Waarom de stekkerauto winst oplevert voor het klimaat
De trend naar elektrisch rijden lijkt niet meer te stoppen. Hoewel de fiets en het ov nog schoner zijn, betekent een stekkerauto winst voor het klimaat. Zeven redenen waarom elektrisch rijden geen hype is, maar een blijvertje.
1. De stekkerauto is de kinderziektes voorbij
Een beperkt bereik was jarenlang het pijnpunt van elektrische auto’s. Veel modellen kwamen op één accu maar enkele honderden kilometers ver. Prima voor stadsritjes, maar voor de lange afstanden levert het accustress op.
Tegenwoordig is de batterijtechnologie sterk verbeterd. Inmiddels is er een ruime keus aan auto’s met een grote actieradius. De nieuwe BMW iX3 rijdt normaal 800 en tijdens een speciale demonstratierit zelfs 1000 kilometer op één acculading.
Daarnaast was laden vaak een drama. Tien jaar geleden waren laadpalen nog schaars en moesten vakantiegangers in het buitenland soms urenlang wachten voordat ze aan de beurt waren.
Ook dat is veranderd. Nederland telt inmiddels ruim 200.000 publieke laadpunten en heeft daarmee het dichtste netwerk van Europa. Verder is snelladen geïntroduceerd. Daarmee gaat de accu bij sommige nieuwe modellen in slechts 12 minuten naar 80 procent.
2. Verkoop elektrische auto zet door
„Elektrische auto heeft weinig toekomst”, kopte het Reformatorisch Dagblad in 1995. Inmiddels zijn we ruim dertig jaar verder en is dat plaatje totaal veranderd.
Wat wél toekomst zou hebben in de wereld van de automobielen, bleef lang onduidelijk. Wordt het waterstof? Zijn het biobrandstoffen? Of gaan alle auto’s op de batterij?
Zelfs toen Tesla in 2013 met het populaire Model S op de markt kwam, was nog lang niet iedereen overtuigd. Sommige experts, zoals waterstofprofessor Ad van Wijk, zetten hun geld nog jaren op personenwagens op waterstof.
Inmiddels is dat pleit in ieder geval beslecht. Ruim tien jaar later zijn de cijfers duidelijk: in Nederland werden in 2024 slechts 14 nieuwe waterstofauto's geregistreerd, tegenover ruim 132.000 volledig elektrische auto’s.
De verkoop van EV’s, elektrische voertuigen, zit in de lift. In totaal reden er eind december 2025 al ruim 680.000 volledig elektrische auto’s rond in Nederland. Maar nergens is de populariteit zo groot als in Noorwegen. Daar waren vorig jaar bijna alle nieuw verkochte auto’s volledig elektrisch (96 procent).
Ook in China gaat het inmiddels hard. Daar bleek in 2025 bijna 50 procent van de nieuwverkopen volledig elektrisch en rijden inmiddels 37 miljoen exemplaren rond.
3. Elektrisch is vier keer zo efficiënt als brandstof
Voor een techneut is de efficiëntie van de motor misschien wel het grootste pluspunt van een EV. Dat rekent ook de bekende dataspecialist Hannah Ritchie voor.
Van elke eenheid energie die je in een klassieke benzineauto stopt, wordt uiteindelijk zo’n 20 procent omgezet in voorwaartse energie. De rest gaat verloren als warmte. Hopeloos inefficiënt.
Een volledig elektrische wagen zet van elke eenheid energie zo’n 90 procent om in beweging. Ruim vier keer zo efficiënt dus.
Volgens Ritchie is dit groot nieuws voor de energietransitie: „Door over te stappen op elektrische voertuigen elimineren we het grootste deel van de ‘verspilde’ energie. Dat betekent dat we veel minder elektriciteit hoeven te produceren.” Ze bedoelt: je hoeft de energie van benzine gelukkig niet een-op-een te vervangen door stroom.
