Woensdag bij de stemmingen betuigden alleen DENK, FVD en PVV hun steun aan het plan, alles bij elkaar niet genoeg voor een meerderheid.

De drie partijen kwamen met het plan nadat NSC in oktober in een initiatiefnota aandacht had gevraagd voor de stijging van het aantal euthanasieverzoeken van jongvolwassenen met een psychiatrische diagnose. In het stuk benadrukte NSC dat meerdere psychiaters inmiddels betwijfelen of ze dergelijke verzoeken wel voldoende zorgvuldig kunnen uitvoeren.

De aarzeling spitst zich toe op de vraag hoe met voldoende zekerheid kan worden vastgesteld dat het lijden van deze groep jeugdige euthanasievragers uitzichtloos is, zoals de wet vereist. Een Kamermeerderheid vindt het echter aan de beroepsgroep om daar een weg in te vinden. Artsen moeten het melden wanneer ze euthanasie hebben toegepast. Een toetsingscommissie beoordeelt daarna hun werkwijze.

Om de zorgvuldigheid te vergroten, wilden NSC, SGP en ChristenUnie ook dat een commissie van wijzen zou adviseren over een aanvullende set zorgvuldigheidscriteria voor het beoordelen van complexe euthanasieverzoeken door psychiaters. Ook daarvoor was woensdag echter geen meerderheid: alleen CDA, FVD en PVV gaven aan dat voorstel hun steun.

Een afgezwakte variant ervan haalde het wel. Daarin vragen NSC, SGP en ChristenUnie de regering meer in algemene zin om wetenschappelijk onderzoek te laten doen naar euthanasieverzoeken van jonge mensen tot 30 jaar die ernstig psychisch lijden. In dat onderzoek zou dan aan de orde moeten komen hoe uitzichtloosheid als zorgvuldigheidscriterium bij euthanasie beoordeeld moet worden, los van de afwezigheid van een redelijk behandelalternatief en van met welke onzekerheden medische prognoses over de ontwikkeling van psychisch lijden zijn omgeven.

Of het demissionaire kabinet hiervoor openstaat, valt overigens nog te bezien. De bewindsman die tijdens het debat over de NSC-initiatiefnota nog verantwoordelijk was voor medisch-ethische zaken, Vincent Karremans, schoof dit voorstel gedecideerd terzijde. Hij wilde wachten op de uitkomst van een onderzoek naar de doodswens en hulpbehoeften van mensen met een euthanasieverzoek op grond van psychisch lijden dat al gaande is.

Noodrem

Eveneens onzeker is de uitvoering van een motie van CU/SGP over het aanpassen van de euthanasiewet, die woensdag ook een nipte meerderheid van 76 voorstemmen kreeg. In het voorstel van de twee christelijke partijen zou in de wet een noodrem moeten worden ingebouwd, zodat bepaalde euthanasieprocedures „bij onvoorziene ontwikkelingen waarvan de oorzaken en gevolgen nog onvoldoende bekend zijn” tijdelijk kunnen worden opgeschort.

Ook daarover oordeelde Karremans negatief, de vijfjarige wetsevaluaties bieden volgens hem voldoende garantie voor zorgvuldigheid.