Het zal 1985 zijn geweest. Een gasthoogleraar van de VU in Amsterdam onderwees ons –theologiestudenten in Utrecht– in de exegese van het Nieuwe Testament. De man was geobsedeerd door de ezel waarop Jezus Jeruzalem binnenkwam. „Was er één ezel of waren er twee?”, vroeg de hooggeleerde zijn publiek. „Zat Jezus op één of op twee ezels?” Dit naar aanleiding van een fout in de Griekse vertaling van het boek Zacharia.

Een onzer werd het te veel. Zijn vinger schoot omhoog. „U hebt het antwoord?” reageerde de theoloog blij verrast. „Ik geloof dat er drie ezels zijn”, zei de student opgewonden. „Hmm, interessant, waar ziet u de derde ezel?”, vroeg de prof, zonder enige argwaan. „Die staat hier voor ons”, was het verpletterende antwoord. „Om wie gaat het nu, om een ezel of om Jezus Christus...?” Of deze ”ezelogie” nog een staart had voor de student, weet ik niet meer.

Jezus’ ezelskeuze is niet toevallig. Staat de ezel te boek als vredesdier, het paard wordt geassocieerd met oorlog, met militair geweld en bewapeningswedloop (Zacharia 9:9-10). Israël mocht daarom ook niet veel paarden hebben. Het rijdier van de Vredevorst is volgens de profetie dus een ezel, ook al is het dier onrein. Dat laatste hindert ook Jacob niet om zijn zoon Issaschar met „een benige ezel” te vergelijken (Genesis 49:14-15).

Ezels worden ten onrechte voor dom gehouden, ook al „stoten zij zich in ’t gemeen niet tweemaal aan eenzelfde steen”. Zo was Bileams ezel wijzer dan zijn berijder (Numeri 22). Ten onrechte dan ook koos een nukkige dominee Genesis 22:5 als tekst voor zijn afscheidspreek. „Blijven jullie hier met de ezel”, beveelt Abraham zijn knechten als hij met Izak de offerberg opgaat. „Blijven jullie hier met de ezel”, zei de vertrekkende dominee tegen de gemeente. Die ezel was wellicht zijn collega, met wie een moeizame verhouding bestond.

Tweemaal wordt de ezel in de wet van de Tien Geboden genoemd. In het sabbatsgebod gaat hij zelfs de vreemdeling voor! Dat in het Oude Testament van richters wordt vermeld dat zij op ezels reden, is niet betekenisloos. Richters waren richtingwijzend voor het volk. Jezus is dat in de hoogste trap en mate. Hij houdt Zijn intocht in Jeruzalem op een geleende ezel en niet in een gouden koets of op een fier wit paard. Reden Poetin, Trump, Xi, Erdogan en Kim ook maar in oprechte navolging van Jezus op een ezel...

Die professorale aandacht voor ezels was niet misplaatst, mits zijn Berijder niet Bijrijder wordt. Zet Jezus niet in de schaduw van ezels en nevenfiguren uit het Evangelie.

Reden Poetin, Trump, Xi, Erdogan en Kim ook maar in oprechte navolging van Jezus op een ezel