„Libanon en VS vragen om pauze in aanvallen Israël"
Iran en de Verenigde Staten zijn akkoord met een staakt-het-vuren van twee weken. Volg ons liveblog voor het laatste nieuws.
Advertentie
Bij Israëlische aanvallen op Zuid-Libanon zijn tien mensen omgekomen, onder wie hulpverleners. Dat melden Libanese media op gezag van het Libanese ministerie van Volksgezondheid. Het zou gaan om drie aanvallen in de regio Nabatieh. Het ministerie beticht Israël ervan „systematisch” aanvallen uit te voeren op hulpverleners.
Twee grote Chinese schepen geladen met ruwe olie lijken de Straat van Hormuz te passeren, schrijft persbureau Bloomberg. Enkele uren eerder is een Grieks schip door de belangrijke zeestraat gevaren. Dit zou een aanzienlijke toename betekenen van het olietransport, enkele dagen nadat een staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran was aangekondigd.
Als alle drie de schepen zaterdag door de Straat van Hormuz gaan, zou dit de drukste dag zijn voor de uitvoer van olie via Hormuz sinds de oorlog ervoor zorgde dat het verkeer door de zeestraat begin maart vrijwel tot stilstand kwam
De Verenigde Staten zouden hebben ingestemd met het vrijgeven van bevroren Iraanse tegoeden in Qatar en bij andere buitenlandse banken. De stap zou „in direct verband staan” met een veilige doorvaart van de door Iran geblokkeerde Straat van Hormuz, zei een anonieme, hooggeplaatste Iraanse functionaris tegen persbureau Reuters.
De Libanese regering en de Verenigde Staten hebben volgens Axios aan Israël gevraagd een „pauze” in te lassen in de aanvallen op Hezbollah. Bronnen van de Amerikaanse nieuwssite melden dat de landen dat verzoek deden in het kader van de onderhandelingen tussen Israël en Libanon aankomende dinsdag.
Een Amerikaanse delegatie is geland in Islamabad voor onderhandelingen met Iran over een duurzaam bestand. Persbureau Reuters meldt op gezag van twee Pakistaanse bronnen dat het toestel is geland. De Amerikanen zijn daar op verzoek van Pakistan, dat optreedt als bemiddelaar.
De ambassadeurs van Israël en Libanon in Washington hebben telefonisch afgesproken dat de twee landen elkaar dinsdag treffen in de Amerikaanse hoofdstad om te praten over een bestand, meldt de regering in Beiroet. Ook de ambassadeur van de VS in Libanon nam deel aan het telefoongesprek.
Israël liet vrijdag weten dat het tijdens de besprekingen niet over een staakt-het-vuren met Hezbollah zal praten.
Libanon meldt dat het dodental is opgelopen na de Israëlische aanvallen van woensdag. Het geweld heeft 357 mensen het leven gekost, aldus het ministerie van Gezondheid vrijdag. Het aantal gewonden ligt op 1223.
Het ministerie maakte donderdag bekend dat zeker 303 doden waren gevallen, maar verklaarde toen ook dat het dodental nog kon oplopen. De Israëlische aanvallen van woensdag waren de dodelijkste sinds het geweld tussen Israël en Hezbollah op 2 maart weer oplaaide. De Israëlische krijgsmacht claimt die dag meer dan 180 militanten van Hezbollah te hebben gedood. De telling is nog niet afgerond, aldus een verklaring van vrijdag.
Volgens Libanon zijn sinds 2 maart minstens 1953 mensen omgekomen door Israëlische aanvallen. Meer dan 6300 anderen raakten gewond. Het is niet duidelijk hoeveel van hen voor Hezbollah vochten. Bronnen binnen de groepering vertelden eind maart tegen persbureau Reuters dat sinds 2 maart meer dan vierhonderd Hezbollah-strijders zijn gedood.
Buitenlandminister Tom Berendsen heeft met de bemiddelaar van het staakt-het-vuren in het Midden-Oosten zijn zorgen gedeeld over de schending daarvan in Libanon. Berendsen belde vrijdag met zijn ambtgenoot in Pakistan, dat hielp het bestand tussen Iran en de Verenigde Staten tot stand te brengen.
