Onderhandelingen leverden bilaterale akkoorden op. Zo ligt er met Brussel de afspraak dat op het grootste deel van de Europese export naar de Verenigde Staten vanaf afgelopen augustus 15 procent wordt geheven. Voor staal, aluminium en koper geldt 50 procent.

Het is half december en de periode om terug te blikken op het bijna voorbije jaar breekt aan. Wat we ons in economisch opzicht vanuit mondiaal perspectief het best zullen herinneren, is ongetwijfeld de golf van invoertarieven van de Amerikaanse president. En verder ging en gaat de opmars van de invloed van kunstmatige intelligentie op bedrijvigheid en inrichting van werkzaamheden in rap tempo door.

Hoe staat het na ruim acht maanden met de gevolgen van de frontale aanval die Trump ontketende op de internationale handel? Kijken we naar de beurzen, als graadmeter voor de gang van zaken in de reële economie, dan lijkt het allemaal mee te vallen. Aanvankelijk reageerden de financiële markten heftig, maar spoedig trad herstel op en vervolgden de indexen de weg omhoog.

Beleggers raakten weer in de ban van het positieve sentiment over de rol van AI in de toekomst en dus liepen bij de koersstijgingen de aandelen in de sfeer van hightech voorop. Inmiddels horen we volop over het risico van een zeepbel, van overdreven verwachtingen en daarmee samenhangend de kans op een forse correctie op enig moment.

Hoe dan ook, AI fungeerde als schokdemper op de beurzen en had een matigend effect op de reacties. Optimisme over de technologische vooruitgang overstemde de angst voor het opbloeiende protectionisme.

Ook via een andere invalshoek kunnen we AI aanmerken als schokdemper. De Wereldhandelsorganisatie (WTO) constateert vooralsnog geen grote schade door de belemmerende maatregelen. Zij heeft in haar jongste rapport de prognose voor geheel 2025 voor de groei van de wereldwijde handelsstromen opwaarts bijgesteld en een belangrijke factor in dat verband zijn de uitgaven voor AI-gerelateerde producten, zoals computers, chips, servers en datacenters. De WTO duidt die aan als de motor van de wereldhandel op dit moment. Ze namen in de eerste helft van 2025 met maar liefst 20 procent toe.

Niet te vroeg juichen, want de WTO voorziet ook dat de impact later komt dan verwacht

Hebben we ons te veel zorgen gemaakt over de importheffingen? Niet te vroeg juichen, want de WTO voorziet ook dat de impact later komt dan verwacht. „Dat het handelssysteem dit jaar veerkracht toont, betekent niet dat het ergste achter de rug is”, aldus de topman van deze organisatie bij de presentatie van de recente cijfers.

In 2026 zal AI wellicht opnieuw de gangmaker zijn, maar waarschijnlijk remmen de invoerbarrières dus de snelheid af. En in ieder geval ligt door de aanpak van Trump het ideaal van mondiale vrijhandel, waarop na de Tweede Wereldoorlog sterk is ingezet, aan scherven.

De auteur is oud-redacteur economie van het Reformatorisch Dagblad.