Economieopnieuw relevant

Treinkaartjes stijgen in prijs en hotelovernachting wordt duurder: dit verandert er in 2026

Vanaf de jaarwisseling treden diverse nieuwe wetten en prijswijzigingen in werking. Wat is daarvan te merken in de portemonnee? Een overzicht.

Een perron waar een trein stilstaat. De deuren van de trein zijn gesloten en er lopen enkele mensen op het perron. 
NS verhoogt de prijzen met gemiddeld 6,5 procent. Een enkele reis van 50 kilometer kost in 2026 ongeveer 9,30 euro. beeld ANP 

Inkomen

De meeste werkenden gaan er in 2026 op vooruit. Mensen met een modaal inkomen van 3704 euro bruto per maand kunnen rekenen op een netto loonstijging van 26 euro. Bij mensen die tweemaal modaal verdienen kan dit oplopen tot 50 euro extra netto-inkomen. De oorzaak hiervan ligt in de nieuwe belastingmaatregelen. Het tarief in de eerste schijf daalt.

Het minimumloon stijgt. Per uur krijg je in 2026 minimaal 14,71 euro betaald. Dat betekent dat een fulltime werknemer minimaal 2294 euro bruto per maand verdient.

Voor de pensionado’s is er goed nieuws: de AOW-uitkering gaat omhoog. De verhoging van het minimumloon werkt automatisch door in de ouderdomsuitkering. Verder stijgen alle uitkeringen door de jaarlijkse indexatie. De AOW-leeftijd blijft onveranderd.

Eigenwoningbezitters met een nagenoeg afgeloste hypotheek houden aan het einde van de maand iets minder over. De zogeheten Hillen-aftrek, de extra aftrek als het eigenwoningforfait hoger is dan de betaalde hypotheekrente, wordt verder afgebouwd: in 2026 is nog 71,82 procent van dat verschil aftrekbaar, tegen 76,66 procent in 2025. Het eigenwoningforfait is een fictief bedrag dat de Belastingdienst optelt bij het inkomen als iemand een eigen huis heeft.

Van het inkomen dat wordt ontvangen, gaat er doorgaans een deel naar de spaarrekening of een belegging. De Belastingdienst rekent met een fictief rendement, waarover u (na aftrek van een vrijstelling) belasting moet betalen. Het fictieve rendement op spaargeld daalt van 1,44 procent in 2025 naar 1,28 procent. Bij overige bezittingen, zoals onroerend goed en aandelen, stijgt het fictieve rendement van 5,88 naar 6 procent. Iemand die veel vermogen in dit soort beleggingen heeft gestoken, betaalt dus wat meer belasting.

Wonen

Ben je een starter en koop je volgend jaar een woning? Dan is het goede nieuws dat de startersvrijstelling voor overdrachtsbelasting stijgt. Deze geldt vanaf 2026 tot 555.000 euro.

Ook de grens tot het verkrijgen van een Nationale Hypotheek Garantie (NHG) gaat omhoog. Deze stijgt naar 470.000 euro. Dit betekent dat meer huizenkopers in aanmerking komen voor een NHG.

Wie een woning koopt als belegging krijgt te maken met een lagere overdrachtsbelasting. Die daalt naar 8 procent.

Meer mensen krijgen in 2026 recht op huurtoeslag. Vooral de middeninkomens zullen hiervan profiteren. De maximale huurgrens voor huurtoeslag vervalt namelijk.

Bij de aanvraag van huurtoeslag wordt in ogenschouw genomen hoeveel eigen vermogen de aanvrager heeft. In 2026 mag een alleenstaande maximaal 38.479 euro hebben. Bij meer vermogen ontvangt de aanvrager geen toeslag.

De gemeentelijke woonlasten gaan in 2026 omhoog. Lasten als de rioolheffing, afvalstofheffing en de onroerendezaakbelasting komen volgend jaar uit op gemiddeld 1001 euro per huishouden. Dat betekent een stijging van ongeveer 4 procent ten opzichte van vorig jaar.

