De situatie in Hongarije houdt Hannie Hermán-Mostert „heel erg bezig”, zegt ze. En niet alleen haar, merkte ze toen ze dinsdagavond haar man ging ophalen in Hattem, waar Hongaarse voorgangers uit Roemenië samen met Nederlandse collega’s hun jaarlijkse conferentie hielden.

Haar echtgenoot, ds. János Hermán, is oprichter van de Hongaarse protestantse gemeente in Zwolle. Vorige week donderdag zette hij op Facebook: „Viktor Orbán heeft een hartstochtelijke liefde voor ons land.” Hij herhaalde dat zaterdag en zondag.

„U weet dit zeker”, schreef iemand er sarcastisch onder. Een ander reageerde dat de Hongaarse premier een heel gevaarlijke demagoog (volksmenner) is, „hetzelfde type als Trump en Poetin. Een spreekwoord zegt: zeg mij wie uw vrienden zijn en ik zeg wie u bent.” En nadat de uitslag duidelijk werd: „Gelukkig hebben de Hongaren verstandig gestemd.”

Dat vindt de vrouw van ds. Hermán ook. „Orbán heeft zoveel slechte dingen gedaan. Maar veel Hongaarse christenen willen het niet zien. Orbán heeft bijvoorbeeld de oprichting van de christelijke Hongaarse universiteit in het Roemeense Oradea gesteund waar mijn man heeft lesgegeven, evenals die in Komarno in Slowakije. Ik begrijp dat de predikanten hem daarvoor erkentelijk zijn. Ze hebben echter hun ogen gesloten voor al het kwaad dat hij heeft aangericht, voor de corruptie, het afbreken van de rechtsstaat en het naar zijn hand zetten van de media. Veel Hongaarse christenen ontkennen dat stelselmatig. Ze zijn blind voor wat er aan de hand is. En daardoor zijn ze nu totaal van streek. Ze begrijpen deze verkiezingsuitslag niet, terwijl ik vind dat die logisch is, omdat de situatie in Hongarije zo is verslechterd.”

Bubbel

Hannie Hermán is zelf Nederlandse, maar heeft bijna tien jaar in het Hongaarssprekende deel van Roemenië gewoond. Twee van haar kinderen wonen daar nog. „Wij komen daar regelmatig, maar ik zie ertegen op om al die Orbánfans te ontmoeten. De predikanten zitten in een bubbel en het is moeilijk daardoorheen te breken. Het maakt de verhoudingen onder Hongaarse christenen ingewikkeld. Daar heb ik pijn in mijn buik van.”

Ruim 36 jaar na de val van de communistische regimes weet Oost-Europa nog steeds niet hoe het met de waarheid moet omgaan, vindt mevrouw Hermán. „Als iemand een andere mening heeft, wordt hij gelijk als vijand beschouwd en dus doodgezwegen. Dat is sinds de communistische tijd nog niet echt verbeterd. Op de conferentie in Hattem hoorde ik een predikant uit Roemenië vertellen dat hij in de kerkbode kritische noten wilde kraken over hoe dingen gaan in de kerk. Maar dat werd weggecensureerd. Ongelofelijk.”

Middel

Ds. Hermán dient de Hongaarse gemeente in Zwolle samen met ds. A.C. Kelemen, gereformeerd predikant in Urk, die ook uit het Hongaarssprekende deel van Roemenië komt. De Urker predikant zegt „vrij nuchter en zelfs argwanend tegenover politieke macht” te staan. „Deze verkiezing zal, zoals alle andere daarvoor en daarna, slechts een middel zijn in Gods hand om Zijn eigen doelen te bereiken. Hij gebruikt mensen die Hem trouw zijn, maar ook mensen die los van Hem zijn. Wat de kerk betreft hecht ik niet bijzonder grote waarde aan verkiezingsuitslagen. Welke partij er ook regeert, het verandert niets aan de taak van de kerk om te getuigen van de ene Koning.”