Pakistan stelt dat ook is afgesproken dat Israël zijn aanvallen op het Libanese Hezbollah, een bondgenoot van Iran, zou staken. De VS en Israël spreken dat tegen. Israël heeft de aanvallen juist fors opgevoerd, al zegt het inmiddels wel vredesoverleg met Libanon te willen beginnen.
Berendsen en zijn Pakistaanse collega Mohammad Ishaq Dar hebben allebei „hun zorg uitgesproken over ernstige bestandsschendingen in Libanon en het belang onderstreept van het waarborgen van de volledige uitvoering van het staakt-het-vuren om duurzame vrede te bewerkstelligen”, zegt die laatste.
Advertentie
De Amerikaanse vicepresident JD Vance is onderweg naar Pakistan voor onderhandelingen met Iran. Voordat hij in Washington op het vliegtuig stapte, zei hij tegen journalisten dat hij hoopt op een positieve uitkomst. Vanaf zaterdag gaan de VS en Iran praten over een definitief einde aan de oorlog.
Vance kwam ook met een waarschuwing voor Iran. „Als ze ons proberen te bespelen, zullen ze merken dat het onderhandelingsteam daar niet zo ontvankelijk voor is.” In het geval dat Iran bereid is te goeder trouw te onderhandelen, zijn de VS volgens hem „zeker bereid de hand uit te steken”.
In de nacht van dinsdag op woensdag kondigde de Amerikaanse president Donald Trump aan de aanvallen op Iran twee weken te staken, in ruil voor het heropenen van de Straat van Hormuz. Dat lijkt nog niet te zijn gebeurd.
Protesten tegen hoge brandstofprijzen in Ierland gaan hun vierde dag in, waardoor problemen bij de bevoorrading van tankstations toenemen. Demonstranten blokkeren onder andere brandstofdepots en een belangrijke raffinaderij.
Sinds dinsdag vinden protestacties in Ierland plaats. Het gaat om blokkades van drukke straten, snelwegen en opslagplaatsen voor brandstof. Ook belemmeren de acties de toegang tot havens. De Ierse brancheorganisatie voor brandstoffenleveranciers zei tegen de publieke omroep RTE dat bij honderd pompstations de brandstof al op is.
Bouwmarkten zien de verkoop van jerrycans verder toenemen, blijkt uit een rondgang van het ANP. Doordat de brandstofprijzen in de buurlanden nog altijd lager zijn, loont het om meer benzine mee te nemen uit het buitenland. De ANWB raadt Nederlanders af om dit te doen.
Gamma en Karwei zien een verdrievoudiging van het aantal verkopen, laat een woordvoerder van de winkelketens weten. Zowel in de bouwmarkten als in de webshops worden jerrycans soms met meerdere tegelijk aangeschaft. Ook zien de bouwmarkten dat de piek groter is dan andere jaren en dat de huidige verkoopstijging gelijkvalt met het oplopen van de brandstofprijzen.
Bij Hornbach is er eveneens een toegenomen interesse, volgens die bouwmarkt. Zowel in de vestigingen als online is er meer vraag. Ook Hornbach ziet een gelijke tred met de brandstofprijzen.
De ANWB raadt Nederlandse automobilisten af om met jerrycans de grens over te gaan en brandstof te vervoeren. Zowel aan het vervoer als de opslag van brandstof kleven risico’s, stelt een woordvoerster van de organisatie. „Wij vinden het echt onveilig.”
Israël zegt de Zikim-grensovergang in het noorden van de Gazastrook te hebben heropend. COGAT, de Israëlische militaire instantie die verantwoordelijk is voor humanitaire zaken, schrijft op X dat er via deze route donderdag hulpgoederen Gaza binnen zijn gebracht. De Zikim-overgang werd, net als andere toegangswegen, gesloten na de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran eind februari.
Als Trump echter aan de eisen van Iran tegemoetkomt, is het de vraag wat dan uiteindelijk de ‘opbrengst’ van deze oorlog is geweest. De uitkomst zou weleens slechter dan de beginsituatie kunnen zijn.
Iran doet er goed aan om geen tol te heffen voor schepen die door de Straat van Hormuz varen, schrijft de Amerikaanse president Donald Trump donderdagavond op Truth Social. „Als ze het wel doen, is het maar beter als ze stoppen.” Trump schrijft dat er „rapportages” zijn dat Iran tol heft.
