Een gewone boerderij in het buitengebied tussen Barneveld, Renswoude en Lunteren. Meeuwis Gerritsen (47) voert elke dag zijn 950 kalveren. Daarnaast regelt hij dingen voor het bedrijf dat hij samen met zijn oudste dochter Anneke (19) runt: Safe Smartphone. Anneke volgt de duale opleiding tot leerkracht bij Driestar hogeschool in Gouda.

Anneke kreeg op haar zestiende haar eerste mobiele telefoon. Het was een dumbphone, letterlijk vertaald een ”domme telefoon”. Een eenvoudige Emporia, vergelijkbaar met een Nokia, maar er zit geen radio op. Voldoende om mee te bellen en sms'en, zonder de vele apps en functies van een smartphone. „Dat was soms wat behelpen, maar prima te doen.”

Toen ze 18 jaar werd, ging Anneke op zoek naar een 100 procent veilige smartphone. Eentje waarmee ze bijvoorbeeld wel kon internetbankieren, maar zonder sociale media en andere tijdrovende apps. Meeuwis: „Als reformatorische christenen bidden we iedere dag: Leid ons niet in verzoeking. Tegelijkertijd dragen we de verzoeking wel de hele dag met ons mee. Dat vind ik dubbel.”

De zoektocht van Anneke duurde lang, maar had uiteindelijk resultaat. „Ik stuitte op een Amerikaans bedrijf, eigendom van orthodoxe joden. Zij keuren smartphones met onbeperkt internet af en gebruiken koosjere telefoons. Ik bestelde eerst een exemplaar voor mijn broer en toen voor mezelf en mijn zus. Later deed ik dat ook voor familieleden en kennissen, omdat het niet iedereen lukt om iets in dollars via internet aan te schaffen.”

Het viel de Amerikanen op dat er meerdere bestellingen vanaf hetzelfde adres in Nederland kwamen. De eigenaren van Safe Telecom namen contact op met Anneke met de vraag of zij dealer van het bedrijf wilde worden in Nederland. Anneke: „Daar hebben we best even over na moeten denken. Maar we waren intussen zelf zo enthousiast geworden dat we erop in zijn gegaan. Het kwam op ons pad.”

Meeuwis: „We vinden het ontzettend erg dat er via de smartphone zoveel ongerechtigheid de gereformeerde gezindte binnensluipt. We spreken veel mensen die eigenlijk geen smartphone willen, maar niet meer zonder kunnen.”

Anneke: „We zagen het als onze plicht om deze koosjere telefoons ook in Nederland beschikbaar te stellen.”

Traject

Een drukke tijd volgt. Sommige apps zoals WhatsApp zijn wereldwijd te gebruiken. Maar veel van de Amerikaanse apps zijn niet of minder geschikt in Nederland. Tegelijkertijd zijn Nederlandse apps zoals van de Nederlandse banken niet beschikbaar.

De familie Gerritsen koopt nu Google Pixel-telefoons in Nederland. Een ict’er zet er vervolgens het Amerikaanse besturingssysteem KosherOS op, dat vervolgens niet meer verwijderd kan worden. KosherOS verwijdert browsers zodat internettoegang niet mogelijk is. Safe Smartphone heeft vervolgens een eigen Nederlandse appstore waarin alleen geïnspecteerde en goedgekeurde apps in staan.

Klanten die een app nodig hebben, kunnen dat aanvragen bij Safe Smartphone. De technische commissie beoordeelt of de aangevraagde app geen mogelijkheden heeft om de beperkingen te omzeilen. Anneke: „De technische beoordeling duurt al snel een paar maanden, aangezien we bij bijna elke app wel tegen wat problemen aanlopen. Die kunnen vaak worden opgelost, maar helaas niet altijd.

De controle van apps zoals internetbankieren duurt lang omdat dit heel grote apps zijn. De wat uitgebreidere apps moeten ook uitgebreid gecontroleerd worden. Zo zijn we nu nog bezig met rd.nl en psalmboek.nl.”

Daarnaast is er nog een keuringscommissie die beoordeelt of de aangevraagde app niet in strijd is met de Bijbel en de Drie Formulieren van Enigheid. Dat gaat vrij vlot.

