Het dagelijkse ritme van Corné Houtman (35) en zijn vrouw Jeanet ziet er anders uit dan in de meeste gezinnen. Er worden ’s morgens geen broodtrommeltjes gevuld voor de lunch, er zijn geen ritjes naar school. Jeanet, die een achtergrond heeft in sociaal pedagogisch werk, geeft hun drie kinderen van 9, 7 en 4 jaar oud thuisonderwijs.

Daarover is deze week weer veel te doen, nu het onlineprogramma BOOS deze week zijn pijlen richtte op artikel 5 onder b uit de leerplichtwet. Dat wetsartikel geeft gemoedsbezwaarde ouders de mogelijkheid hun kinderen thuis te onderwijzen. Onnodig, vindt Houtman de kritiek in de aflevering. „Er is geen probleem dat moet worden opgelost.”

Waarom gaan uw kinderen niet naar school?

„Toen onze oudste 3 jaar was, zijn we een zoektocht gestart. We hebben gekeken naar de richtingen van de verschillende scholen en zijn ook op bezoek geweest bij een school, maar kwamen tot de overtuiging dat er geen passende onderwijsinstelling is in onze buurt. Daarmee zijn wij gemoedsbezwaard en zijn onze kinderen nooit ingeschreven geweest.”

In Veenendaal zijn 19 protestants-christelijke scholen. Waarom was geen van die scholen passend?

„Ik zeg liever niet publiekelijk iets over onze geloofsovertuiging. Het gaat om gevoelige zaken waarover mensen die er niets mee te maken hebben, zoals een rechter of leerplichtambtenaar, zomaar een oordeel kunnen vellen. Terwijl de overheid niet bevoegd is om onze levensovertuiging te toetsen.”

beeld Niek Stam

beeld Niek Stam

beeld Niek Stam

beeld Niek Stam

beeld Niek Stam

beeld Niek Stam

Hoeveel moeite kostte het om de eerste keer vrijstelling van de leerplicht te krijgen van de burgerlijke gemeente?

„Je hebt natuurlijk eerst de zoektocht naar een passende school. Daarna lees je je in: hoe zit het juridisch? Vervolgens stuur je een brief naar de gemeente, waarin je je beroept op artikel 5 onder b van de leerplichtwet. Dat is op zich zo gedaan. Die brief bevat een verklaring van je gemoedsbezwaardheid, en de gegevens van je kinderen. Daarna ben je van rechtswege vrijgesteld van inschrijving bij een school.

Ik erger me eraan dat leerplichtambtenaren vervolgens bij sommige mensen toetsen of ze wel echt gemoedsbezwaard zijn. Maar dat mag en kan helemaal niet. We plegen geen strafbaar feit, maar worden wel behandeld als verdachten.”

Wat vindt u van het idee om de mogelijkheid tot thuisonderwijs in de wet vast te leggen en ook controles door de inspectie toe te staan?

„Wat ik me afvraag: wat wil je controleren en hoe ga je dat doen? Ik vrees voor een glijdende schaal waarbij de overheid op de stoel van de ouders gaat zitten. Terwijl ik geloof dat het ouderlijk gezag door God is ingesteld, en dat ouders in de eerste plaats zelf verantwoordelijk zijn voor het welzijn, de ontwikkeling, maar ook de vorming van hun kinderen.”

Hoe kijkt u naar de redenering in de BOOS-aflevering, waarin wordt gesteld dat in het huidige systeem de rechten van het kind niet geborgd zijn?

„Ik snap echt de zorgen. Is er aandacht voor de brede ontwikkeling van het kind, raakt het kind niet in een isolement? Dat zijn belangrijke vragen. Wat dat betreft ben ik geen tegenstander van een onafhankelijke toetsing. Maar zoals gezegd maak ik me wel zorgen over hoe die toetsing eruit gaat zien. Zal die niet in strijd zijn met onze vrijheden als kleine minderheidsgroep die ook bescherming nodig heeft?”

De Hoge Raad stelde onlangs dat alleen degenen vrijstelling krijgen die kunnen aantonen dat de openbare school in hun buurt geen goed onderwijs geeft op het gebied van religie en levensbeschouwing? Hoe kijkt u daarnaar?

„Deze uitspraak is volgens mij een gerechtelijke dwaling. Want de overheid is niet gemandateerd om iemands gemoedsbezwaardheid te toetsen. Ook een strafrechter kan dit niet. En de Hoge Raad gaat ervan uit dat openbaar onderwijs neutraal is. Maar ook daar bestaat een levensbeschouwelijke en opvoedkundige visie op het kind en de verdere ontwikkeling. Niets is neutraal en zonder volwaardige eerbiediging van Gods gezag onze kinderen vormen? Dat willen we niet.”

Bestaat er onrust onder thuisonderwijzers?

„Ja, zeker. De grootste zorg is: wat is nu onze rechtspositie? Wij doen wat de wet ons voorschrijft. Wie geeft ons nu rechtsbescherming? Maar wat gaat de overheid in de toekomst veranderen aan de wetgeving? Mocht de politiek inderdaad artikel 5 onder b schrappen, dan staat het leven van ouders en kinderen op de kop.”

In de aflevering van BOOS kwamen twee jonge vrouwen aan het woord die negatief terugkijken op het thuisonderwijs. Hoe bewaakt u het welzijn van uw kinderen en hun voortgang met de lesstof?

„In de aflevering werd het beeld geschetst dat kinderen door thuisonderwijs uit beeld raken en geïsoleerd worden van andere kinderen. Dat herken ik totaal niet in ons netwerk. Onze kinderen spreken regelmatig af met leeftijdsgenootjes uit de regio die thuisonderwijs krijgen. Ze krijgen bijvoorbeeld gezamenlijk sportlessen. Verder spelen ze volop met de kinderen uit de buurt.

We hebben thuis lesboeken van goede kwaliteit en kijken met een schuin oog naar de leerdoelenlijn van het regulier onderwijs. We voelen ons verantwoordelijk voor de brede ontwikkeling van onze kinderen. We geloven dat we daarover uiteindelijk verantwoording moeten afleggen aan God, de Schepper van hemel en aarde.”