Toen ik de trap af kwam, zat ze daar op de bank in de hal van ons appartementencomplex. En het was alsof ik jaren terug in de tijd werd geslingerd.

Ik had al gehoord dat een buurvrouw twee keer in de week naar de dagopvang zou gaan in verband met beginnende dementie. Terwijl ik de trap afrende om naar m’n werk te gaan, zat ze daar op een bankje naast de ingang. Wachtend op de taxi die haar naar de dagopvang zou brengen.

We wisten dat het nooit meer klaar zou zijn

Eigenlijk was het niet de buurvrouw die ik daar zag zitten, maar mijn moeder. Ook zij moest, inmiddels alweer jaren geleden, twee dagen per week naar de dagopvang. Volslagen onzin, vond ze het. Maar ze liet zich overhalen, waarbij ze verklaarde dat ze het zou proberen, maar als ze het niks vond, was het ook direct klaar. We knikten, hoewel we wisten dat het nooit meer klaar zou zijn.

Toen ik de buurvrouw vroeg hoe laat ze gehaald zou worden, begon ze eenzelfde verhaal af te steken als mijn moeder destijds. Nee, het was eigenlijk nog helemaal niet nodig, die dagopvang. Maar goed, ze zou het eerst wel proberen en als het haar niets leek, dan was het direct klaar.

De griezelige gelijkenis met m’n moeder deed me besluiten even bij haar te gaan zitten voor een praatje. Dan maar iets later op het werk. We praatten over van alles en nog wat. De dementie had al wel wat cognitieve scheurtjes in haar denken aangebracht, maar ze was nog steeds de hartelijke, sociale vrouw die ze altijd al was. Maar wat me zo raakte, was dat ik door de ervaring met m’n moeder wist hoe het met haar gaan zou. Het proces dat was ingezet, zou uiteindelijk leiden tot het steeds weer ophogen van de zorgindicatie en op termijn wellicht zelfs tot een opname in een verpleeghuis.

Ooit, toen ik voor het eerst naar de kleuterschool ging, sprak m’n moeder de historische woorden: „Nu zul je, als je gezond mag blijven, tot je pensioen iedere werkdag op pad moeten.”

Terwijl ik de buurvrouw naar de taxi zag schuifelen, hoorde ik die woorden opnieuw. Omdat ik ook hier, zij het heel anders, het begin zag van een proces. En zonder ook maar de geringste hoop op een weg terug.