Met een groep collega’s, kerkgangers of medestudenten wil je een dag vrijwilligerswerk doen. Je staat te popelen om tuintjes op te knappen of een potje bingo met ouderen te spelen. Maar bij de aanmelding volgt een verrassing: deelname kost 60 euro per persoon.

Maar het doen van vrijwilligerswerk is toch gratis? Uit een rondgang van het Reformatorisch Dagblad langs diverse vrijwilligersorganisaties blijkt dat niet altijd het geval te zijn. Bedrijven, scholen of grote groepen die zich willen inzetten voor anderen, tellen soms tot wel tientallen euro’s per persoon neer. „We krijgen inderdaad weleens verbaasde reacties”, zegt Stijn Hunink, impactmanager bij Stichting NL Cares. „Mensen zeggen: ik ga toch helpen, hoezo kost dat geld?”

Het overgrote deel van de vrijwilligers die zich nuttig maken via de stichting, betaalt daar overigens geen geld voor. Individuen of groepen tot vijf personen kunnen via het activiteitenplatform een klus uitkiezen die bij hen past en zich structureel of eenmalig inzetten. Groepen die groter zijn dan vijf personen betalen wel een vergoeding. Hoe hoog die is, hangt af van de groepsgrootte en de activiteit. „Je moet denken aan een bedrag tussen de 80 en 90 euro per persoon”, zegt Hunink.

„De organisatie van zo’n dag vraagt meer dan mensen denken”, verklaart Hunink. „Allereerst is het een uitdaging om een klus te vinden die op een specifieke dag met een flink aantal mensen uitgevoerd kan worden en die past bij de wensen van het bedrijf.”

Daarnaast moet er volgens Hunink iemand zijn die groep ontvangt, een introductie geeft, ze aan het werk zet en ze begeleidt. Daar komen dan nog de boodschappen bovenop voor een eventuele lunch, de inkoop van klusmaterialen, de nazorg en administratie. „Al met al gaan er dus best wat werkuren en organisatiekosten in zitten.”

Volgens de impactmanager is het onontkoombaar dat daar een bedrag tegenover staat, al verzekert hij dat de kosten zo laag mogelijk worden gehouden. „Maar wij hebben ook de huur van ons kantoor. Daarnaast moeten we de boekhouder betalen en kost het geld om het activiteitenplatform in de lucht te houden. Ook zijn de loonkosten de afgelopen jaren gestegen.”

Met de inkomsten wil Stichting NL Cares ook minder afhankelijk zijn van overheidssubsidies. „Subsidies staan steeds vaker op het spel. Door zelf inkomsten te genereren, zijn we onafhankelijker en daarmee minder overgeleverd aan de grillen van de politiek.”

Schrikken van bedrag

Ook bij NLvoorelkaar is het normaal dat groepen groter dan vijf personen een bijdrage betalen, zegt woordvoerder Anne van Roosmalen. „Een-op-eenvrijwilligerswerk is makkelijk te managen. Maar zodra de groep groter wordt, vraagt dat om meer organisatie en menskracht. Zouden we daar geen geld voor vragen, dan komt de rekening bij vrijwilligersorganisaties te liggen.”

Vaak gaat het volgens haar om scholen of bedrijven die zich een dag(deel) verdienstelijk willen maken. „Meestal moet dat ook nog op een specifieke datum en tijdstip. Dat is echt maatwerk.” De prijs die NLvoorelkaar daarvoor vraagt, ligt rond de 50 of 60 euro per persoon. „Als mensen schrikken van dat bedrag, geef ik hun vaak de tip om na te denken over de vraag of ze het vrijwilligerswerk per se allemaal tegelijk moeten doen.”

Volgens Van Roosmalen heeft het werken in „estafettevorm” namelijk meer impact. „Als kleine groepjes een paar dagen achter elkaar helpen, heeft dat vaak meer effect dan een grote groep van vijftig personen die één dag helpt.” Bovendien zijn vrijwilligersorganisaties volgens haar met name gebaat bij individuen die zich structureel inzetten. „Iemand die zich eenzaam voelt, heeft vooral iets aan een maatje dat hem wekelijks bezoekt. Aan een wildvreemde die eenmalig langskomt, vertel je niet je levensverhaal.”

