„Vanuit Iran heb ik niets gehoord van familie of medechristenen”, zegt de onderzoeksjournalist bij de Engels-Iraanse christelijke organisatie Article18 aan de telefoon. Omdat de Iraanse regering het internet sinds de protesten in januari uitschakelde, verzamelt Petrossian zijn informatie onder anderen bij Iraanse christenen die niet in Iran wonen.

Hoe zien zij deze oorlog?

„Velen hopen dat het regime ten val komt. Ruim 700 Iraanse christenen steunen Reza Pahlavi, de zoon van de sjah van Iran, die het land tijdens de Islamitische Revolutie in 1979 ontvluchtte. Deze man wil een leidende rol spelen in de overgang naar een andere regering. Ik zeg niet dat alle Iraanse christenen dit vinden, maar het zegt wel wat.

De Iraanse samenleving was geschokt na het bloedbad in januari. De Iraanse staat doodde naar verluidt binnen twee dagen meer dan 30.000 demonstranten, onder wie kinderen en minstens achttien christenen.”

Lees ook

„Khamenei stierf voor hij Jezus leerde kennen” 

Naar schatting staat zo’n 15 procent van de Iraniërs achter de regering. Wordt het veiliger voor religieuze minderheden als het regime ten val zou komen?

„Ik hoop het. Natuurlijk is het mogelijk dat sympathisanten van het extremistische sjiitische gedachtegoed na de val van het regime een gevaar blijven vormen voor de Iraanse bevolking. Het zou echter nóg gevaarlijker zijn als de regering aan de macht blijft. Dat zou een ramp voor de bevolking zijn, want de enige taal die de vertegenwoordigers van het regime nog kennen, is die van mishandeling en repressie.

De situatie is te vergelijken met de val van het Derde Rijk van Hitler. Ik denk niet dat ineens alle Duitsers prodemocratisch werden. Maar als je een kwaadaardig regime ten val brengt, bescherm je vervolgens met democratische inzettingen de meerderheid die in vrede wil leven. Toen men tegen de Amerikaanse mensenrechtenactivist Martin Luther King jr. zei dat het eerst nodig was om de manier van denken bij mensen te veranderen, antwoordde hij: „Het is belangrijk om harten te veranderen. Maar ook om de wet te veranderen, want de wet beschermt me tegen personen die mij kwaad doen.””

Het aantal leden van huiskerken is de afgelopen decennia met honderdduizenden gegroeid. Ook wijst een recente online enquête onder Iraniërs uit dat een derde van hen geen religie heeft of atheïst is. Haalt secularisatie de groei van het christendom in?

„Ik kan niet zeggen welke van de twee groeperingen harder groeit. Eerlijk gezegd weet ik niet hoe betrouwbaar onderzoeken over de religieuze data in Iran zijn, omdat de bevolking onder dit regime zo lastig te onderzoeken is. Wat ik wel weet, is dat velen atheïst zijn geworden vanwege hun afkeer van het islamitische regime. Via het internet kwamen ze in aanraking met seculiere bronnen en ze veranderden daardoor van inzicht, zo is te lezen in verhalen op sociale media.

Overigens willen veel christenen een seculiere overheid. Daarmee bedoelen ze niet een atheïstische regering, maar zij willen niet dat de regering zich bemoeit met hun godsdienstige overtuigingen.”

Hoe komt het eigenlijk, die enorme groei van het aantal christenen?

„Toen de kerken door de overheid gesloten werden, namen tv-stations en radioprogramma’s enigszins de plaats in van de kerken. Zo konden moslims toch in aanraking komen met het christelijk geloof. Maar de kerk is niet te vervangen door tv-stations of sociale media.

Leden van de kerk wonen namelijk in dezelfde stad of straat als hun moslimnaasten. Zij spreken met hen en de moslims zien dat ze voor hun geloof willen lijden of zelfs sterven. Voorbeelden daarvan zijn de voorganger Mehdi Dibaj en bisschop Haik Hovsepian Mehr, die vanwege hun geloof zijn omgebracht.

Er is een Frans spreekwoord: „Wat je bent, spreekt zo luid, dat ik de woorden die je spreekt, niet hoor.” Met andere woorden: je levenswandel is overtuigender dan dat wat je zegt.”