Vannacci zal verdergaan als leider van een nieuwe partij, Futuro Nazionale (Nationale Toekomst). De eenheid van rechts is daarmee verbroken en de linkse oppositie kijkt geamuseerd toe.

Generaal Vannacci is in korte tijd een fenomeen geworden. Nadat hij militaire lauweren had geoogst op missies in Somalië, Irak, Bosnië, Afghanistan en Rwanda, deed hij in de zomer van 2023 met veel opzien zijn intrede in de Italiaanse politiek. In zijn boek Il mondo al contrario (de omgekeerde wereld) zette hij zich af tegen het politiek correcte „woke”-denken en de „lobbies” van homoseksuelen en feministen. Hij betoogde dat de in Italië uit Nigeriaanse ouders geboren Paola Egonu, leidster van het nationale volleybalteam, vanwege haar uiterlijke kenmerken Italië niet kan vertegenwoordigen. Hij verdedigde het recht van burgers om inbrekers dood te schieten. En hij betreurde dat je geen scheldwoorden meer mag gebruiken tegen –door hem als „abnormaal” betitelde– homo’s.

De taal van de generaal verschilde niet veel van wat in een gemiddelde Italiaanse kroeg te horen valt. Hij werd een held op sociale media, en zijn in eigen beheer uitgegeven boek bereikte al snel de eerste plaats op de verkooplijst van Amazon. In een promotietour ontpopte Vannacci zich bovendien als een begenadigd spreker die uitstekend in staat was om het onderbuikgevoel van het meest extreme deel van het rechtse electoraat te verwoorden. Op non-actief gesteld door het Italiaanse Ministerie van Defensie, zette de generaal zijn aanval voort met kritiek op de Italiaanse steun aan Oekraïne en de geplande verhoging van de pensioenleeftijd. Hij is een groot bewonderaar van een voormalig fascistisch legerkorps en desgevraagd weigerde hij om zich antifascist te noemen.

Verraad

Vannacci kreeg steun van Matteo Salvini, die hem op de kandidatenlijst van de Lega zette bij de Europese verkiezingen van 2024 en hem benoemde tot vicesecretaris van de partij. Salvini hoopte daarmee te profiteren van de populariteit van de generaal, maar hem ook onschadelijk te maken als concurrent door hem te parkeren in Straatsburg. Die eerste overweging bleek juist: Vannacci trok 500.000 voorkeurstemmen, waarmee het resultaat van de Lega werd opgekrikt. Maar de tweede niet: Vannacci gebruikte zijn Europese zetel om een eigen beweging op te bouwen, die de kern zou vormen voor zijn partij in wording. Tegelijk betoogde hij tot het laatst toe dat hij de Lega trouw zou blijven.

De stichting van Futuro Nazionale kwam daarmee toch nog als een donderslag bij heldere hemel. Vooral voor Salvini die zich „teleurgesteld en verbitterd” voelde door het „verraad” van de generaal. Maar ook premier Giorgia Meloni komt het schisma van Vannacci slecht uit. Volgens een recente peiling zou de nieuwe partij goed zijn voor ruim 4% van de stemmen. Die steun is vooral afkomstig van neofascistische splintergroepen en kiezers van de Lega en Meloni’s partij Broeders van Italië, die zich niet kunnen vinden in Meloni’s gematigde koers.

Daarmee zou de partij van Vannacci de meerderheid van de regeringspartijen aan het wankelen brengen, zoals linkse politici gnuivend constateren. Volgens Vannacci is dat niet zijn bedoeling, maar wil hij met zijn partij deel uitmaken van een gedecideerd rechtse coalitie. Het is echter de vraag of Salvini, na de poets die de generaal hem heeft gebakken, nog met hem in zee wil. Tot Vannacci hebben zich inmiddels drie Lega-parlementariërs bekeerd, die komende week tegen het steunpakket aan Oekraïne willen stemmen.