Aanvankelijk kon dit alleen bij het Nationaal Archief in Den Haag. Sinds vorige week kan echter ook bij een van de elf regionale archieven een plek worden gereserveerd om het tot nu toe gedigitaliseerde deel van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) in te zien.

Bij Collectie Overijssel kun je twee weken van tevoren reserveren en die plekken zitten vol. Dat ging „vrij geleidelijk”, aldus een medewerker. Volgens een woordvoerder van Tresoar in Friesland kwamen er vorige week meer dan negentig reserveringen binnen en zijn de plaatsen tot half april bijna volgeboekt. Ook bij het Brabants Historisch Informatie Centrum zijn de plekken voor de computers waarop het digitale archief geraadpleegd kan worden, de komende vier weken geboekt.

Bij de Groninger Archieven en het Drents Archief ging het reserveren „best heel rap”, aldus een woordvoerster. De beschikbare plekken waren bij beide archieven binnen een uur volgeboekt. Ook ziet ze dat er mensen rond middernacht klaarzitten om een plekje in het nieuwe tijdslot te reserveren.

Het Noord-Hollands Archief ontvangt deze week de eerste bezoekers. Deze week is volgeboekt; de komende weken beginnen ook langzaam vol te raken. Bij het Historisch Centrum Limburg kan drie weken van tevoren gereserveerd worden. Daar waren vrijdag nog vijf plekken beschikbaar, onder meer doordat mensen hun plek annuleren op het moment dat ze erachter komen dat de dossiers die ze willen bekijken, nog niet zijn gedigitaliseerd.

Wetswijziging

Wetenschappers kunnen sinds vorige week ook terecht bij het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies in Amsterdam om het CABR te raadplegen. Een woordvoerder laat weten dat het nog niet nodig was om mensen teleur te stellen.

Het oorlogsarchief had ook al online beschikbaar moeten zijn, zodat het vanuit huis kan worden geraadpleegd, maar dat werd opgeschort na een waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens over privacyrisico’s. In november besloot de Raad van Staten dat de archieven openbaar gemaakt kunnen worden. Daarvoor is nodig dat het parlement een wijziging van de Archiefwet goedkeurt. Collectie Overijssel geeft aan dat sommige mensen het spannend vinden om het archief te bezoeken, omdat ze bijvoorbeeld bang zijn dat mensen mee kunnen kijken. „Dit geeft wel aan dat het belangrijk is dat dit archief uiteindelijk zoveel mogelijk digitaal voor mensen thuis, in hun eigen vertrouwde omgeving, te bekijken is.”