Energie

Vanaf 1 januari 2026 bent u verplicht mee te werken aan de plaatsing van een digitale meter. De netbeheerder kan het verzoek doen om de analoge meter te vervangen door een digitale versie. Weigeren kan leiden tot een boete.

Gas zal in 2026 waarschijnlijk duurder worden. De energiebelasting op gas stijgt met een aantal procentpunten. Elektriciteit daalt juist in prijs. Dat komt door een belastingverlaging van ongeveer 10 procent. Ook de energiebelastingkorting daalt licht van 635,19 naar 628,96 euro in 2026.

Het voordeel van lagere elektriciteitskosten kunnen netbeheerders wegsnoepen. De netbeheerkosten gaan namelijk met een aantal procentpunten omhoog.

Gezin

Het kindgebonden budget gaat iets omhoog voor alleenstaande ouders met een inkomen tot 29.736 euro. Voor stellen met een inkomen tot 39.141 euro geldt dit ook. Voor gezinnen met hogere inkomens wordt het budget iets afgebouwd.

In 2026 gaat de kinderbijslag waarschijnlijk omhoog, omdat deze gedurende het jaar kan worden aangepast aan de stijging van lonen en prijzen. Dit gebeurt niet altijd.

Voor alle toeslagen wordt de aanvraagtermijn in 2026 met drie maanden verlengd. Gezinnen krijgen zo langer de tijd om alsnog toeslag met terugwerkende kracht aan te vragen, bijvoorbeeld als hun inkomen later lager uitvalt dan gedacht.

Verkeer en vervoer

Voor de aanschaf van een elektrische bolide moet de koper volgend jaar dieper in de buidel tasten. De fiscale korting op de bijtelling van elektrische auto’s verdwijnt.

Een treinritje gaat de reiziger in 2026 meer kosten. NS verhoogt de prijzen met gemiddeld 6,5 procent. Een enkele reis van 50 kilometer kost dan ongeveer 9,30 euro.

De belasting die een koper van een auto betaalt bij de aanschaf (BPM) gaat voor ondernemers omhoog. Dit geldt vooral bij aanschaf van brandstofauto’s. Hoe meer CO2 een auto uitstoot, hoe hoger de BPM is.

Voor 75-plussers komen er mogelijk strengere keuringseisen voor het verkrijgen van een nieuw rijbewijs. Ook werkt het CBR aan een digitaal rijbewijs dat je in 2026 waarschijnlijk op je mobiel tevoorschijn kunt toveren.

Overige wijzigingen

Zelfstandige ondernemers kunnen gebruikmaken van een zelfstandigenaftrek. De aftrek verlaagt de belastbare winst en zorgt ervoor dat de zzp’er minder belasting hoeft te betalen. Deze zelfstandigenaftrek bouwt de overheid komende jaren af. Deze zakt in 2026 naar 1200 euro. In 2027 daalt de aftrek verder naar 900 euro.

Mensen die dol zijn op weekendjes weg in hotels of B&B’s, gaan in 2026 meer betalen. Waar de consument over deze diensten in 2025 nog 9 procent belasting betaalde, zal er in 2026 het algemene tarief van 21 procent gelden. Deze verhoging geldt voor de hele recreatiesector. Niet alleen hotels, maar ook vakantieparken en pensions vallen hieronder. Een uitzondering geldt voor kampeergelegenheden. Daarover heft de Belastingdienst onveranderd 9 procent belasting.

Het wettelijk collegegeld voor hbo en wo stijgt naar 2693 euro per jaar. Dit geldt voor het studiejaar 2026-2027 dat volgend jaar september start.

Op 1 januari treedt het nieuwe pensioenstelsel in werking; zo’n 9,5 miljoen deelnemers maken de overstap. Dat zijn meer dan de helft van alle pensioendeelnemers.