Bill Gates als spilfiguur in complotdenken over corona

Bezinning
”Geef Gates geen kans”, waarschuwen betogers in Duitsland tijdens een demonstratie tegen Gates en bondskanselier Merkel. beeld EPA, Ronald Wittek

Over het ontstaan en de verspreiding van het coronavirus doen inmiddels talloze spookverhalen de ronde. Spilfiguur in veel complottheorieën is Bill Gates. Is de miljardair werkelijk een filantroop, of is hij uit op controle van de wereldbevolking?

De beschuldigingen aan het adres van Gates liegen er niet om. Een greep: de oprichter van Microsoft waarschuwde al in 2015 voor het uitbreken van een pandemie. In datzelfde jaar verkreeg het Pirbright Institute, dat onderzoek doet naar de verspreiding van infectieziekten bij boerderijdieren, een patent met de titel ”coronavirus”. Dat laboratorium werd toevallig wel door de Bill and Melinda Gates Foundation gesponsord. Een verdachte combinatie en hét bewijs voor complotdenkers dat Gates het virus heeft ‘uitgevonden’.

Dat zou hij vooral hebben gedaan om zijn wereldwijde vaccinatieprogramma te promoten. Volgens de miljardair is dat hét middel om de groei van de wereldbevolking af te remmen. Als de kindersterfte afneemt, zullen ouders in ontwikkelingslanden immers sneller geneigd zijn om de gezinsomvang beperkt te houden.

Nu Gates vorige maand heeft aangekondigd dat zijn liefdadigheidsinstelling al het kapitaal gaat aanwenden in de strijd tegen het coronavirus –lees vooral: het ontwikkelen en verspreiden van vaccins– is het verhaal helemáál rond. Want de combinatie van pandemie en vaccinatie remt niet alleen de groei van de wereldbevolking af, maar geeft de softwarebaas ook nog eens de gelegenheid om bij elke inenting een microchip te implanteren, zodat hij de aardbewoners in de gaten kan houden.

Nepnieuws

En dat is nog niet alles. Gates doneert via zijn stichting jaarlijks zo’n 225 miljoen dollar aan de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Alleen maar bedoeld om via dat kanaal wereldwijde invloed te kopen, beweren critici. Zelfs het Nederlandse RIVM zou van Gates afhankelijk zijn. In 2011 deed het instituut in opdracht van de WHO onderzoek naar een poliovaccin. Dat project werd door de Bill and Melinda Gates Foundation gefinancierd.

Volop voer voor complotdenkers dus. En voor verspreiders van nepnieuws. Factcheckers van serieuze media hebben de berichten gecontroleerd en geconcludeerd dat ze ongefundeerd zijn.

Dat maakt echter bepaald geen einde aan de samenzweringstheorieën en het verspreiden van nepnieuws rond de figuur van Bill Gates. The New York Times berekende onlangs dat desinformatie over de Amerikaanse miljardair en de pandemie nu de meest verspreide vorm van nepnieuws over het coronavirus is. Zo waren er alleen al op Facebook meer dan 16.000 berichten van die strekking, die elk door honderdduizenden mensen werden gedeeld en becommentarieerd.

De bronnen variëren van vage Russische mediasites tot extreemrechtse groeperingen in de VS en voorgangers die de filantroop als de antichrist afschilderen. Roger Stone, een voormalig adviseur van president Donald Trump, suggereerde half april in een radio-interview dat Gates zowel het coronavirus als een vaccin had gecreëerd om de wereldbevolking in de gaten te kunnen houden.

Gates reageerde twee weken later in een interview in de Frankfurter Allgemeine Zeitung met gemengde gevoelens op die beschuldiging. „Nou ja, ik ben er tamelijk zeker van dat ik het virus niet heb uitgevonden. Op een bepaalde manier is het allemaal wel grappig. Maar als mensen dat écht geloven, is dat gevaarlijk.”