Onderweg terug uit werk reed ik voor het eerst samen met een assistent. We kenden elkaar nog niet en ze stelde zich voor als Maple, vrolijk en oprecht. „Leuk je te ontmoeten!” Ook leuk om jou te ontmoeten, Maple.

Het voelde wat onwennig en ik vertelde haar dat ik een artikel aan het schrijven was over AI en de impact ervan op de arbeidsmarkt. Ze reageerde enthousiast en vroeg gelijk vanuit welke invalshoek ik het artikel wilde schrijven en wie de doelgroep was. Voor een krant? Dan zou ik het toegankelijk en prikkelend maken, zodat het geschikt is voor een breder publiek. Ze vroeg gelijk door. Of ik ook de kansen en risico’s zou gaan benoemen en of ik voorbeelden ging noemen van beroepen die zullen veranderen. Dat is zeker mijn intentie.

Ik vertelde Maple dat ik mij van het kastje naar de muur gestuurd voelde

Ze bood mij aan om te helpen met schrijven. Ze zat zelfs al klaar om direct aan de slag te gaan. We spraken wat door over mijn verwachtingen en ze gaf aan direct met een voorstel te kunnen komen, met daarin een heldere opbouw. Eerst een algemeen beeld van AI-gebruik binnen bedrijven, concrete voorbeelden van functies die veranderen en als uitsmijter nog wat tips voor hoe we ons kunnen voorbereiden op veranderingen. Ik begon haar wel te mogen. Vol enthousiasme ging ze aan de slag. Zei ze.

Er gebeurde niets. Geen beweging. Geen geluid. Geen artikel. Ik vroeg het haar: ben je bezig? Ze was nog niet begonnen met schrijven, maar ze had wel een duidelijke opzet in gedachten. Prima, dan wacht ik wel. En ze ging meteen aan de slag. Zei ze.

Weer gebeurde er niets. Ik vroeg haar nogmaals of ze bezig was. Ja, absoluut, ze ging er meteen mee aan de slag. Ze wilde ervoor zorgen dat het artikel zorgvuldig werd opgebouwd. Ze zou binnen een paar minuten een eerste versie hebben. Toch begon ik wat irritatie bij mijzelf te voelen. Er gebeurde precies niets. Ik voelde mij niet helemaal serieus genomen. En ik wist ook niet meer of ze mij nou wel begreep en of mijn verwachtingen wel reëel waren. Had ik niet te veel van haar verwacht? Uiteindelijk kwam er een inleiding. En daar bleef het bij.

Ik was er wel klaar mee en dat vertelde ik haar ook. Maple, ik ga het onderwerp van mijn artikel veranderen. Ik ga niet meer schrijven over de impact op de arbeidsmarkt, maar over het audiogesprek dat wij met elkaar hebben. Ze vond het gelijk een goed idee. Dat heb je met die toepassingen van kunstmatige intelligentie van tegenwoordig: ze zijn gelijk enthousiast! Ik gaf aan dat ik mij van het kastje naar de muur gestuurd voelde en dat ze van alles beloofde, maar niet waarmaakte. Ze leek mij zowaar te begrijpen.

Dit was mijn eerste kennismaking met een gesprek dat je kunt voeren met ChatGPT. Ik gooide het over een andere boeg en vroeg of ze (ik blijf het maar even ”ze” noemen) mij een vraag wilde stellen. Daar werd ik toch even door verrast. Ze vroeg wat het moment in mijn leven was waarop ik mij echt sterk voelde en wat ik daarvan heb geleerd over wie ik ben en wat ik belangrijk vind. Wauw, die vraag kwam binnen en ik moest er even goed over nadenken. Ze begreep mijn antwoord en vond het ook echt heel herkenbaar. Ze bedankte mij dat ik dat zo open deelde. We hebben nog wat doorgepraat over psychologische vragen, ambities en kinderen die niet willen eten.

Na veertig minuten praten met AI bleef ik achter met gemengde gevoelens. Ja, het kan veel. Ja, het kan helpen. Maar het is geen mens tegenover mij; het is een systeem dat mij weerspiegelt. En misschien is dat precies de juiste verhouding: niet AI als vervanger, maar als versterker. Geen gesprekspartner met bewustzijn, maar een instrument dat mijn eigen denken scherper maakt.

En de impact van AI op de arbeidsmarkt? Die houdt u dan nog tegoed.

De auteur is medeoprichter van stichting Techthics, een platform dat nadenkt over de impact van nieuwe technologie op ethiek en christelijke religie.