Onderdeel van het staakt-het-vuren dat de Verenigde Staten en Iran hebben afgesloten, is dat het scheepsverkeer door de zeestraat wordt hervat.
Het Israëlische leger heeft donderdag bewoners van de zuidelijke voorsteden van de Libanese hoofdstad Beiroet bevolen te evacueren. De Israëliërs hebben luchtaanvallen aangekondigd voor het gebied, dat bekendstaat als een bolwerk van Hezbollah.
Libanon en Israël onderhandelen volgende week in Washington, meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. De gesprekken zouden naar verwachting gaan plaatsvinden op het ministerie.
Eerder meldden verschillende media al dat de gesprekken onder toezicht van de Amerikanen zouden plaatsvinden en worden geleid door de Libanese oud-ambassadeur in Washington, Simon Karam.
Volgens Israël geldt een eerder overeengekomen staakt-het-vuren tussen Iran en de VS niet voor Libanon. Israël voerde grootschalige aanvallen op Libanon uit, waarbij honderden doden vielen. Donderdag lieten beide landen weten met elkaar te willen praten.
Israël en Libanon hebben geen diplomatieke banden en gaan niet vaak direct met elkaar in gesprek.
De Kamer is ongeduldig als het gaat om de aanpak van het kabinet om de energierekening te verlagen. Oppositiepartijen dringen in een debat aan op onder meer verlaging van de energiebelasting. Coalitiepartijen snappen de urgentie, maar wachten de kabinetsplannen af.
Jimmy Dijk (SP) en Pieter Grinwis (CU) tijdens het debat . beeld ANP, Lina Selg
Ministers Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) tijdens het debat. beeld ANP, Lina Selg
Kamerlid Daniël van den Berg (JA21) tijdens het debat met de ministers Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) en Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid). beeld ANP, Lina SelgJimmy Dijk (SP) en Pieter Grinwis (CU) tijdens het debat . beeld ANP, Lina SelgMinisters Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) tijdens het debat. beeld ANP, Lina SelgKamerlid Daniël van den Berg (JA21) tijdens het debat met de ministers Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) en Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid). beeld ANP, Lina SelgDe eerste niet-Iraanse olietanker sinds het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran is donderdag door de Straat van Hormuz gevaren. Dat meldt de website MarineTraffic, die de locatiegegevens van schepen bijhoudt.
Het gaat om de MSG, een olietanker onder Gabonese vlag. Deze voer door de strategische waterweg met ongeveer 7000 ton stookolie uit de Verenigde Arabische Emiraten. Het schip is onderweg naar India.
Sinds het twee weken durende bestand woensdag inging, is de scheepvaart door de zeestraat nog nauwelijks echt hervat. Voor de MSG passeerden er slechts twee andere tankers, beide onder Iraanse vlag, en zes andere vrachtschepen.
Ondanks de oorlog was er afgelopen maand wel wat scheepvaartverkeer. Dit betrof onder meer Iraanse schepen, schepen met speciale toestemming van Iran of schepen die alle risico’s wilden nemen.
Maar dit alles is slechts een fractie van wat er voor de oorlog aan schepen voer. In vredestijd waren er dagelijks meer dan honderd doorvaarten.
Heropening van de Straat van Hormuz is cruciaal voor het herstellen van de olie- en gasleveringen uit het Midden-Oosten. Eerder werd ongeveer een vijfde van alle ruwe olie en vloeibaar gemaakt aardgas (lng) in de wereld via de zeestraat verscheept. Zolang de tankerdoorvaarten niet weer op niveau komen, zullen de olie- en gasprijzen waarschijnlijk hoog blijven.
Een Libanees parlementslid van Hezbollah heeft herhaald dat de beweging tegen directe onderhandelingen is tussen Libanon en Israël. Dat gebeurde nadat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei te willen praten met het buurland.
Politicus Ali Fayyad eiste in een verklaring dat Israëlische troepen worden teruggetrokken, vijandelijkheden worden gestaakt en dat gevluchte Libanezen kunnen terugkeren naar hun woonplaatsen. Hij stelde dat er een staakt-het-vuren moet komen voordat verdere stappen worden gezet.
