Dat concludeert de jeugdwerkadviseur van het Interkerkelijk Kenniscentrum (IKC) op basis van gesprekken met twaalf christelijke jeugdorganisaties, waaronder Driestar Educatief, SGP-jongeren en verschillende kerkelijke jeugdbonden.

Bakker is door IKC en Stichting Bijbels Beraad M/V gevraagd invulling te geven aan hun samenwerking rond het thema relatievorming. „Ons doel is jongeren en opvoeders toerusten op het gebied van Bijbelse relatievorming. Om zicht te krijgen op de praktijkvragen die onder hen leven, heb ik gesproken met jongerenorganisaties uit de breedte van onze achterban.”

Vrijdag presenteert Bakker zijn bevindingen op een conferentie, georganiseerd door Bijbels Beraad M/V.

Lees ook

Bijbels Beraad M/V en Interkerkelijk Kenniscentrum gaan samenwerken

U sprak met twaalf jongerenorganisaties. Sprak u ook de jongeren zelf?

„Het spreken met de organisaties was een strategische keuze om in relatief korte tijd de informatie op een rijtje te krijgen. Deze organisaties staan met hun voeten in de modder; zij weten wat er onder jongeren leeft. De resultaten van de gesprekken heb ik gespiegeld aan de ervaring van jongeren zelf, bijvoorbeeld aan recent onderzoek op het Van Lodenstein College over seksualiteit en relatievorming.

Zelf heb ik in de afgelopen maanden regelmatig over dit thema gesproken op jeugdverenigingen en catechisaties, waarbij ik jongeren nadrukkelijk om hun reactie heb gevraagd. Naar mijn idee is het daarom niet alleen spreken over, maar ook zeker spreken met.

We moeten wel oppassen om de resultaten een-op-een op alle jongeren te plakken. Ik zie het als rode draad: op deze thema’s hebben we als gereformeerde gezindte blijkbaar toerusting nodig.”

Welke vragen leven er rond relatievorming?

„Alle organisaties benoemden dat pornografie en de seksualisering van de maatschappij een groot probleem vormen, ook onder christelijke jongeren. Op het gebied van relaties en hechting is daarnaast veel op drift geraakt. Vaste structuren als het huwelijk staan onder druk. Gevoel lijkt belangrijker dan trouw. Die ontwikkelingen beïnvloeden de kijk van jongeren op relaties, en op elkaar.

Veel ouders worstelen met hun rol op het gebied van relaties. Hoever gaat hun verantwoordelijkheid voor de relatie van hun kind? Opvoeders –in de brede zin van het woord, dus ook docenten en ambtsdragers– ervaren een kloof tussen hun belevingswereld en die van jongeren. Ze constateren een lossere seksuele moraal, maar vinden het vaak ongemakkelijk om een open gesprek over relaties en seksualiteit te voeren. Terwijl jongeren juist aangeven dat ze veel belang hechten aan de mening van hun ouders over hun relatiekeuzes.”

Waar bent u bezorgd over?

„Waar ik me het meest zorgen om maak, is dat relaties en seksualiteit zo weinig positief en op een uitnodigende en bevestigende manier besproken worden. Het lastige is: ik maak me daar nu ook weer schuldig aan doordat ik me op de probleemkant focus.

Jongeren die ik spreek, geven aan: het gaat heel vaak over wat niet mag. Ze willen graag pósitieve voorbeelden zien. Wat is de rijkdom van het huwelijk? Daarover wordt weinig gepraat.

Dat geldt des te meer voor seksualiteit, wat vooral voor opvoeders echt een taboe-onderwerp is. Jongeren hebben behoefte aan een eerlijk gesprek over relaties en seksualiteit. Door de grote aandacht voor seks in de maatschappij zijn ze daar veel opener over dan enkele decennia geleden. Dat is winst.

Maar opvoeders ervaren ongemak. Ze vinden het bijvoorbeeld lastig om Bijbelse normen, zoals dat seks in een huwelijk thuishoort, expliciet uit te spreken en uit te leggen. Het gesprek komt dan in de praktijk niet verder dan ”zorg ervoor dat je niet zwanger raakt”. Ouders laten het soms maar een beetje gebeuren.”

Er zijn ook ouders die op het gebied van relaties juist geneigd zijn alles te verbieden.

„Ook dan ontbreekt het open gesprek. Het zijn twee kanten van dezelfde medaille.”

U benoemde het zelf al: u richt zich op de „probleemkant”. Waarover bent u juist hoopvol?

„Heel veel relaties ontstaan in een gezonde sfeer en ontwikkelen zich op een goede manier. Maar dat er zoveel vragen over relaties en seks leven, maakt duidelijk dat er een gat in de vorming zit. Er is werk aan de winkel.

Tegelijkertijd maken de vele vragen me hoopvol: deze jongeren hebben blijkbaar het verlangen om ook in dit deel van hun leven God te dienen. Ze willen gezonde keuzes maken en zoeken naar wat de Heere op het gebied van relaties van hen vraagt.”

Welk advies geeft u opvoeders?

„Voer vanaf jonge leeftijd veel het gesprek over relaties en seksualiteit, waarbij je juist ook de positieve kanten ervan benadrukt. Als dat pas ter tafel komt wanneer je kind een relatie krijgt –zoals het vaak gaat– heb je een paar stations gemist. Door regelmatig het gesprek te voeren, geef je kinderen ook de openheid om bij je te komen als ze ergens tegenaan lopen in hun relatie.

Als ik in schoolklassen kom, vraag ik kinderen altijd voorbeelden te noemen van een goed huwelijk in hun directe omgeving. In elke klas zijn er wel een paar die dat niet kunnen. Dat raakt mij enorm. Het is niet om het even hoe in de kerkelijke gemeente wordt omgegaan met huwelijk en echtscheidingen. Kinderen en jongeren hebben voorbeeldfiguren nodig in hun omgeving: mensen die laten zien dat zij bewust, aan de hand van de Bijbel en het gebed, keuzes maken in hoe je met elkaar omgaat.”