Afgelopen dinsdag vuurden Zuid-Koreaanse militairen enkele waarschuwingsschoten af langs de grens met Noord-Korea. Volgens Seoul staken circa dertig Noord-Koreaanse militairen een klein stukje de grens over, waarna de schoten werden afgevuurd. Noord-Korea bouwt in het gebied aan hekken en antitankgrachten om de grens met het Zuiden verder te „fortificeren”, een opdracht van Kim nadat die anderhalf jaar geleden de mogelijkheid van hereniging met Zuid-Korea afzwoer.

Noord-Korea veroordeelt de actie in woord en daad. Op zaterdag testte de Noord-Koreaanse krijgsmacht twee luchtdoelraketten onder het toeziend oog van dictator Kim. Volgens staatsmedia betreft het „nieuwe systemen” die vijandelijke drones en kruisraketten moeten kunnen uitschakelen.

Dat alles terwijl het presidentschap van de Zuid-Koreaanse president Lee Jae-myung in juni nog begon met een handreiking richting het Noorden. Hij gaf opdracht de luidsprekers uit te schakelen die sinds de zomer van 2024 langs de grens anti-Noord-Koreaanse boodschappen en K-popmuziek over Noord-Korea uitstrooiden. Die waren aangezet als reactie op de duizenden ballonnen met afval en uitwerpselen die Noord-Korea naar het Zuiden had gestuurd. Nadat Seoul de speakers uitschakelde, deed Pyongyang een dag later hetzelfde.

Toenadering

Ook zei Lee eerder gesneuvelde militaire akkoorden met Noord-Korea nieuw leven in te willen blazen. Bovendien kondigde Seoul aan dit jaar geen rapport over de mensenrechtensituatie in Noord-Korea uit te brengen – tot ongenoegen van mensenrechtenorganisaties.

Het wekte echter ook hoop dat toenadering tot het Noord-Koreaanse regime weer mogelijk zou zijn. Die hoop werd alweer snel de kop ingedrukt door Kim Yo-jung. De machtige zus van dictator Kim ontkende berichten dat haar land was begonnen met het weghalen van de luidsprekers. „Dat zijn we ook niet van plan”, vertelde ze. „We hebben al talloze keren verklaard dat we er geen interesse in hebben om de banden met Zuid-Korea aan te halen. Zuid-Koreaanse handreikingen interesseren ons geenszins.”

President Lee reageerde teleurgesteld op de verklaringen. Hij blijft de hoop uitspreken dat het vertrouwen met Noord-Korea weer kan worden opgebouwd. Maandag reisde Lee naar de Amerikaanse hoofdstad Washington D.C. voor zijn eerste top met president Donald Trump. Laatstgenoemde bouwde tijdens zijn eerste termijn een goede persoonlijke band op met Kim Jong-un. Sinds zijn herverkiezing heeft Trump wat opmerkingen over Kim gemaakt, maar van hernieuwde toenadering tot Pyongyang is echt geen sprake. Maandag zei Trump bereid te zijn opnieuw een top te houden met Kim Jong-un, al gaf hij geen verdere details. Lee zei de Amerikaanse president hierbij te willen helpen en prees hem om zijn diplomatieke visie.

Militaire oefeningen

Of Amerikaanse diplomatie met Noord-Korea wél kans van slagen heeft, valt te bezien. Kim Yo-jong zei na enkele anti-Amerikaanse opmerkingen dat het toch mogelijk is dat Trump en Kim elkaar treffen als de Verenigde Staten Noord-Korea erkennen als kernmogendheid. Zonder die koerswijziging „willen we niets met de VS te maken hebben”, aldus Kim. Washington ziet het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma formeel nog altijd als illegaal en streeft naar de volledige ontmanteling ervan.

Vorige week maandag begonnen Zuid-Korea en de VS hun jaarlijkse gezamenlijke militaire oefeningen, die elf dagen duren en komende donderdag zullen eindigen. Dit zijn routinetrainingen. Maar ieder jaar worden ze door Pyongyang veroordeeld als provocaties en voorbereidingen voor een invasie. Het is dus niet vreemd dat juist tijdens deze trainingen de spanningen intensiveren. Van tevoren dreigde Pyongyang al met „tegenmaatregelen”.