De Straat van Hormuz is sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten grotendeels dicht voor scheepvaart. Door de zeestraat gaat normaal een vijfde van de wereldwijde olie. De blokkade heeft ertoe geleid dat de energieprijzen fors zijn gestegen. Door een mogelijke heropening is de prijs van Brentolie, de maatstaf voor olie uit het Midden-Oosten, maandag met bijna 5 procent gedaald.

Er zouden zo’n zeshonderd schepen in de Perzische Golf vastliggen die door de zeestraat willen varen, stelt onderzoeksbureau Kpler. Honderden lege schepen zouden aan de andere kant liggen te wachten om juist de Perzische Golf in te varen. Volgens experts duurt het maanden voor de toeleveringsketens in de chemie weer hersteld zijn. Veel landen zullen eerst de strategische reserves gaan aanvullen.

De Nederlandse redersvereniging KVNR noemt de heropening positief, omdat het perspectief biedt aan schepen en zeevarenden die al lange tijd vastzitten. De redersvereniging benadrukt ook het belang van veiligheid en voorzichtigheid. „Voor reders is niet alleen de aankondiging van heropening van belang, maar vooral de vraag hoe veilig, voorspelbaar en controleerbaar de doorvaart in de praktijk is georganiseerd”, aldus directeur van de KVNR, Annet Koster.

Een heropening van de Straat van Hormuz leek al eerder dichtbij. Ook toen reageerden rederijen terughoudend en wilden ze veiligheidsgaranties en meer duidelijkheid over onder meer de aanwezigheid van zeemijnen. Reders die bereid zijn risico’s te nemen zullen na vrijdag het eerst gaan varen, verwacht een expert van Kpler.

Als de zeestraat weer open is, wordt het een uitdaging om schepen veilig door de nauwe waterweg te laten varen, stelden grote maritieme brancheorganisaties in een advies vorige maand. Door de grote drukte is er een verhoogd risico op aanvaringen tussen schepen of strandingen. De Internationale Maritieme Organisatie (IMO) zei in april al te werken aan een evacuatieplan om een volgorde vast te stellen voor het verlaten van de Perzische Golf.