Eerder maakte een bron rond de regering al duidelijk dat Libanon een bestand wil voordat er met Israël wordt gepraat. Volgens Israël valt het buurland niet onder de wapenstilstand die Iran en de VS hebben gesloten.
Israël begon eind februari met de VS een oorlog tegen Iran. Al snel raakte ook Libanon betrokken toen Hezbollah, een bondgenoot van het Iraanse regime, Israël onder vuur nam. Hezbollah beschikt over een gewapende tak, maar heeft ook politiek veel invloed.
Libanon wil eerst dat er een staakt-het-vuren wordt uitgeroepen, en dan pas onderhandelen met Israël. Dat melden Al Jazeera en AFP op basis van een Libanese functionaris. De gesprekken zouden dan onder toezicht van de Amerikanen plaatsvinden en worden geleid door de Libanese oud-ambassadeur in de VS, Simon Karam.
Donderdag zei Israël na herhaalde verzoeken van Libanon „zo snel mogelijk” te willen onderhandelen met het land. De Israëlische premier Netanyahu zei dat de gesprekken moeten gaan over het opbouwen van een vreedzame relatie tussen de landen en het ontwapenen van Hezbollah. De twee landen hebben geen diplomatieke banden en directe gesprekken zijn zeldzaam.
Na het sluiten van een staakt-het-vuren tussen de VS en Iran ontstond onduidelijkheid over in hoeverre dit ook geldt voor Libanon. Israël voerde grootschalige aanvallen uit op Libanon, waarbij honderden doden vielen.
Libanon heeft het dodental door de Israëlische bombardementen op woensdag naar boven bijgesteld. Het ministerie van Volksgezondheid meldt dat zeker 303 mensen om het leven kwamen door de aanvallen en 1150 personen gewond raakten.
Het ministerie waarschuwt dat het dodental niet definitief is en waarschijnlijk verder oploopt. Reddingsteams stuiten nog steeds op lichamen in het puin van gebouwen.
Israël voerde woensdag de grootste aanvalsgolf uit sinds het conflict met Hezbollah weer oplaaide. De beweging had begin maart Israël onder vuur genomen om Iran te steunen.
Sindsdien kwamen in Libanon zeker 1888 mensen om het leven, zegt het ministerie. Ook raakten meer dan 6000 mensen gewond.
De zware Israëlische aanval van woensdag volgde op het staakt-het-vuren dat de VS en Iran hadden gesloten. Israël zei dat Libanon daar niet onder viel en maakte donderdag bekend rechtstreeks met het buurland te willen onderhandelen.
De Libanese minister van Defensie Michel Menassa heeft de Nederlandse ambassadeur Frank Mollen ontvangen, meldt het Libanese staatspersbureau NNA. Mollen heeft zijn medeleven uitgesproken voor de vele slachtoffers die woensdag vielen bij Israëlische aanvallen.
De ambassadeur heeft ook een extra Nederlands steunpakket aangekondigd. Menassa riep Nederland op om samen met de internationale gemeenschap druk te zetten op Israël om de oorlog te stoppen.
Mollen was donderdag ook op bezoek bij leden van het Rode Kruis in Libanon, meldt hij op X. Hij riep eerder al op het staakt-het-vuren in Iran uit te breiden naar Libanon.
De onderhandelingen tussen Libanon en Israël zullen volgens een verslaggever van nieuwssite Axios volgende week plaatsvinden in Washington. De Verenigde Staten zouden zelf ook deelnemen aan de gesprekken.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu kondigde aan dat hij na herhaaldelijke verzoeken van Libanon opdracht had gegeven om de onderhandelingen te starten. Hij noemde nog geen moment of locatie.
Een Libanese functionaris zei in reactie tegen persbureau Reuters dat Libanon graag wilde dat de VS zouden bemiddelen bij de gesprekken. De Amerikanen zouden ook moeten garanderen dat Israël zich aan de mogelijk toekomstige afspraken gaat houden.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zegt zijn kabinet het bevel te hebben gegeven om zo snel mogelijk te beginnen met onderhandelingen met Libanon. Israël bleef het buurland aanvallen, ook nadat Iran en de Verenigde Staten een staakt-het-vuren hadden gesloten dat volgens Iran ook zou moeten gelden voor Libanon.
