„Moralistisch en activistisch”, noemt SGP-Kamerlid André Flach de nieuwe schijf op X. Een oudere versie van de richtlijn, uit de jaren zeventig, bevalt hem beter. Daarin is meer plek voor dierlijke producten.

Ingrid Coenradie, Kamerlid voor JA21, vindt dat het Voedingscentrum zich niet moet bemoeien met klimaatzaken. „Laten we alsjeblieft ophouden met deze betutteling”, zegt ze in het actualiteitenprogramma Nieuws van de Dag.

Lees ook

Nieuwe Schijf van Vijf: Beperk consumptie van rood vlees

Duurzaamheid speelt inderdaad een belangrijke rol bij de totstandkoming van de nieuwe Schijf van Vijf, die het Voedingscentrum donderdag presenteerde. De productie van vlees heeft een relatief grote impact op het milieu door de uitstoot van broeikasgassen, landgebruik en waterverbruik. Mede hierom is het advies je vleesconsumptie te beperken tot 300 gram per week, waarvan 100 gram rood vlees. Voorheen was maximaal 500 gram vlees geoorloofd.

Ook als het gaat om zuivel zijn de hoeveelheden teruggeschroefd. Was in de oude schijf 40 gram kaas per dag oké, nu is dat 20 gram – genoeg voor één boterham met kaas. Het Voedingscentrum raadt verder aan melk en yoghurt af te wisselen met een vervanger, zoals sojadrink. Niet omdat zuivel ongezond is, maar vanwege de „grote impact” op het milieu. Het advies voor vis – één portie per week, bij voorkeur vette vis – blijft onveranderd.

Dat de nieuwste adviezen op verzet stuiten, begrijpt dr. Liesbeth Velema, expert voeding en gedrag bij het Voedingscentrum, heel goed. „Weerstand hadden we verwacht. In het algemeen houden mensen niet van verandering. We houden het liever bij wat we gewend zijn.”

„Bijna alle wetenschappers zijn het erover eens dat het voor onszelf en voor ons voortbestaan belangrijk is om een meer plantaardig dieet te volgen”

Liesbeth Velema, expert voeding en gedrag bij het Voedingscentrum

Daarbij komt dat mensen zich al snel aangevallen voelen, zegt de gedragsexpert. „Wat je eet, stempelt je identiteit. Duurzaam gedrag wordt steeds meer gezien als moreel juist. Dus als je niet zo duurzaam eet, kun je het gevoel krijgen dat anderen je geen goed mens vinden.”

Een misverstand is dat het Voedingscentrum duurzaamheid voor het eerst mee laat wegen. Bij de totstandkoming van de vorige Schijf van Vijf, uit 2016, gebeurde dat ook al.

Laat het Voedingscentrum niet te veel de oren hangen naar linkse activisten? Velema vindt van niet. „Het is niet zo dat wij dit allemaal zelf hebben verzonnen. Bijna alle wetenschappers zijn het erover eens dat het voor onszelf en voor ons voortbestaan belangrijk is om een meer plantaardig dieet te volgen.”