Het beste is als ik als specialist zelf het slechte nieuws ga brengen. Schoorvoetend spoed ik mij naar de afdelingen waar de eerste patiënten van de dag al liggen. De eerste, een jongetje van vier maanden oud, ligt al klaar om opgehaald te worden. De ouders kijken verrast op als ik de kamer binnenstap. Ik deel hun mee dat de ingreep niet doorgaat. De ouders zijn niet blij en snappen dat het overmacht is.

De tweede patiënt, 12 jaar oud, slaapt nog. Moeder is helemaal niet blij en belt haar echtgenoot. Die maakt mij via de speaker duidelijk dat hij boos is en met veel moeite vrij had geregeld. De derde patiënt, van 16 jaar, hoort dat ze na een halfjaar wachten uiteindelijk toch niet geopereerd gaat worden. De ouders willen een klacht indienen. Alle reacties begrijp ik goed.

Anno 2025 komt het vaak voor dat operatieprogramma’s niet doorgaan. Elke dag worden er een of meerdere programma’s afgezegd. In de meeste gevallen komt dat door gebrek aan operatieassistenten of anesthesiemedewerkers. Van beide beroepen is er schaarste. Degenen die er wel zijn, worden zwaar belast.

Er is ook een tekort aan verpleegkundigen op de afdeling. Dit betekent in mijn geval soms dat we wel voldoende personeel op de operatiekamer hebben, maar dat we het programma niet vol kunnen plannen omdat er op de verpleegafdeling geen bedden beschikbaar zijn. Hierdoor staat een operatiekamer soms een deel van de dag leeg.

Soms vraag ik me af hoe het verder moet

Zorginfarct

In beide gevallen is de patiënt de dupe en lopen wachtlijsten op. Soms gebeurt het dat een operatie zelfs twee keer niet doorgaat. Ook wij als chirurgen hebben hier last van. Als aan het einde van het jaar de balans wordt opgemaakt, zegt de ziekenhuisdirectie dat we onze productie niet hebben gehaald. Dus kunnen we het wel met minder operatietijd af. Dit is heel oneerlijk.

De oorzaak van al deze problemen is het tekort aan gezondheidsmedewerkers. In de ziekenhuizen en de specialistische zorg is er nu een tekort van 7800 mensen, wat naar schatting in 2034 zal oplopen tot 38.400 mensen. In de verpleeghuiszorg is het tekort nog groter en zal dat oplopen van 16.100 naar 82.900.

De gezondheidszorg kraakt in zijn voegen. Men vreest voor een zorginfarct. Op alle mogelijke manieren wordt gezocht naar oplossingen: preventie, minder administratieve lasten, salarisverhoging. Een makkelijke oplossing is er niet.

Zelf werk ik nog met veel plezier in de zorg. Maar soms vraag ik me af hoe het verder moet. Toch probeer ik zoveel mogelijk reclame te maken voor de mooiste sector om in te werken.

De laatste twee patiënten van mijn operatieprogramma zijn nog niet in het ziekenhuis en weet ik thuis te bereiken. Een nieuwe operatiedatum zal hopelijk snel volgen. Of de operatie dan wel doorgaat? Ik hoop het.

De auteur is kinderchirurg bij Amsterdam UMC