De Libanese regering heeft de afgelopen weken geregeld aangedrongen op onderhandelingen en dat is volgens Netanyahu nu de reden om daarmee te beginnen. „Gezien de herhaaldelijke verzoeken van Libanon om directe onderhandelingen met Israël aan te gaan, heb ik het kabinet gisteren opdracht gegeven om die zo snel mogelijk te starten”, stelt de premier in een verklaring.
Volgens Netanyahu moeten de onderhandelingen draaien om het opbouwen van een vreedzame relatie tussen Israël en Libanon. Daarnaast moet Hezbollah volgens hem worden ontwapend. Hij zegt de oproep van de Libanese premier Nawaf Salam om Beiroet te ontwapenen van eerder op de dag te waarderen.
Woensdag voerde Israël grootschalige aanvallen uit op Libanon, waarbij honderden doden en gewonden vielen. NBC News schrijft dat de Amerikaanse president Donald Trump Netanyahu heeft gebeld om hem te vragen die aanvallen terug te schroeven. Israël zou daarop hebben gezegd een „behulpzame partner” te willen zijn.
Libanon en Israël hebben geen diplomatieke banden en toen vertegenwoordigers van de twee landen elkaar vorig jaar troffen, was dat de eerste keer in decennia.
Is de Straat van Hormuz nu open of niet? De blokkade van de belangrijke doorgang in het Midden-Oosten leek na zes weken weer opgeheven als onderdeel van het staakt-het-vuren. Maar nu is het onzekerheid troef.
Libanon wil dat bemiddelaar Pakistan nogmaals bevestigt dat het onder een bestand valt dat de VS en Iran hebben gesloten. Dat meldde de Libanese regering nadat de Israëlische bombardementen ook na het staakt-het-vuren waren doorgegaan.
Premier Nawaf Salam heeft dat volgens een verklaring telefonisch besproken met zijn Pakistaanse ambtsgenoot, Shehbaz Sharif. Salam vroeg om „bevestiging dat het staakt-het-vuren ook voor Libanon geldt om herhaling van de Israëlische aanvallen van gisteren te voorkomen”.
Bij die aanvallen vielen volgens Libanese autoriteiten meer dan tweehonderd doden. Volgens Israël, dat Iran-bondgenoot Hezbollah aanvalt in Libanon, valt het buurland niet onder het bestand. Iran spreekt dat tegen en stelt dat schendingen van het akkoord niet zonder gevolgen blijven.
De Pakistaanse premier Sharif schreef eerder al op sociale media dat het bestand „overal” geldt. Hij noemde daarbij ook Libanon expliciet.
De Amerikaanse president Donald Trump eist de komende dagen concrete toezeggingen van de landen die willen helpen de Straat van Hormuz te heropenen voor de scheepvaart, zeggen bronnen tegen meerdere media. NAVO-topman Mark Rutte, die Trump woensdag bezocht, heeft die boodschap volgens het Duitse Der Spiegel en persbureau Reuters doorgegeven.
Nederland en de andere landen van de ‘Hormuz-coalitie’ boden onder druk van de VS en op aandringen van Rutte bijstand aan om de door Iran geblokkeerde zeestraat weer open te krijgen. Wat ze zouden willen bijdragen lieten ze nog in het midden, al zinspeelde het kabinet al wel op bijvoorbeeld de mogelijke inzet van mijnenjagers.
Er moet nu snel wat op tafel komen, heeft een ongeduldige Trump Rutte volgens bronnen te verstaan gegeven. Trump klaagt al langer dat bondgenoten niet genoeg helpen in de oorlog met Iran. Sinds de VS en Iran een bestand overeenkwamen, herhaalden Nederland en een groep andere landen wel dat ze willen assisteren.
De hevige Israëlische aanvallen op Libanon schenden volgens de Iraanse president Masoud Pezeshkian de wapenstilstand tussen de VS en Iran. Ze maken onderhandelingen volkomen zinloos, beklemtoonde hij. Iran laat volgens de president „het volk van Libanon niet alleen”. Ook parlementsvoorzitter Mohammad Baqer Qalibaf vindt dat de VS het akkoord hebben geschonden door de bloedige aanvallen in Libanon.