Werk

Nu Safe Smartphone is gestart, blijft er veel werk aan de winkel. Anneke verwerkt de bestellingen, inmiddels een kleine honderd. Ook onderhoudt ze de contacten met de Amerikaanse leverancier. Meeuwis werkt aan naamsbekendheid door onder andere advertenties in kerkelijke bladen en het Reformatorisch Dagblad.

Vader en dochter Gerritsen overleggen veel met de beide commissies over de appstore. Meeuwis: „WhatsApp is bijvoorbeeld echt een punt van zorg. Er verandert heel vaak iets aan. Onze leverancier heeft bijna dagelijks werk om de app goed dicht te houden voor ongewenste zaken. Signal (concurrent van WhatsApp, GCV) lijkt wat dat betreft beter te beveiligen.

Verder wil je niet weten wat er allemaal via WhatsApp gedeeld wordt, ook via klassenapps. Onze telefoon blokkeert YouTube-links, maar sturen jongeren een foto, dan wordt het lastig. Vandaar dat we een adviesleeftijd van 18 jaar vermelden.”

De eerste reacties van klanten zijn positief, zeggen de Gerritsens. „We richtten ons in eerste instantie op jongeren. Maar ook veel volwassenen blijken een aangepaste smartphone te willen hebben. Van de telefoons die we verkopen gaat ongeveer de helft naar jongeren, de andere helft naar volwassenen.”

Safe Smartphone krijgt regelmatig de vraag waarom de telefoons zo duur zijn. Het goedkoopste model, de Safe Google Pixel 8a-Zwart, kost 700 euro. Meeuwis: „Alleen de Google Pixel is geschikt. Die moet worden voorzien van een aangepast besturingssysteem, dat maakt hem zo duur. Voor telefoons van andere merken kan onze leverancier geen 100 procent garantie geven dat het systeem echt veilig is. Dat willen wij wél.”

Veel verdient de familie Gerritsen niet aan de Safe Smartphone. Anneke: „Het gaat ons niet om het geld. Als we alle uren die we hiermee bezig zijn, in rekening brengen, is het niet echt rendabel. Wij willen graag mensen helpen die niet verslaafd willen zijn aan de smartphone.

Ik hoor van klanten terug dat de Safe Smartphone hen enorm helpt. Ouders hoeven hun kinderen met zo’n telefoon niet zoveel meer te controleren. Dat geeft rust. Daar doen we het voor.”

Beoordelingen op safesmartphone.nl

Margriet van Aalsburg: „Heel positief! Onze oudste drie kinderen hebben deze telefoons. Tot op heden hadden ze een Nokia, omdat wij ze geen smartphone konden geven met de vele verleidingen. Maar we liepen ertegenaan dat er sommige dingen voor school niet makkelijk waren zoals beveiligingscodes en dergelijke. De Safe Smartphone is voor ons de oplossing. Kinderen kunnen hier toch hun dingen op regelen zonder de verleiding eromheen van internetten, games, films en dergelijke. De kinderen hebben ook niet veel schermtijd, omdat ze alleen nuttige dingen kunnen doen zoals mail, huiswerk en ov-reizen. Voor de kinderen geeft dit rust en weinig verleidingen.”

J. Bos: „Uitstekende oplossing voor wie lastig zonder de nuttige functionaliteiten van een smartphone kan, maar weg wil blijven van alle verleidingen en mogelijkheden die veel tijd opslokken, maar verder relatief nutteloos zijn. Het enige nadeel is het prijskaartje dat eraan hangt. Maar verder zeer aan te bevelen.”

Safe Smartphone getest

Om de Safe Smartphone te testen, krijg ik in de zomerperiode een wat ouder model, een Google Pixel 4a, te leen. Het overstappen naar zo’n andere telefoon kost altijd wat tijd; allerlei dingen moeten goed worden ingesteld. Maar is dat eenmaal gebeurd, dan werken apps zoals WhatsApp, Rabobank en Magister net zoals op de iPhone.

