Als Sjaco van Gurp, Johan Mouthaan en Jonard Roukens, leden van het studiesecretariaat van de commissie Schriftgezag van de GG, jongeren spreken in het onderwijs of tijdens conferenties, merken ze dat er „verwarring” is rond het Schriftgezag.

Lees ook

Bezinning op Schriftgezag in Gereformeerde Gemeenten: „Verwarring over Bijbel tekent geestelijke armoede”

Daarom schreef het drietal ”Levend en krachtig. Aangevochten Schriftgeloof met het oog op de Toekomst” (uitg. De Banier). De uitgave, die deze maand verscheen, is geschreven voor jongeren tussen de 16 en 30 jaar, zegt Roukens. „We willen hun –en uiteraard ook ouderen– handvatten bieden door lijnen te trekken naar de geschiedenis.”

Hoe staat het Schriftgezag onder jongeren onder druk?

„Niet zozeer door uitgebreide historische of theologische discussies, maar vooral doordat jongeren in aanraking komen met andere standpunten. We leven in een postmoderne tijd, waarin onze eigen keuzes en gevoel centraal staan en er geen absolute waarheid kan zijn. Die lucht ademen we allemaal in.

Zo lezen jongeren de Bijbel en concluderen op basis daarvan bijvoorbeeld dat het tegen de Schrift is om ongehuwd samen te wonen. Vervolgens komen ze een vriend tegen, die vertelt samen te gaan wonen met zijn vriendin. De postmoderne jongere denkt dan: ik vind dat dit niet kan, maar zij kijken er anders tegenaan. Wat zeg je dan? De grote diversiteit aan opvattingen over de Bijbel brengt in verlegenheid. De verleiding is groot om de Bijbel te zien als een vriend die je kunt raadplegen voor advies, maar waarbij je uiteindelijk zelf beslist.

De gedachte dat iedereen de Bijbel op een andere manier kan lezen, geeft brandstof aan verwarring rond de Schrift. De Bijbel wordt minder gezien als richtsnoer voor het hele leven.

In het boekje proberen we jongeren mee de geschiedenis in te nemen. Kennis van het ontstaan van de Schrift geeft houvast. Er blijkt bijvoorbeeld uit wat de gevolgen zijn als je niet meer gelooft in de historiciteit van het Oude Testament.”

Het ontstaan van de Bijbel is een abstract thema. Hebben jongeren niet meer behoefte aan concrete, praktische handvatten?

„We willen juist wat loskomen van de concrete kwesties en de diepere onderliggende vragen aanboren. Dat is broodnodig. Voorstanders van vrouwelijke ambtsdragers gebruiken als argument dat we nu in een andere tijd leven dan de Bijbelse tijd. De gedachte hierachter is dat culturele veranderingen kunnen leiden tot een nieuw verstaan van de Bijbel. Dit geldt voor praktisch alle brandende ethische kwesties.

In dit boek boren we de diepere laag aan: hoe belangrijk zijn die culturele veranderingen in het licht van de Schrift? Zo proberen we duiding te geven, in de hoop dat het jongeren stimuleert om de Bijbel te onderzoeken. De Schrift is het kompas om door genade de weg te vinden naar het Vaderhuis.”

U bespreekt het gevaar van zowel moderne als postmoderne twijfel. Hoe is die twijfel te bestrijden?

„De beide vormen van twijfel zien er anders uit, maar uiteindelijk vindt ieder mens alleen rust in God, Zijn Woord en Zijn openbaring. In de laatste hoofdstukken zetten we uiteen dat juist de openbaring in zowel het modernisme als het postmodernisme niet meer functioneert. In het modernisme staat het menselijk verstand centraal. De modernistische twijfel toont vervolgens aan dat het verstand tekortschiet. Bij de postmodernistische twijfel blijf je uiteindelijk ronddwalen in de culturele vooroordelen van je eigen tijd.

Dit boekje lost dat probleem niet op, maar helpt wel om erover na te denken. In de postmoderne tijd zitten jongeren in een eindeloze zoektocht naar bevestiging van hun identiteit in hun gedachten en gevoelens. In plaats daarvan hebben ze het kompas van Gods Woord als levende stem nodig. Die spiegel willen we hun voorhouden.”

„Keuzes rond Schriftgezag zijn niet een-op-een hetzelfde als keuzes rond Bijbelvertalen”, schrijft u. „Daarom is het nodig dat deze thematiek vrij blijft van polarisatie, ieders inzet is nodig.” Bedoelt u hiermee dat de discussie over Bijbelvertalingen op een te zware toon gevoerd wordt?

„Als commissie Schriftgezag zien we de vraag „Wat bedoelen we met de Schrift?” steeds terugkeren. Als we spreken over het gezag van de Schrift, hebben we het over de Bijbel in de grondtalen. Hoewel het ertoe doet welke vertaling we gebruiken, is het niet zo dat één bepaalde vertaling hét gezag van de Schrift zou hebben.”

U noemt tekstkritiek „nuttig werk”, maar waarschuwt voor de overgang van tekstkritiek naar Schriftkritiek. Adviseert u jongeren om zich in deze thematiek te verdiepen?

„Het vergelijken en analyseren van de diverse Bijbelmanuscripten kwam in de Vroege Kerk al voor. Ook in de kanttekeningen tref je het aan. In die zin is tekstkritiek niet besmet.

Aan de andere kant ga je de Schrift snel als een puzzel zien als je je bezig houdt met tekstkritiek. Zo’n rationele benadering maakt het moeilijker om de Bijbel geestelijk te lezen.

Je kunt niet zeggen dat Schriftkritiek dé oorzaak van secularisatie is, maar het wordt wel aangegrepen om ongeloof te rechtvaardigen. Daar zit een geestelijke strijd achter. De discussies die spelen, zijn soms ook erg specialistisch. Jongeren hoeven zich niet heel erg te verdiepen in tekstkritiek en Schriftkritiek. Tegelijk is het wel goed om de basale argumenten te kennen, dus daar besteden we aandacht aan.”