EconomieNieuws

Binnenvaart profiteert van langer draaiende kolencentrales

Nederlandse binnenvaartschepen vervoerden in 2025 ongeveer evenveel goederen als het jaar daarvoor. De sector profiteerde onder meer van het feit dat kolencentrales in Nederland en Duitsland meer uren draaiden.

Een binnenvaartschip vaart in de schemering over een rivier. Op de achtergrond staan huizen en elektriciteitsmasten.
Het grensoverschrijdende transport door de binnenvaart groeide vorig jaar, het binnenlands vervoer daalde juist licht. Foto: binnenvaartschip op het IJ bij Amstedam. beeld ANP, Ramon van Flymen

De binnenvaart vervoerde bijna 12 procent meer steenkool, blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dinsdag publiceerde. Over de jaren heen neemt het vervoer van steenkool juist af. In 2025 was dit een derde lager dan tien jaar eerder.

Als verklaring voor de grotere vraag van kolencentrales wijst het statistiekbureau op twee factoren. De eerste is dat windturbines in 2025 minder stroom opwekten dan in 2024. Verder was steenkool relatief goedkoop.

In totaal vervoerden binnenvaartschepen bijna 333 miljoen ton aan goederen. Dat is nagenoeg evenveel als in 2024. Groei was er, naast steenkool, bij containers, ruw metaal en metaalproducten (zoals staalrollen) en bouwmaterialen (zoals cement).

Staal

Het vervoer van ijzererts daalde naar 19 miljoen ton, het laagste gewicht sinds 2012, met uitzondering van coronajaar 2020. Veruit het grootste deel van het ijzerertsvervoer via de Nederlandse binnenvaart, bijna 90 procent, ging naar Duitsland. IJzererts wordt vooral gebruikt voor de productie van staal. De vraag naar staal was echter laag. Het CBS wijst erop dat de concurrentiepositie van de Europese staalindustrie nog steeds onder druk staat door de hoge energieprijzen en vanwege goedkope import uit Azië.

Het vervoer van alle droge bulkproducten bij elkaar nam met bijna 2 miljoen ton toe tot 170,5 miljoen ton. De categorie natte bulk leverde ruim 2 miljoen ton in en daalde naar 120,5 miljoen ton. Zowel het vervoer van chemische producten als van geraffineerde aardolieproducten nam af.

Het vervoer van containers nam in 2025 met ruim 2 procent toe tot bijna 42 miljoen ton. Het aantal containers steeg met 5 procent. Vooral het vervoer van lege containers nam toe, met bijna 9 procent in vergelijking met 2024.

Gestage daling

In tien jaar tijd heeft de binnenvaart behoorlijk ingeleverd. In 2017 vervoerde de sector bijna 360 miljoen ton goederen. Daarna zette een gestage daling in, die alleen in 2021 werd onderbroken.

De teruggang is het sterkst bij droge bulk, waar steenkool onder valt. Deze productgroep daalde van 211 miljoen ton in 2014 naar zo’n 170 miljoen ton in de meest recente jaren. Natte bulk schommelt al sinds 2019 tussen de 120 en 123 miljoen ton. Het vervoer van containers is sinds 2021 (ruim 50 miljoen ton) ook gedaald.

Het binnenlandse vervoer per schip liep vorig jaar met 0,5 procent terug tot ruim 111 miljoen ton. Onder meer het transport van zand, grind en granen nam af.

Het grensoverschrijdende vervoer nam met 1,4 procent toe tot 179 miljoen ton. Zowel de aanvoer (naar Nederland) als de afvoer (van Nederland naar andere landen) nam toe.

Uit Frankrijk haalden schippers bijna 2,5 keer zoveel mais naar Nederland als in 2024. Naar Duitsland brachten ze meer steenkool en aardolieproducten, naar België meer zand, grind en aardolieproducten. Die twee laatste landen zijn goed voor 95 procent van de afvoer.

Brancheorganisatie Koninklijke Binnenvaart Nederland kon dinsdagochtend nog geen reactie geven op de nieuwe CBS-cijfers.