Een Duits gezegde luidt: ”Wer die Wahl hat, hat die Qual”. In het Nederlands betekent dit dat het moeilijk kan zijn de goede beslissing te nemen. De uitdrukking is van toepassing op de top van de Duitse christendemocraten (CDU) die zich zondag boog over de vraag hoe ze zich toch tot de AfD moeten verhouden.

De CDU ziet de extreemrechtse partij in de peilingen groeien en dat is een verontrustende ontwikkeling met het oog op de volgend jaar te houden vijf deelstaatverkiezingen. In de jongste peiling van dit weekend komt de AfD uit op maar liefst 27 procent en laat daarmee de CDU met 2,5 procent achter zich. Zorgwekkend voor bondskanselier Merz is dat de nieuwe aanhangers van de AfD eerder op zijn partij stemden.

De kernvraag die bij de CDU-top op tafel lag was: laten we de ”Brandmauer”, in het Nederlands brandmuur, rond de AfD intact of niet? In 2018 legden de christendemocraten formeel vast dat de CDU en de AfD onverenigbaar zijn. Met de andere gevestigde partijen zoals de SPD en de Groenen richtte de CDU zelfs een brandmuur rond de rechts-radicale partij op. Met de AfD werden geen zaken gedaan, die moest worden genegeerd.

Als bondskanselier ging Merz een rechtser beleid voeren om de AfD de wind uit de zeilen te nemen. Zo voerde hij onder andere een strenger migratiebeleid, maar dat mocht allemaal niet baten.

De CDU zit eenvoudigweg ingeklemd tussen de linkse SPD en de rechtse AfD

Daarom gaan er ook binnen de CDU stemmen op de omgang met de AfD te normaliseren. Zij zijn van mening dat de christendemocraten de vrijheid moeten hebben beslissingen te nemen die mogen rekenen op instemming van de AfD. Als de SPD, coalitiepartner van de CDU, of de Groenen het daar niet mee eens zijn, dan is dat hun probleem.

De CDU-top luisterde zondag niet naar deze stemmen. Merz zei maandag –toen hij de uitkomst van het beraad toelichtte– dat er van samenwerken met de AfD geen sprake kan zijn, omdat „wij niet op details van de AfD verschillen, maar het over wezenlijke zaken oneens zijn”. De CDU-voorman verklaarde dat de AfD keer op keer aangeeft met „ons te willen samenwerken. Maar die uitgestoken hand is in werkelijkheid een hand die ons vernietigen wil.”

Merz nam maandag het woord ”brandmuur” niet in de mond, maar zei dat zijn partij zich meer van de AfD moet afbakenen en „succesvol regeringswerk” moet laten zien.

Dit is dus het antwoord van de CDU op de vraag hoe ze de AfD denkt te kunnen verslaan. Dit gaat niet werken, omdat het beleid niet wezenlijk verandert. De christendemocraten zijn eerder dit jaar een coalitie met de SPD aangegaan waardoor veel verkiezingsbeloftes zijn blijven liggen. De partij zit eenvoudigweg ingeklemd tussen de linkse SPD en de rechtse AfD en dreigt te worden vermalen. Een verantwoord alternatief voor de Brandmauer lijkt onontkoombaar.