Als je de ernst van het menselijk bestaan tot je door laat dringen, zou je denken dat lachspieren voor het aardse leven niet langer deugdzaam zijn. Wie naast een gedolven graf staat, vergaat de lust om lollig te doen. Wie te horen krijgt dat hij de gevreesde ziekte heeft, zal dat ook niet glimlachend aanhoren. En wie nog in vijandschap met zijn Schepper leeft, heeft helemaal weinig reden om te lachen.

Toch geloof ik dat humor na de zondeval zijn functie heeft, een grote gave is. Een gevatte opmerking kan ijs doen breken, een dreigende ruzie in de kiem smoren, een spannende ledenvergadering ontspannen. Een Tweede Kamervoorzitter met humor kan een teleurstellend debat toch doen slagen. Dus: hulde aan humor.

Taal is ongetwijfeld het meest gebruikte middel voor humor. Grappen maken doe je gewoonlijk door te spelen met woorden en betekenissen. Een schilderij kan geestig zijn, maar lachwekkende schilderijen zijn toch zeldzamer dan grappige uitspraken, columns en speeches.

Een goede grap is dus goud waard. Maar wat is een goede grap? Dat hangt grotendeels van de omstandigheden af. Een gevatte opmerking is in de ene setting ongepast, in de andere een redder in nood.

Wat mij betreft praten we veel meer over Gods Woord

Grappen die Bijbelse grenzen overschrijden, zijn per definitie fout. Dat zal iedere christelijke lezer met me eens zijn. Maar wat zijn die Bijbelse grenzen? Ik merk soms dat daar weinig consensus over bestaat. Er bestaat een vorm van zogenaamde refohumor waar ik echt niet om kan lachen. Ik doel op het grappig bedoelde gebruik van frases en zinnen uit Bijbelteksten en psalmregels.

Het is naar mijn idee volstrekt duidelijk dat dit soort humor on-Bijbels is. De God van Israël klaagt in het Oude Testament regelmatig dat Zijn volk onheilig omgaat met heilige zaken. Zoals in Ezechiël 22:26: „Zij ontheiligen Mijn heilige dingen; tussen het heilige en het onheilige maken zij geen onderscheid.” Het lijkt me duidelijk dat onder ”heilige dingen” alles valt wat heilig is. Heilige woorden dus ook. Temeer omdat in het Nieuwe Testament juist de prediking van Gods woorden het middel is waardoor de bediening der verzoening plaatsvindt.

Dus, wat mij betreft praten we veel meer over Gods Woord en zingen we berijmde psalmen. Maar dan niet om daar de grappige jongen (ja, het zijn volgens mij vooral mannen die zich hier schuldig aan maken) mee te worden, maar met eerbied. Uit liefde tot het heilige, tot dé Heilige.

Redacteur Chris Klaasse bespreekt een taalkwestie. Reageren? chris@rd.nl