Actiegroepen die oproepen tot een boycot van Israëlische producten en diensten willen op die manier een halt toeroepen aan het bloedvergieten en lijden in Gaza. Maar het is meten met twee maten.

Ze weten zich gesteund door een meerderheid van de Tweede Kamer, die pleit voor een importverbod op producten uit Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. De toegevoegde waarde van zo’n sanctie staat allerminst vast.

Een importverbod is allereerst lastig te handhaven. Westerse landen stelden na de Russische inval in Oekraïne in 2022 een verbod in op het importeren van ruwe olie uit Rusland. Toch heeft die maatregel nooit de gewenste uitwerking gehad. Het land omzeilt westerse sancties door ruwe olie in bijvoorbeeld Turkije om te zetten in olieproducten, die vervolgens alsnog naar Nederland en andere Europese landen komen.

Ondanks de oproep tot een boycot blijven grote supermarktketens in Nederland gewoon Israëlische producten aanbieden, zo bleek eerder deze week. Albert Heijn en Jumbo zijn voorlopig niet van plan ermee te stoppen. Lidl zou nog overleggen.

Het staat buiten kijf dat de oorlog in Gaza een onvoorstelbaar drama is. Toch is het de vraag of het weghalen van Israëlische producten uit de supermarkt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu op andere gedachten zal brengen.

Aan Israël lijken strengere eisen gesteld te worden dan aan de rest van de wereld

Als Nederlandse supermarkten de producten niet verkopen, doen andere landen dat wel. Een boycot zal daarom weinig effect hebben op het verloop van de oorlog. Hooguit zal het de consument een goed gevoel geven dat hijzelf in elk geval financieel niet meer bijdraagt aan het leed in Gaza.

Los van de vraag hoe zinvol een boycot is, lijken aan Israël strengere eisen gesteld te worden dan aan de rest van de wereld. Want waar blijft de oproep geen zaken meer te doen met China of andere staten waarvan bekend is dat ze het met de mensenrechten niet zo nauw nemen? Na Duitsland is China het land waaruit Nederland het meest importeert, vooral als het gaat om kleding, elektronica, speelgoed en schoenen.

Welke consument heeft géén apparatuur van Lenovo, Huawei of Xiaomi in huis? Het is de vraag wie met de hand op het hart kan zeggen dat hij nooit een Actionwinkel of websites van prijsvechters bezocht omdat producten –niet zelden ook Chinese– daar voor een spotprijs te koop zijn.

Waarom mogen producten als sperziebonen, paksoi, sugarsnaps of mango uit Kenia in de Nederlandse supermarkten blijven liggen, terwijl de autoriteiten in het Afrikaanse land buitensporig geweld tegen burgers hebben gebruikt?

De oproep tot een boycot van Israëlische producten zou aan kracht winnen als die sanctie zou gelden voor alle staten waar de mensenrechten niet in goede handen zijn. Zo lang dat niet gebeurt, blijft de aanpak van Israël er eentje van de dubbele moraal.