Een invasie van Gaza-Stad hing al langere tijd in de lucht. Begin augustus ging het Israëlische veiligheidskabinet akkoord met een voorstel van premier Benjamin Netanyahu om de stad te bezetten. Dat zou de eerste fase moeten zijn van een grote militaire operatie om ook de rest van de Gazastrook onder militaire controle te krijgen.

Toch duurde het nog tot dinsdag voor de eerste tanks het centrum van Gaza-Stad binnenrolden. De afgelopen dagen voerde de luchtmacht ter voorbereiding van de invasie bombardementen uit op gebouwen en infrastructuur van de Palestijnse terreurbeweging Hamas.

Ook heeft Israël de bevolking van Gaza opgeroepen de stad te verlaten. Volgens het leger heeft een derde van de circa 1 miljoen inwoners aan die oproep gehoor gegeven. Dinsdag waarschuwden de strijdkrachten dat heel Gaza-Stad inmiddels officieel als gevaarlijk oorlogsgebied wordt aangemerkt.

Tegenstand

Israël zet aanvankelijk vijf divisies –zo’n 50.000 man– in voor de invasie. Twee divisies opereren in het centrum van Gaza. Een volgende eenheid zal binnenkort de buitenwijken van de Palestijnse stad binnentrekken. Twee andere legeronderdelen zullen in het noorden en zuiden van de Gazastrook actief zijn en de grenzen bewaken.

Hoelang de operatie gaat duren, is nog onduidelijk. Israël gebruikte de achterliggende weken voor het oproepen van zo’n 130.000 extra reservisten. Zij kunnen worden ingezet voor een periode die eindigt tussen november en begin volgend jaar. Dat strookt met de inschatting van het leger dat het volledig bezetten van Gaza nog zeker enkele maanden zal duren. Overigens controleren de strijdkrachten al het overgrote deel van de Palestijnse kuststrook.

Veel zal ook afhangen van de tegenstand die het leger van Hamas zal ondervinden. Na de aanslagen van 7 oktober 2023 beschikte de terreurbeweging over naar schatting 20.000 tot 30.000 goed getrainde strijders. Het Israëlische leger heeft in de achterliggende twee jaar ongeveer 22.000 terroristen gedood.

Het leger gaat er echter vanuit dat Hamas nog altijd over een strijdmacht van enkele tienduizenden manschappen kan beschikken. Die bestaat grotendeels uit jonge en minder ervaren strijders die de afgelopen maanden werden gerekruteerd en enige gevechtservaring hebben opgedaan bij het leggen van hinderlagen en het plaatsen van explosieven. Tegelijkertijd moeten de Israëlische militairen vooral in Gaza-Stad in stedelijk gebied opereren dat de terroristen goed kennen en waar een risicovolle guerrillaoorlog moet worden uitgevochten.

Gijzelaars

De grote vraag is intussen wat Israël met deze invasie nog kan bereiken. Volgens premier Netanyahu is de bezetting van Gaza nodig om Hamas definitief te verslaan en te voorkomen dat de Palestijnse terreurbeweging ooit nog een rol zal spelen in het bestuur van de kuststrook.

Hij gaat daarmee in tegen het advies van stafchef Eyal Zamir, die had gehoopt op een overeenkomst om de resterende gijzelaars in Gaza vrij te krijgen, in ruil voor het afzien van een totale bezetting. Als alternatief had de legerleider voorgesteld de invasie in een lager tempo te laten verlopen om de ontvoerden niet in gevaar te brengen en het risico op slachtoffers onder Palestijnse burgers en Israëlische militairen zo klein mogelijk te houden. Overigens was Zamir dinsdag zelf bij zijn troepen in het veld, toen de aanval op Gaza-Stad begon.