Qalibaf heeft met een „sterke en beslissende” Iraanse reactie op de schending van het akkoord gedreigd. Hij zei dat „het vuur (in Libanon) snel geblust moet worden” en dat Iran de schending van het akkoord niet accepteert. Iran verlangt van de VS dat die Israël bewegen de aanvallen in Libanon te stoppen.
Door Israëlische bombardementen op Libanon na het sluiten van het bestand vielen honderden doden en meer dan duizend gewonden. Israël en de VS zeggen dat Libanon geen deel uitmaakt van de afspraken over een bestand van twee weken, de start van onderhandelingen en de opening van de Straat van Hormuz. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft herhaald dat Libanon buiten het akkoord staat.
Pakistan heeft als bemiddelaar laten weten dat Libanon onderdeel van de afspraken vormt. Onder anderen de Pakistaanse ambassadeur in Washington, Rizwan Saeed Sheikh, heeft dit gezegd. In de aankondiging van het akkoord door de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif werd Libanon ook genoemd.
Nederlandse reders hopen dat een vrije en veilige doorvaart door de Straat van Hormuz „zo spoedig mogelijk is hersteld”. Dat laat de redersvereniging KVNR weten in reactie op de situatie rondom de zeestraat. Een heropening van de Straat van Hormuz is onderdeel van het staakt-het-vuren in het Midden-Oosten, maar Iran lijkt de waterweg nog gesloten te houden.
„Het is nog altijd niet duidelijk wat de voorwaarden zijn waaronder schepen weer door de Straat van Hormuz zouden kunnen varen. Nu lijkt Iran de Straat van Hormuz opnieuw te hebben gesloten”, aldus de KVNR.
De redersvereniging benadrukt dat het openen van de zeestraat in lijn moet zijn met het internationaal recht. Hierin is een vrije doorvaart afgesproken. Iran wil een tol heffen voor schepen die door de zeestraat willen varen. Onder meer de topman van de internationale scheepvaartorganisatie IMO en Brussel spraken zich hier al tegen uit, omdat het in strijd is met het internationaal recht.
Internationale organisaties slaan na zware Israëlische aanvallen alarm over het lot van burgers in Libanon. Hulpverleningsorganisatie CARE waarschuwt dat het Libanezen ontbreekt aan water, voedsel en bescherming en dat de gezondheidszorg op instorten staat. „We zien grote tekorten aan medicijnen, medische apparatuur en bloed”, stelt landendirecteur Michael Adams in een verklaring.
Israël bombardeert in Libanon al weken het pro-Iraanse Hezbollah en ging daar ook mee door nadat een bestand was afgekondigd tussen de VS en Iran. „Families zijn opnieuw op de vlucht en hebben zich vaak al meerdere keren moeten verplaatsen”, aldus Adams. „Mensen zijn uitgeput en leven onder constante stress, zonder basisvoorzieningen.”
Mensenrechtenorganisatie Amnesty International stelt dat deze week ook dichtbevolkte woonwijken en civiele infrastructuur zijn bestookt en roept Israël op burgers te beschermen. „Slechts enkele uren nadat de wereld het nieuws over een Amerikaans-Israëlisch staakt-het-vuren met Iran voorzichtig verwelkomde, is de nachtmerrie voor burgers in Libanon nog angstaanjagender geworden”, zegt Heba Morayef van Amnesty.
De Libanese autoriteiten hebben aangegeven dat woensdag meer dan tweehonderd doden zijn gevallen door aanvallen. CARE-directeur Adams waarschuwt dat door tekorten in de zorg niet iedereen de benodigde hulp kan krijgen. „Artsen moeten werken met wat er nog is, terwijl ze steeds meer gewonden binnenkrijgen.” Ook Amnesty stelt dat ziekenhuizen zijn „overweldigd” door het aantal gewonden en dat oproepen voor bloeddonaties zijn gedaan.
In veel plaatsen in Iran hebben mensenmenigtes eer betoond aan de 28 februari door Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen gedode leider ayatollah Ali Khamenei. Behalve Khamenei stierven in zijn woning in Teheran ook familieleden van hem en hoge militairen.
De herdenkingen zijn ook gewijd aan de meer dan 170 doden die op de laatste dag van februari vielen bij aanvallen op een lagere school in Minab in het zuiden van Iran. De meeste slachtoffers waren schoolkinderen.
