Het koningspaar kwam zondag in Amerika aan voor een driedaags werkbezoek. Maandag bezocht het paar de stad Philadelphia in de staat Pennsylvania; dinsdag en woensdag krijgt Miami in Florida bezoek.

Maandagavond stond hoofdstad Washington op de agenda, te beginnen met een „netwerkreceptie” met bedrijven en culturele instellingen. Daarna volgde een diner in het Witte Huis. Daaraan nam ook premier Jetten deel.

„Het betekent veel voor ons om de Verenigde Staten te bezoeken in het jaar dat u uw 250-jarig bestaan viert”, zei de koning in Philadelphia. Het is een roerig herdenkingsjaar: de oorlog in het Midden-Oosten eist dagelijks de aandacht van de machthebbers op. Voor ontvangst van het vorstelijk paar nam president Trump echter de tijd. Zelf logeerde hij vorig jaar juni in Paleis Huis ten Bosch tijdens zijn bliksembezoek aan de NAVO-top in Den Haag. Hij genoot er zichtbaar van en nodigde het koningspaar uit bij hem te komen logeren.

Critici vonden dat het koningspaar daar niet moest gaan overnachten, gezien de wijze waarop de president op het wereldtoneel opereert. Tijdens de actie bezoektrumpniet.petities.nl werden echter nog geen 5000 handtekeningen opgehaald. Het kabinet verklaarde het tijdstip van het bezoek wel wat ongemakkelijk te vinden, maar zag ook voordelen: „Er gaan veel deuren open die voor anderen gesloten blijven.”

Het was „een nuttige avond”, zei premier Jetten na het diner, dat anderhalf uur langer duurde dan gepland. De oorlog in het Midden-Oosten werd besproken, evenals de situatie in Oekraïne en de NAVO. Het was een „open en constructief” gesprek, volgens de minister-president „te kort om elkaar te overtuigen, maar wel lang genoeg om wat beter begrip te krijgen voor elkaars positie”.

Slaapkamer

Het is een zeldzaamheid dat een staatshoofd of regeringsleider in het Witte Huis logeert. Later deze maand komen de Britse koning Charles en koningin Camilla, maar zij overnachten in Blair House, het presidentiële gastenverblijf tegenover het Witte Huis.

In de ambtswoning stond het logeerbed maandag opgemaakt in de Lincoln Bedroom, een suite op de tweede verdieping op de plek waar ooit president Lincoln zijn kantoor had. Zijn borstbeeld staat in de slaapkamer. Het bed is in 1861 door Lincolns vrouw uitgezocht; het kroonvormige baldakijn is later gereconstrueerd.

De laatste Nederlander die hier sliep, was NAVO-secretaris-generaal De Hoop Scheffer, te gast bij president Bush junior. Het ging bij dat bezoek om versterking van het Atlantische bondgenootschap, en dat is precies ook het doel van de huidige visite. Zoals koning Willem-Alexander in Philadelphia zei: „In een onvoorspelbare wereld is het verstandig te bouwen op loyale, sterke en betrouwbare partners met wie je al heel lang nauw samenwerkt en die hun oprechtheid hebben bewezen.”

Tijdens de netwerkreceptie citeerde de koning de mensenrechten die in de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring worden genoemd: „Life, liberty and the pursuit of happiness” (leven, vrijheid en het nastreven van geluk). „Het is mijn overtuiging dat alle drie het meest gebaat zijn bij stabiliteit en bij samenwerking met sterke, democratische, betrouwbare partners.” Partners die bewezen hebben het gezamenlijk belang te willen dienen zijn volgens de koning „goud waard in een onvoorspelbare wereld waarin op het scherpst van de snede wordt gestreden om macht en invloed.”

Tegenover Trumps importtarieven onderstreepte de koning: „De VS en Nederland zijn groot geworden dankzij de vrije handel.”