De Amerikaanse president Donald Trump kondigde het tiendaagse staakt-het-vuren donderdagavond aan. In de aanloop naar het bestand, dat om middernacht van kracht werd, voerden beide partijen nog aanvallen op elkaar uit. Ook na het ingaan waren er meldingen van wederzijdse schendingen.

Het bestand maakt de weg vrij voor vredesbesprekingen tussen Israël en Libanon. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Libanese president Joseph Aoun zouden elkaar donderdag al telefonisch spreken, maar Aoun weigerde dat zolang er geen staakt-het-vuren van kracht was. Nu er een tijdelijke overeenkomst ligt, heeft Trump beide leiders in het Witte Huis uitgenodigd. Hij verwacht hen „binnen vier of vijf dagen”, verklaarde hij donderdag.

Israël voelde aanvankelijk weinig voor een staakt-het-vuren. Het land wil Hezbollah een beslissende slag toebrengen, nadat de Libanese terreurbeweging zich enkele weken geleden in de oorlog met Iran had gemengd. Achter de schermen oefende Trump echter forse druk op Netanyahu uit om akkoord te gaan. Op de vraag waarom hij met een bestand had ingestemd, antwoordde de Israëlische premier dan ook kort en bondig: „Het was een verzoek van Trump.”

Ontwapening

De komende tijd zal moeten blijken of het staakt-het-vuren tot een duurzame vrede tussen Israël en Libanon leidt. Belangrijkste obstakel is de ontwapening van Hezbollah. Een VN-resolutie na de Libanonoorlog van 2006 bepaalde al dat de terreurbeweging de wapens moet inleveren. Die verplichting werd nog eens bevestigd na een staakt-het-vuren dat Israël en Hezbollah in november 2024 overeenkwamen. Maar tot uitvoering kwam het nooit.

Volgens The Jerusalem Post, die zich baseert op uitspraken van een hooggeplaatste Israëlische functionaris, hebben de VS toegezegd een actieve rol in de ontwapening van Hezbollah te zullen spelen. Israël neemt echter voorlopig het zekere voor het onzekere. Netanyahu zei donderdag dat Israëlische troepen tijdens het staakt-het-vuren aanwezig zullen blijven in het zuiden van Libanon om te voorkomen dat Hezbollah zich opnieuw richting de Israëlische grens beweegt. Wel toonde hij zich optimistisch over „de kans om een historisch vredesakkoord te sluiten”.

Binnen handbereik

Het bestand tussen Israël en Hezbollah staat niet op zichzelf. Iran heeft een staakt-het-vuren in Libanon als voorwaarde gesteld voor voortzetting van de besprekingen met de VS om een einde te maken aan de oorlog tussen beide landen. Met het donderdag afgesproken bestand heeft Teheran dat argument niet meer in handen om nieuw overleg te blokkeren.

Vorige week leverden onderhandelingen tussen Iran en de VS in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad niets op. Trump toonde zich donderdag echter optimistisch dat de gesprekken dit weekeinde worden hervat en dat een overeenkomst binnen handbereik ligt. „Het ziet ernaar uit dat we een akkoord met Iran gaan sluiten, en het wordt een goed akkoord.” De president zei dat hij mogelijk zelf naar Pakistan reist om de deal te beklinken.

Volgens Trump heeft Iran ermee ingestemd om het „nucleaire materiaal” over te dragen. Hij lijkt te doelen op het verrijkte uranium waarmee Iran volgens de Amerikanen een atoombom zou kunnen bouwen. Trump zei ook dat Iran bereid zou zijn om af te zien van kernwapens. De overeenkomst zou tevens heropening van de Straat van Hormuz en „gratis olie” omvatten, aldus Trump. Wat hij met dat laatste bedoelde, maakte hij niet duidelijk.