Iraanse media spreken van miljoenen deelnemers in het land. De manifestaties staan ook in het teken van verzet tegen Israël en de VS.
Khamenei was de opvolger van de stichter van de Islamitische Republiek Iran, Ruhollah Khomeini die tien jaar aan de macht was toen hij in 1989 overleed. Het is door de oorlog nog niet bekend wanneer Khamenei wordt begraven. Hij is opgevolgd door zijn zoon Mojtaba die niet op de herdenkingen wordt verwacht en over wiens lot weinig bekend is.
Iran toestaan om tol te heffen voor een doorvaart door de Straat van Hormuz schept een gevaarlijk precedent. Dat zei topman van de internationale scheepvaartorganisatie IMO Arsenio Dominguez in een interview met Bloomberg TV. Teheran wil een tol van een dollar per vat olie heffen voor schepen die door de zeestraat varen.
Volgens Dominguez is het onwenselijk dat landen afwijken van internationale afspraken zoals een vrije doorvaart. Bovendien verzekert de tol niet de veiligheid van schepen, zegt de topman. De tolheffing zou Iran vorig jaar zo’n 7,3 miljard dollar (6,2 miljard euro) hebben opgeleverd.
Ook de topman van het staatsoliebedrijf Adnoc uit de Verenigde Arabische Emiraten pleit voor een heropening van de Straat van Hormuz zonder voorwaarden. Sultan Al Jaber benadrukt dat het gaat om wateren die vallen onder het internationaal recht en een vrije doorvaart daarmee gegarandeerd zou moeten zijn. Volgens hem liggen er 230 schepen beladen met olie klaar om de Perzische Golf te verlaten.
Hij stelt dat energiezekerheid en stabiliteit van de wereldeconomie afhangen van een onvoorwaardelijke opening. Vooral voor Aziatische landen is een snelle heropening cruciaal, benadrukt Al Jaber. Landen in Azië zijn voor olie sterk afhankelijk van import, vooral uit het Midden-Oosten.
De topman zei op LinkedIn dat de Straat van Hormuz donderdag nog niet open is. De heropening is onderdeel van het staakt-het-vuren. Maar na nieuwe aanvallen van Israël op Libanon heeft Iran de zeestraat weer gesloten, meldden Iraanse persbureaus.
Ook Frankrijk heeft zich uitgesproken tegen een tolheffing. De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot noemt het „onaanvaardbaar”. Vrije doorvaart is een „gemeenschappelijk goed”. Hij noemde het heffen van een tol illegaal.
Het dodental van de aanvallen op Libanon van woensdag is volgens de minister van Volksgezondheid Rakan Nassereddine opgelopen tot 203. Er zijn volgens hem ook meer dan duizend mensen gewond geraakt. Reddingswerkers waren ook donderdagochtend nog bezig met het zoeken naar slachtoffers onder de puinhopen in Beiroet.
Hezbollah heeft in reactie raketten afgevuurd op Noord-Israël. De organisatie verwijt Israël „schending van het staakt-het-vuren”. „Reacties zullen volgen tot de Israëlisch-Amerikaanse agressie tegen ons land en onze bevolking stopt.”
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei donderdagochtend nog eens op X dat aan de aanvallen geen einde is gekomen, zolang hij vanuit Libanon een dreiging ziet voor Noord-Israël. „We zullen Hezbollah waar nodig blijven aanvallen totdat we de veiligheid van de burgers in het noorden volledig hebben hersteld.”
De Libanese burgerbescherming sprak woensdag van 254 doden en 1100 gewonden door de Israëlische luchtaanvallen.
De Saudische minister van Buitenlandse Zaken prins Faisal bin Farhan Al Saud heeft voor het eerst sinds de aanvallen op Iran begonnen met zijn Iraanse collega getelefoneerd. Hij sprak met minister Abbas Araghchi over „de spanningen in de regio en de pogingen veiligheid en stabiliteit te herstellen”, aldus het ministerie van de prins in Riyad.
Het gesprek volgt op een dankzij onder meer Pakistaanse diplomatie bereikt wapenstilstandsakkoord. Israël, de VS en Iran stoppen twee weken met aanvallen om te komen tot onderhandelingen, zo werd afgesproken.
