„Migratiepact geen wondermiddel voor asielcrisis”
De Tweede Kamer stemde donderdag in met het Europees migratiepact. De rechterkant van de Kamer hielp de coalitie aan een meerderheid voor deze implementatiewet. Migratie-expert Mark Klaassen: „Het wordt moeilijker voor asielzoekers om de Europese Unie binnen te komen.”
In 2015 werd Europa overspoeld door meer dan een miljoen mensen ten gevolge van conflicten in het Midden-Oosten. De Europese Unie zag dat haar asielwetgeving niet op orde was; er waren te veel verschillen tussen lidstaten. De oplossing: uniform beleid. Het migratiepact is het resultaat van ruim tien jaar onderhandelen. Op 12 juni treedt het in werking.
De rechtse partijen Groep Markuszower en FVD vinden het migratiepact niet streng genoeg. Ze stemden tegen de implementatiewet, die ervoor zorgt dat de EU-regels ook in Nederland doorwerken. Pogingen om de wet door amendementen strenger te maken, mislukten.
De andere rechtse partijen – PVV, JA21, BBB, CU en de SGP – stemden wel voor de wet. Diederik van Dijk (SGP) verwacht echter niet dat Europese regels het asielprobleem zullen oplossen. „Het is een stap in de goede richting, maar geen wondermiddel.”
PRO stemde tegen. De linkse fusiepartij stond eerder achter het migratiepact. Lisa Westerveld (PRO) sprak tijdens het debat haar zorgen uit over de mogelijkheid dat gezinnen die niet in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning in detentie worden geplaatst. Een amendement om dit te schrappen kreeg geen meerderheid.
Strenger
Volgens Mark Klaassen, universitair docent migratierecht aan Universiteit Leiden, maakt dit pact het voor de asielzoeker moeilijker om de EU binnen te komen. „Dat komt door een strengere en snellere grensprocedure. Daarnaast wil het pact het lastiger maken voor asielzoekers om naar een andere lidstaat door te reizen.”
In de praktijk betekenen de Europese verordeningen dat asielzoekers aan de buitengrens uitgebreid worden gecontroleerd. Grensbewakers nemen vingerafdrukken af en er is een gezondheidscheck. Daarnaast wordt sneller bepaald of de asielzoeker kans maakt op asiel.
Of de verzameling van plannen effectief zal zijn, weet Klaassen niet. „Ik ben geen waarzegger. Voorwaarde voor het slagen van dit pact is dat alle lidstaten de verordeningen goed uitvoeren.” Hoe effectief Griekenland of Italië de grensprocedure uitvoert, bepaalt volgens Klaassen in hoge mate de toestroom van asielzoekers naar Nederland.
Rechtspraak
De uitvoeringswet waar de Kamer donderdag over heeft gestemd, bevat aanvullingen op het EU-migratiepact. „Nederland probeert het geheel nog strenger te maken”, zegt Klaassen.
De aanvullingen zijn eigenlijk een kopie van de asielnoodmaatregelenwet en bevatten het tweestatusstelsel en strengere regels voor gezinshereniging. Met de twee statussen zal onderscheid worden gemaakt tussen mensen die écht als vluchteling tellen en mensen van wie niet duidelijk is of zij daaronder vallen. De laatste groep krijgt een ”zwakke vergunning”.
Klaassen voorziet hierdoor een toename van de druk op de rechtspraak. „Mensen zullen die zwakke status willen veranderen in een sterke en zich sneller tot de rechter wenden.”
