Het doel van Israëlzondag is om je als kerk te bezinnen op de verhouding tussen de kerk en het Joodse volk, licht ds. C.J. (Jacco) Overeem, medewerker Kerk en Israël bij het dienstencentrum van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN), toe. „Het besef dat er zonder het Joodse volk geen kerk zou zijn, is daarbij van belang.”

Tijdens Israëlzondag ligt de nadruk dus niet op de staat Israël, maar primair op het Joodse volk, stelt ds. Overeem. Door de huidige situatie in het Midden-Oosten is het handhaven van dat onderscheid wel „ontzettend lastig”, erkent hij.

„Als je mensen over Israëlzondag spreekt, denken ze direct aan het land aan de Middellandse Zee waarover je elke dag in het nieuws hoort. In de kerk zou het op Israëlzondag vooral moeten gaan over onze verhouding tot het Joodse volk waar God Zich aan verbonden heeft. Dat volk heeft een eeuwenlange geschiedenis en woont niet alleen in het land en de staat Israël, maar in de hele wereld.”

Psalm 122

Dat gemeenteleden bij Israëlzondag vooral aan het land Israël en het huidige conflict daaromheen denken, blijkt ook uit de oproep die het Reformatorisch Dagblad aan lezers deed. Op de vraag welke gedachten RD-lezers bij Israëlzondag hebben, antwoordt Irene Janse: „Gezien de actuele situatie is de oproep van Psalm 122 het des te meer waard om na te volgen. Bid om de vrede voor Jeruzalem.”

Kerken zijn te veel met zichzelf bezig, voegt ze eraan toe. „We zouden veel meer op Israël moeten letten en met Gods verbondsvolk bezig zijn.”

„Israël is het volk van God, Zijn oogappel”, reageert Christiaan Biemond. „Die kan God nooit vergeten. Tegelijkertijd wil dat niet zeggen dat er onder de Palestijnen alleen maar moslims zijn, maar ook christenen die daadwerkelijk Jezus liefhebben. Laten we dat ook niet vergeten.”

Harrie van den Bor heeft dit jaar moeite met de Israëlzondag. „Mocht er bij ons iets gedaan worden aan de Israëlzondag dan sla ik in ieder geval een keertje over”, schrijft hij op Facebook.

Ook volgens R.A. Steenbergen kan de aandacht van de kerk voor Israël wel wat minder. „Er wordt door een relatief kleine groep uit onze wijde kring overdreven veel aandacht besteed aan Israël. Niet sinds de huidige oorlog, maar ook daarvoor al.”

Verlegenheid

Ds. Overeem heeft er geen zicht op of het vieren van de Israëlzondag in de PKN is toe- of afgenomen sinds de oorlog in Israël. „We meten dat niet. Ik kan me wel voorstellen dat de verlegenheid onder predikanten rond de Israëlzondag groter is geworden. Dat ze er door alles wat er speelt anders over denken, of zeggen: Laten we het nu maar even niet doen. Maar ik kan dat niet met harde cijfers ondersteunen.”

De PKN is intern verdeeld over het conflict in het Midden-Oosten. Dat bleek bijvoorbeeld uit de twee demonstraties die in juni bij het landelijk dienstencentrum van de PKN gehouden werden. Ds. Overeem hoopt dat ook een Israëlkritisch standpunt gemeenten er niet van weerhoudt om zondag aandacht te besteden aan het Joodse volk. „Het kan niet zo zijn dat we de verbondenheid met het Joodse volk af laten hangen van de regering in de staat Israël. God laat Zijn volk niet los.”

Lees ook

Botsende visies op Israël rond demonstratie bij kantoor Protestantse Kerk in Nederland

De predikant adviseert voorgangers die aandacht besteden aan de Israëlzondag om vooral in het gebed het conflict in het Midden-Oosten te noemen. „Natuurlijk kun je niet om de oorlog heen, maar laat juist het gebed de plek zijn om daar uiting aan te geven. Doe voorbede voor vrede, Joden, Palestijnen en iedereen die betrokken is. Maar de preek is geen politieke verhandeling.”

In het materiaal dat de PKN voor zondag aanbiedt, staat Deuteronomium 32 centraal. Ds. Overeem: „Dit hoofdstuk is deze zaterdag ook in synagogen aan de beurt. Door dezelfde teksten te lezen wordt de verbondenheid tussen de joodse en christelijke traditie zichtbaar.”

Van der Groe

Het gevaar om bij de preek op de Israëlzondag te politiek te worden, ligt bij de oud gereformeerde gemeente in Nederland in Scheveningen veel minder op de loer. Ouderling J. Dijkshoorn zal een preek lezen waarin de belofte van de bekering van Israël centraal staat, reageert hij. „Bijvoorbeeld een preek van Theodorus van der Groe of Wulfert Floor.” Het huidige conflict in het Midden-Oosten zal daar logischerwijs geen rol in spelen.

De vacante gemeente is al enkele jaren gewend om aandacht te geven aan de Israëlzondag, aldus Dijkshoorn. „Vermoedelijk zijn wij een van de weinige kerkenraden in ons kerkverband die dat doen.”

Kees Legemaat hoopt dat de Israëlzondag eraan bijdraagt dat christenen weer verlangen naar de bekering van het Joodse volk, zegt hij in reactie op de oproep van het RD.

„Door het lezen van nieuwsberichten kunnen een onzijdig beeld en vraagtekens bij het beleid van de huidige staat Israël ontstaan”, schrijft hij. Volgens hem is het goed om daar met de Israëlzondag bovenuit te kijken en te zien op de beloften die er liggen voor de toekomst.

„God gaat de bedekking wegnemen, zodat Israël zal gaan zien, staat er in 2 Korinthe 3:16. Door hier met Israëlzondag bij stil te staan, wordt het verlangen hiernaar aangewakkerd. Samuël Rutherford zei dat hij om dit mee te maken even de hemel zou willen verlaten.”