Soms ben je andere apps gewend, bijvoorbeeld als het gaat om navigatie. Maar de Safe Smartphone blijkt een navigatieapp te hebben met de naam Waze die gebruikersvriendelijk is en net zo goed werkt. Zo zijn er meer voorbeelden te noemen van dingen die net iets anders gaan, maar prima werken.

De camera op deze Google Pixel maakt scherpe foto’s, beter dan van de dumbphone die ik eerder in handen had.

Soms stuitte ik ook op een beveiligingswaarschuwing van KosherOS, bijvoorbeeld als ik de app Muziek aantik: „De app die je net probeerde te starten is uitgeschakeld.” Blijkbaar is dit een app die standaard op de Google Pixel staat, maar door Safe Telecom is geblokkeerd.

In de appstore tref ik enkele zakelijke apps. Bijvoorbeeld die van Rendac, het bedrijf dat kadavers en dierlijke resten ophaalt en vernietigt. Voor iemand die zijn telefoon vrij intensief zakelijk gebruikt, is de Safe Smartphone minder geschikt.

Na drie weken geef ik de Safe Smartphone mee aan collega Matthias Klaasse van de afdeling webontwikkeling. Deze digitaal handige collega mag proberen of het hem lukt door de beveiliging heen te breken en bijvoorbeeld wel op internet te komen. Dat vindt Matthias een leuke uitdaging. Maar wat deze jonge collega ook probeert, het lukt hem niet. De Safe Smartphone is voor deze test geslaagd.

„Een investering in het welzijn van je kind”

Hoe beoordeelt u de Safe Smartphone?

„Prachtig. Elk initiatief dat helpt om de negatieve impact van de smartphone te beperken is winst. Niet alleen voor jongeren, maar ook voor ouderen.”

Waarom komt Yona niet met zo’n telefoon?

„Yona zet zich in om jongeren en ouderen te helpen Bijbels te leven in een digitale wereld. Dat doen we door hen te helpen apps en social media op hun smartphone op een bewuste en verantwoorde manier te gebruiken. We doen dat door middel van onder meer voorlichting, workshops, challenges en praktische handreikingen via scholen en kerken. Yona richt zich niet op de ontwikkeling van hardware zoals deze telefoon. Wel beveelt Yona dit soort oplossingen van harte aan.”

Gaat u het gebruik van deze SafeSmartphone stimuleren?

„Ja, zeker voor ouders die minder vaardig zijn met techniek en daardoor minder goed in staat zijn om een normale smartphone te reguleren met bijvoorbeeld Familylink, Schermtijd of Qustodio. Ook ouderen die de wens hebben om het smartphonegebruik tot een minimum te beperken, zijn hier enorm mee geholpen.”

Yona richt zich vooral op gedrag, Safe Smartphone komt met begrenzende techniek. Zou dat samen geen goede combinatie zijn?

„Deze twee zaken zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het nemen van eigen verantwoordelijkheid gaat samen met begrenzen. Familylink, Schermtijd en Qustodio bieden flexibiliteit, maar zijn ook te omzeilen. Voor zover wij weten is de SafeSmartphone niet te omzeilen. Daar lever je dan flexibiliteit voor in. Het aantal apps op deze telefoon is heel beperkt. Dit is een keuze voor de gebruiker. Eerlijk gezegd denken we dat de telefoon veel jongeren en ouderen helpt om zich aan een mediaverslaving te ontworstelen.”

De goedkoopste Safe Smartphone kost 700 euro.

„Wij horen van opvoeders inderdaad terug dat ze deze oplossing toejuichen en tegelijkertijd de investering hoog vinden. Dat begrijp ik, maar het is een investering in het welzijn en de geestelijke gezondheid van je kind. Dat zou echt een paar honderd euro extra mogen kosten.

Er zijn overigens ook opvoeders die de Nothing Phone gebruiken. Deze telefoon is niet voorzien van onnodige apps en in combinatie met Qustodio van Kliksafe is het gebruik goed te begrenzen. Het nadeel is wel dat er dan voldoende technische kennis nodig is om alles in te richten, terwijl de SafeSmartphone eenvoudig in gebruik is.”