Als het om de export van eieren gaat, is Nederland wereldkampioen. Vorig jaar ging er voor 683 miljoen euro aan eieren en eiproducten de grens over. Kan het tot nu toe beperkte aantal ruimingen van kippenboerderijen dan zorgen voor lege winkelschappen in eigen land?

Jazeker, zegt Bart-Jan Oplaat, voorman van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders. „Het merendeel van de eieren die ze wekelijks verkopen, kopen supermarkten vooraf in op basis van langlopende contracten. De laatste 10 tot 15 procent kopen ze bij op de vrije markt. Maar die wordt al weken overspoeld door inkopers uit Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.”

In die landen grijpt het besmettelijke vogelgriepvirus tot nu toe veel harder om zich heen dan in Nederland. Vooral in Duitsland is het vrijwel elke dag raak. Sinds begin oktober waren daar al 110 uitbraken op pluimveebedrijven.

Standstill

Boeren in de buurt van een besmet bedrijf mogen de eieren van hun kippen minimaal drie dagen lang niet afleveren. Bij nieuwe uitbraken in de buurt kan zo’n standstill nog langer duren. Vandaar dat in Duitsland en ook in Engeland en Frankrijk al tekorten in de winkels zijn ontstaan.

De kans is groot dat Nederlandse supermarkten de komende weken achter het net vissen, zegt Oplaat. „Nu liggen er nog eieren genoeg in de schappen, maar richting Kerst neemt de vraag toe omdat consumenten dan meer eieren eten. Die extra eieren zijn straks niet meer te krijgen.”

Dat het aantal uitbraken van vogelgriep op commerciële bedrijven in Nederland tot nu toe gunstig afsteekt tegenover de buurlanden, is volgens Oplaat te danken aan de strikte hygiëne van de pluimveehouders. „Iedereen loopt op zijn tenen. Stallen blijven dicht, bezoek wordt niet toegelaten. Als het kan houden ze zelfs de dierenarts buiten de deur.”

Intussen blijft het risico op insleep groot. Het virus heeft een incubatietijd van vijf tot acht dagen. Vooral als het waait kunnen veertjes of opgedroogde poepresten van besmette wilde vogels via ventilatieopeningen stallen binnendringen, zegt Oplaat.

Bij uitbraken in de grensstreek, reikt de 10 kilometerzone met vervoersbeperkingen soms tot in Nederland. Donderdag bleek een boerderij met 16.500 dieren in Kleve, enkele kilometers ten oosten van Nijmegen, besmet. Dinsdag waren in dezelfde regio uitbraken op drie andere Duitse bedrijven.

In Dilsen-Stokkem in Belgisch Limburg, vlakbij het Nederlandse Born, bleek donderdag ook een boerderij getroffen. De jongste uitbraak in Nederland zelf (stand vrijdagmiddag) was eveneens donderdag op een hobbyhouderij in Terhole, in de Zeeuws-Vlaamse gemeente Hulst.

Mensen

Kunnen mensen vogelgriep krijgen? Ja, meldt de overheid op haar website. Wel is de kans „zeer klein”. De symptomen zijn meestal mild. De klachten lijken op die van een gewone griep.

Wie veel met vogels in contact komt, zoals pluimveehouders en dierenartsen, heeft een vergrote kans om besmet te raken. Die mensen krijgen het advies zich te laten vaccineren met het gewone griepvaccin. Er bestaat nog geen goedgekeurd vaccin tegen vogelgriep bij mensen.