4. De stekkerauto is superschoon
Elektrisch rijden is op twee manieren de schoonheidskampioen. Allereerst qua luchtkwaliteit. Een brandstofauto laat nog weleens een geurspoor achter dat je liever niet inademt. Een EV heeft niet eens een uitlaat, laat staan vervuilende uitlaatgassen. Dit is vooral winst voor inwoners van steden die dagelijks ongezonde lucht vol fijnstof en stikstofoxiden inademen.
Hoewel elektrische auto’s in totaal voor minder fijnstofuitstoot zorgen, blijft er door het slijten van remmen en banden nog steeds fijnstof vrijkomen.
Als tweede zijn EV’s een krachtige oplossing bij de aanpak van klimaatverandering. Het inwisselen van brandstofauto’s voor elektrische modellen dringt de uitstoot van het broeikasgas CO2 flink terug. CO2 –dat vrijkomt bij het verbranden van zowel benzine als diesel– is voor het overgrote deel verantwoordelijk voor de opwarming van de aarde.
Ooit stelde de natuurkundige Guus Berkhout in een opinie-artikel in de Telegraaf dat elektrische auto’s helemaal niet schoon zouden zijn. Volgens hem rijden ze uiteindelijk op grijze stroom van kolen, gas en hout. Ook zou het maken van de grote accu zoveel extra energie vergen dat eventuele klimaatwinst teniet zou worden gedaan.
Feit is dat in de meeste gevallen een elektrische auto al na zo’n drie jaar voor klimaatwinst zorgt (zie grafiek). Zulke vergelijkingen over de hele levenscyclus van auto’s zijn al talloze keren door experts gedaan en daar komt elke keer ongeveer hetzelfde uit.
Vooralsnog is een EV dus ruim tweeënhalf keer schoner. Maar daar ligt nog veel meer potentieel, becijferde Auke Hoekstra, onderzoeker elektrische auto’s aan de TU Eindhoven, al in 2019.
Als er alleen nog duurzame stroom is, daalt de uitstoot van broeikasgassen voor een EV nog verder – zowel bij de productie als het gebruik. Dat maakt ze meer dan 15 keer schoner dan een diesel, aldus Hoekstra.
Zelfs als een elektrische auto volledig op vervuilende kolenstroom zou rijden, is hij op de lange termijn nog steeds duurzamer dan een brandstofauto. Dat komt door de genoemde efficiëntie van de motor.
5. De milieu- en sociale gevolgen van accu’s vallen (enigszins) mee
Niemand wil van de regen in de drup terechtkomen. En dat risico ligt soms op de loer bij nieuwe technologie. Een zogenaamd schone auto kan immers op een andere manier toch vervuilend blijken.
Bij de elektrische auto waren er drie belangrijke zorgen. Zo zou de winning van de metalen kobalt en nikkel voor de batterijen schadelijk zijn voor het milieu. Ook zou daar kinderarbeid en slavernij bij plaatsvinden. Tot slot zou er door alle stekkerauto’s een afvalberg van niet-recyclebare accu’s ontstaan. Deze problemen bagatelliseren is niet op zijn plaats, maar nuancering inmiddels wel.
Allereerst gebruiken batterijfabrikanten steeds minder kobalt en nikkel. Grote producenten, zoals Tesla, CATL en Northvolt, stappen over op batterijtypen met geen of veel minder van deze metalen. Zo is de natriumbatterij in opkomst, waarvoor alleen keukenzout nodig is. Bovendien zijn er strikte milieueisen en internationale initiatieven gekomen om de arbeidsomstandigheden in mijnen te verbeteren, bijvoorbeeld via de Global Battery Alliance.
De recycling van oude accu’s is ondertussen hard onderweg om een succesverhaal te worden. In Europa moeten batterijen vanaf 2031 verplicht voor minimaal 80 procent worden hergebruikt. De praktijk is inmiddels al verder. Recyclingbedrijf SK Tes opende in 2024 in Rotterdam een fabriek die de materialen uit lithiumaccu’s voor 95 procent kan terugwinnen. De waardevolle metalen kunnen opnieuw worden ingezet, waardoor de kringloop bijna sluit.
