Een halfuur voor aanvang van de 59e editie van de GBS-toogdag is de kerkzaal van de gereformeerde gemeente in Nederland in Barneveld zaterdag nog nagenoeg leeg. In de hal verzamelen zich daarentegen al veel mensen bij de koffie- en boekentafels.

„De toogdag is een jaarlijkse dag van ontmoeting”, zegt Thera Smitsman, die met haar man een bekertje koffie drinkt. „Je voelt dat mensen hier met dezelfde intentie komen. Het is echt zoals dat gezang: „Zoete banden, die mij binden, aan des Heeren lieve volk”. Dan maakt het verder niet uit waar je vandaan komt, maar is er eenheid.”

Verduisterd verstand

Tijdens de toogdag spreken diverse predikanten over het belang van zorgvuldigheid rond het aanpassen van de Statenvertaling. „Het doorgeven van de Statenvertaling kan alleen onder leiding van de Heilige Geest”, zegt ds. C. Hogchem (Gereformeerde Gemeenten).

De predikant spreekt over Spreuken 16:20. „Bij de zondeval is de lamp van geestelijke kennis uitgegaan. Het verstand is verduisterd geworden. De ellende daarvan is dat de mens nu denkt dat hij de Schrift kan begrijpen en ermee aan de slag kan gaan zoals het hem goeddunkt.”

In plaats daarvan moet de mens door genade leren om „verstandiglijk” op het Woord te letten, aldus ds. Hogchem. „Met het Woord wordt het Woord van God bedoeld. Daarvan zegt de belijdenis dat het heilige en goddelijke geschriften zijn. Zou er dan niet het nauwkeurigste werk gemaakt moeten worden van de vertaling daarvan?”

Ds. K. van Olst (Hersteld Hervormde Kerk) stelt in zijn meditatie over 2 Petrus 1:19 dat „satan zijn pijlen richt op de vertaling in de meest getrouwe overzetting”. „Als door Gods Woord het hart wordt geopend, gaat het licht schijnen in de duistere plaats. De leugenaar weet dat als hij dit Woord verduistert, hij zielen kan winnen voor de eeuwige rampzaligheid.”

Historische vertelling

Ds. R. Bakker (Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland) mediteert over 2 Korinthe 5:14. „De rede van de apostel Paulus is een krachtige rede om te overdenken, niet alleen vanwege het werk van de GBS, maar vanwege het belang ervan voor alle mensen.”

Het Woord is een verborgen schat die we te midden van het rumoer in de wereld nog mogen hebben, zegt ds. Bakker. „De liefde van Christus moet ambtsdragers, vaders, moeders, mannen en vrouwen dringen om het Woord te brengen aan degenen die aan hun zorgen zijn toevertrouwd.”

Voor het eerst is er dit jaar „op verzoek van de gezinnen uit de achterban” tijdens de toogdag ook een historische vertelling, door ds. K. Visser (Christelijke Gereformeerde Kerken). Hij vertelt vanuit Psalm 91 over de pestepidemie in 1634, waarvoor de Statenvertalers bewaard werden.

Ds. J.A. Weststrate (Gereformeerde Gemeenten in Nederland) besluit de toogdag met een meditatie over Jesaja 64:5: „Wij allen vallen af als een blad.” Kent u de storm van Gods toorn?” vraagt hij de aanwezigen. „Het is noodzakelijk dat u een gevallen blad wordt. Gevallen in Adam.”

Voor zulke mensen krijgt Christus waarde, zegt de predikant. „Hij werd als een misdadiger gekruisigd en onderging de storm van Gods toorn. Toen Hij stierf, viel Zijn blaadje op de grond. Maar dat blaadje is niet verteerd. Op paasmorgen is het door de Vader opgepakt en groen geworden, om eeuwig groen te blijven.”

De GBS houdt haar landelijke toogdag in Barneveld. beeld André Dorst.

De GBS houdt haar landelijke toogdag in Barneveld. beeld André Dorst.

De GBS houdt haar landelijke toogdag in Barneveld. beeld André Dorst.

De GBS houdt haar landelijke toogdag in Barneveld. beeld André Dorst.

De GBS houdt haar landelijke toogdag in Barneveld. beeld André Dorst.

Kanttekeningen

In zijn openingswoord kondigde voorzitter ds. A.C. Rijken (Hersteld Hervormde Kerk) aan dat eind dit jaar de kanttekeningen bij het Nieuwe Testament in het Afrikaans verschijnen. Ook wordt er gewerkt aan een Engelse versie van de kanttekeningen. Daarnaast schonk de GBS meer dan 10.500 Bijbels met kanttekeningen aan honderd scholen, om het gebruik ervan te stimuleren, aldus ds. Rijken.

Het taalkundig onderhoud aan de Statenvertaling waaraan de GBS werkt, zal in 2028 afgerond worden. Ook het werk aan de studiebijbel, waarin onder meer de kanttekeningen worden herzien, vindt voortgang, geeft ds. Rijken aan. Hij benadrukt dat het gaat om taalkundige aanpassingen van de kanttekeningen, geen inhoudelijke.

Het idee van de studiebijbel werd door de GBS in 2018 gelanceerd, met de verwachting dat de Bijbel binnen zo’n vijf jaar zou verschijnen. Het kan echter nog wel zo’n zes jaar duren voor het zover is, geeft Gijs van Wijk, bureaumanager van de GBS, aan. „Het project ”Statenvertaling bewaren” heeft op dit moment voorrang.”

Lees ook

GBS werkt aan uitgave studiebijbel met kanttekeningen

De Afrikaanse versie van de kanttekeningen bij het Nieuwe Testament wordt op 16 december gepresenteerd, aldus Van Wijk. „De kanttekeningen worden toegevoegd aan de bestaande Totiusvertaling en uitgegeven door Stichting Reformatorisch Getuigenis. Aan het Oude Testament wordt nog gewerkt.”

Ook aan de andere kant van de oceaan is behoefte aan de kanttekeningen, zegt Van Wijk. „De Engelse versie ervan is al op de website van de GBS beschikbaar, maar die is nog in bètaversie. Een team in Chiliwack haalt nu de fouten eruit, zodat er ook Bijbels met daarin de King James Version en de kanttekeningen in het Engels gedrukt kunnen worden.”

Is het wel mogelijk om de kanttekeningen bij een andere vertaling dan de Statenvertaling te voegen? Dat is niet eenvoudig, erkent Van Wijk. „De vertaalkeuzes van de King James zijn niet altijd dezelfde als die van de Statenvertaling. Soms geeft de kanttekening een synoniem dat bij de King James al in de lopende tekst staat. In dat geval geven we twee versies in de kanttekeningen, een aangepaste en de oorspronkelijke Nederlandse.”