De Zonnebloem rekent voor groepen onder de 30 personen 1500 euro aan organisatiekosten

Teams en bedrijven betalen dus flink wat geld voor een middagje handen uit de mouwen steken. Waarom ze dat doen, is volgens Van Roosmalen prima te verklaren. „Vrijwilligerswerk is bewezen effectief. Het leidt tot meer teamgevoel en minder uitval. Daarnaast treed je uit je bubbel en krijg je echt samen iets voor elkaar. Zoiets ga je met een middagje Efteling niet bereiken.”

Bingo met ouderen

Precies om die reden organiseert De Zonnebloem ”Het ándere Bedrijfsuitje”. Werknemers gaan dan op pad met deelnemers met een lichamelijke beperking. „Veel bedrijven doen aan maatschappelijk verantwoord ondernemen”, zegt woordvoerder Alexander van Zijp. „Dit uitje past daar bij uitstek bij.” Het soort activiteit hangt af van de groepsgrootte en de wensen van het bedrijf. „Het kan zowel een bingo zijn met gehandicapte ouderen als een rondvaart door de Biesbosch met lichamelijk beperkte jongeren.”

De Zonnebloem neemt de volledige organisatie van zo’n dag op zich. „Van het regelen van de entreetickets tot het vervoer, en van de lunch tot het afsluitend drankje.” De kosten voor zowel de werknemers, de deelnemers en de vrijwilligers zijn voor het bedrijf. Daarnaast vraagt De Zonnebloem een bijdrage voor de organisatie van de dag. „Bij groepen onder de 30 personen is dat 1500 euro.”

Wat zo’n dag uiteindelijk in totaal kost, hangt erg af van de activiteit, zegt Van Zijp. „Pas heeft een bedrijf samen met een groep gehandicapte deelnemers een rondvaart gemaakt. Inclusief lunch en oud-Hollandse spelen kwam dat uit op 105 euro per persoon.”

Maar bedrijven kunnen ook voor minder terecht, zegt de woordvoerder. „Voor een bingo betalen bedrijven alleen de organisatiekosten, de zaalhuur, eventueel vervoer en een gevulde koek van de supermarkt. De kosten liggen dan tussen de 25 en 50 euro per persoon.”

Ook Stichting Present vraagt groepen soms om een bijdrage. „Het organiseren van dit soort activiteiten kost ons tijd en energie. Het is niet gek dat daar iets tegenover staat”, zegt interim-directeur Mark de Boer. „Als een kerk komt klussen, wordt er bijvoorbeeld vaak een collecte gehouden. De opbrengst daarvan gaat naar Present.”

Bedrijven en soms ook scholen –„dat is per lokale situatie verschillend”– betalen ook een vergoeding. „Daarmee dragen ze bij aan onze basisfinanciering. Hierdoor hoeven andere groepen, zoals een stel vrienden, niets te betalen.”

Oprechte drijfveer

Via Jong Present kunnen jongeren bij de stichting hun maatschappelijke diensttijd vervullen. Ze zetten zich dan tachtig uur in. „Daarvoor krijgen wij een subsidie vanuit het Rijk”, zegt De Boer. Present stelt dan een speciaal programma op, eventueel inclusief burgerschapslessen, waarin jongeren kennismaken met vrijwilligerswerk en zich inzetten voor de maatschappij. „Op die manier hopen we dat ze zich ook op de lange termijn blijven inzetten.”

Bedrijven kloppen regelmatig bij Present aan om invulling te geven aan maatschappelijk verantwoord ondernemen. „Bij veel ondernemingen zit daar een oprechte drijfveer achter. Zij zijn lokaal geworteld en willen iets terugdoen voor de gemeenschap.” Er zijn ook bedrijven die vrijwilligerswerk volgens De Boer vooral als „marketinginstrument” inzetten. „Internationale kantoren krijgen nogal eens van bovenaf opgelegd welke targets ze op dit gebied moeten halen.”

Het staat lokale stichtingen van Present vrij welk bedrag ze voor dergelijke projecten vragen, zegt De Boer. „We hebben daar geen vaste afspraken voor, maar wel een richtlijn. Meestal ligt de prijs in totaal tussen de 500 en 900 euro.” Bedrijven en scholen kijken daar volgens hem niet gek van op. „Soms vragen ze om een uitleg. Meestal kunnen ze daar prima in meekomen.”