Een andere grote meevaller is de prestatie van batterijen. Tien jaar geleden verwachtte men dat een EV-accu na 150.000 of anders bij 200.000 kilometer rijden op zou zijn. Wat blijkt? De batterijen gaan moeiteloos 400.000 kilometer mee. Een uitzonderlijk voorbeeld is de Duitser Hansjörg Von Gemmingen-Hornberg die met een Tesla Model S uit 2013 al meer dan 2,7 miljoen kilometer reed. Zijn laatste accu gaat al bijna een miljoen kilometer mee.
Als het gaat om arbeids- en milieuomstandigheden is het sowieso goed om te beseffen dat mijnbouw nooit fraai is, schreef milieujournalist Bill McKibben in 2023 in The New Yorker. Tegelijk concludeert hij: „Maar verdere klimaatopwarming is een groter kwaad.”
Daarbij komt dat voor brandstofauto’s ook veel mijnbouw moet plaatsvinden. En dat non-stop. Oliewinning is geen pretje voor bodem- en zeeleven. Het beste voor het milieu is uiteindelijk helemaal geen auto rijden.
6. Elektrische auto kan helpen bij energiesysteem van de toekomst
De elektrische auto gaat mogelijk een sleutelrol vervullen in het energiesysteem van de toekomst, zo verwachten experts. Een EV is namelijk niet anders dan een grote accu op wielen. Die stroom kun je niet alleen gebruiken om te rijden, maar ook om het stroomnet stabiel te houden. Door terug te leveren en te laden op een slim moment. Want netcongestie –een vol stroomnet– speelt slechts een fractie van de dag: alleen tijdens piekuren in de avond. De rest van de dag kunnen de kabels het qua stroomvraag prima aan.
EV’s hebben steeds vaker vehicle-to-grid-technologie aan boord, waarmee ze ook stroom aan het netwerk kunnen terugleveren. Dat heet ook wel bidirectionaliteit (lees: de elektriciteit kan twee kanten op). In Nederland lopen al proefprojecten in Utrecht en Arnhem waar elektrische auto’s het stroomnet in een wijk letterlijk draaiend houden.
Stel je dat in het groot voor: een Nederland met miljoenen elektrische auto’s die samen een gigantische, flexibele energieopslag vormen. Als je deze wagens slim en bidirectioneel aanstuurt, kan dat het stroomnet gezond houden. Volgens een studie uit 2025 kunnen grote EV-vloten samen zorgen voor 6 tot 9 procent lagere piekbelasting en 25 procent minder netverzwaring.
7. EV’s zijn goedkoop in gebruik (zeker voor zonnepaneelbezitters)
De aanschaf van een elektrische auto is duurder dan die van een exemplaar op brandstof. Hoewel dat langzamerhand ook verandert. Een tweedehands Tesla kun je –op dit moment– voor zo’n 11.000 euro op de kop tikken. Andere merken zelfs voor nog minder. En de nieuwprijs ligt voor sommige modellen inmiddels onder de 20.000 euro.
In gebruik zijn EV’s zeker goedkoop, blijkt keer op keer uit vergelijkingen. Zo zijn de onderhoudskosten relatief laag, omdat er weinig bewegende onderdelen in de elektromotor zitten.
Als je thuis laadt voor rond de 0,24 euro per kWh, betaal je grofweg 4 cent per kilometer, tegen 10 à 13 cent voor een benzineauto, zo rekent Energievergelijk.nl voor 2026 voor.
Voor zonnepaneelbezitters wordt het nog interessanter. Elke kilowattuur die je in je auto stopt, hoef je niet duur terug te kopen van het net of terug te leveren. Dit wordt extra interessant als in 2027 de salderingsregeling stopt. Zo verandert de auto in een soort spaarpot op wielen, aangedreven met zonnestroom.
