rijdt.

Het zijn vooral de luxemerken die lijken te willen laten zien dat de technologie het stuur zoetjesaan overpakt, vertelt Jean-Paul van Oudheusden, marktanalist automotive bij handelsplatform eToro. Klanten van de duurdere automerken zijn bovendien het meest gevoelig voor gadgets, zegt hij: „Die vinden zulke touchscreens stoer, zo van: kijk, ik heb het grootste scherm dat van alles kan.”

Wat precies de invloed van infotainmentsystemen op de verkeersveiligheid is, durft Van Oudheusden niet te zeggen. „Er bestaat wel onderzoek waaruit blijkt dat bestuurders langer zijn afgeleid door een scherm dan door hun telefoon.”

Trager

Al in 2020 toonden Britse onderzoekers van het gerenommeerde instituut Transport Research Laboratory (TRL) aan dat automobilisten tot wel 57 procent trager reageren als ze zo’n touchscreen bedienen. Er werden zowel ingebouwde schermen onder de loep genomen als systemen als Apple CarPlay en Android Auto.

De nieuwste typen auto’s voor de gewone man of vrouw, de Volkswagen Golfs en Renault Clio’s van deze wereld, hebben minder dominante schermen dan een prijzige Audi of Mercedes. Maar de tijd dat de bestuurder van een Kiaatje Picanto op een minischermpje moest kijken naar welke radiozender hij eigenlijk luisterde, is voorbij. „Wat óók niet zo veilig was, naar die kleine schermpjes turen”, memoreert Van Oudheusden.

De marktanalist denkt niet dat de opkomst van infotainment in de auto het voornaamste aankoopargument is geworden bij consumenten: „Het is geen massamarkt. Het belangrijkste aankoopargument blijft de portemonnee.”

Dat ziet Jos Veldhuisen van onlineplatform Aftersales Magazine anders. Hij is expert op het gebied van werkplaatsen, onderhoud en onderdelen en vertelt dat automobilisten tegenwoordig met heel andere vragen naar de garage komen dan een kapotte ruitenwisser. „Ze komen nu bij wijze van spreken langs omdat hun YouTube is vastgelopen.”

Vroeger stak je de buurman de ogen uit met een glimmende auto voor de deur, constateert Veldhuisen, nu doen de mensen dat met een auto die aan de binnenkant glanst.

Ongelukken

Rest nog altijd de vraag of al dat vernuft niet leidt tot ongelukken. Een woordvoerder van SWOV, het Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid, laat weten dat er momenteel onderzoek loopt naar de effecten van schermen in de auto, maar dat de resultaten nog op zich laten wachten. „Wel duidelijk is dat het niet zozeer om de afmeting van het scherm gaat, maar vooral om wat erop te zien is, en hóé”, zegt de woordvoerder.

Ook noemt het SWOV het verdwijnen van fysieke knoppen als veiligheidsrisico: „Knoppen hebben als voordeel dat ze ook zonder ernaar te kijken kunnen worden bediend.”

Daar is Richard Schram, technisch directeur van Euro NCAP, het mee eens. „Wij eisen van de auto-industrie dat vitale functies zoals richtingaanwijzer en claxon fysiek blijven, en dat volgen veruit de meeste fabrikanten dan ook.”

Euro NCAP is een onafhankelijke organisatie die de veiligheid van nieuwe auto’s beoordeelt door middel van de bekende crashtests en andere veiligheidstests. Volgens Schram is het uiteindelijk niet het scherm op zich dat voor onveilige situaties op de weg kan zorgen. „Het wordt gevaarlijk als functies te ver in het menu van die schermen zijn weggestopt. Hou het simpel.”