Israël en de VS hebben 28 februari Iran opnieuw aangevallen. Iran heeft onder meer geantwoord met luchtaanvallen op steunpunten en bases van de VS in de Golfstaten. Saudi-Arabië behoort tot de oudste bondgenoten van de VS in de regio, zowel op economisch als militair gebied.
De recente aanvallen op Libanon vallen niet onder het zelfverdedigingsrecht van Israël, stelt EU-buitenlandchef Kaja Kallas. „Hezbollah heeft Libanon in de oorlog meegesleept, maar Israëls recht op zelfverdediging rechtvaardigt niet zulke enorme verwoestingen”, schrijft ze op X.
Ondanks afspraken over een tijdelijke wapenstilstand tussen de VS en Iran voert Israël zware aanvallen uit op Libanon. Volgens de Libanese autoriteiten zijn er meer dan tweehonderd doden gevallen.
Volgens Kallas hebben de aanvallen „honderden mensen gedood, waardoor het moeilijk is te beargumenteren dat dergelijke hardhandige acties onder zelfverdediging vallen”. De EU stelt dat het staakt-het-vuren ook geldt voor Libanon. De aanvallen zetten het bestand „zwaar onder druk”, schrijft ze.
Verder schrijft ze dat de EU de inspanningen van Libanon steunt om Hezbollah te ontwapenen. Hezbollah zou het doel zijn van de aanvallen van Israël.
Spanje heeft de vorige maand gesloten ambassade in Teheran heropend. De ambassadeur is teruggestuurd naar de Iraanse hoofdstad, meldt minister van Buitenlandse Zaken José Manuel Albares.
In maart trok Spanje zijn ambassadeur voor Israël terug. Er is geen opvolger en het koninkrijk heeft geen ambassadeur meer voor de post Tel Aviv. Israël heeft ook geen ambassadeur in Madrid.
Spanje veroordeelt de Israëlische aanvallen op Libanon van woensdag, aldus Albares. Daarmee heeft Israël het overeengekomen bestand in de regio volgens de minister naast zich neergelegd. Het is volgens hem ook een schending van het internationaal recht.
Spanje behoort in Europa tot de felste critici van het beleid van de Israëlische regering van premier Benjamin Netanyahu. De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft eerder gezegd dat Israël met de aanvallen op Libanon beoogt Zuid-Libanon net zo te verwoesten als de Gazastrook en onbewoonbaar te maken.
De Israëlische krijgsmacht (IDF) zegt de secretaris en neef van Hezbollahleider Naim Qassem gedood te hebben. Ali Yusuf Harshi zou zijn omgekomen bij een aanval op de Libanese hoofdstad Beiroet. De krijgsmacht zegt bij de reeks aanvallen van woensdag tot in de nacht van donderdag ook belangrijke infrastructuur van Hezbollah te hebben uitgeschakeld. Hezbollah zelf heeft de dood van Harshi niet bevestigd.
„Harshi was een nauwe compagnon en persoonlijk adviseur van Hezbollah-secretaris-generaal Naim Qassem, en speelde een cruciale rol in het beheren en beveiligen van zijn kantoor”, schrijft de IDF op Telegram.
Israël voert zware aanvallen uit op Libanon, ondanks de wapenstilstand waar de Verenigde Staten en Iran het over eens werden. Volgens Iran geldt die ook voor Libanon. Israël ontkent dat en zei dat de aanvallen zouden doorgaan.
Het Libanese ministerie van Volksgezondheid meldde 182 doden door de aanvallen sinds het bestand. De burgerbescherming sprak van 254 doden en 1100 gewonden.
De Britse en Franse ministers van Buitenlandse Zaken, Yvette Cooper en Jean-Noël Barrot, hebben de hevige Israëlische aanvallen op Libanon uiterst schadelijk en onaanvaardbaar genoemd. Cooper zei dat het wapenstilstandsakkoord dat Iran met de VS en Israël heeft gesloten, ook moet gelden voor Libanon.
Haar Franse collega Barrot zei dat de Israëlische aanvallen „extra onaanvaardbaar zijn, omdat ze het wapenstilstandakkoord ondermijnen”. Beide bewindslieden willen een onmiddellijk einde aan de Israëlische aanvallen op het buurland Libanon.
Volgens Cooper moet het akkoord uitgebreid worden met Libanon. „We zien de humanitaire gevolgen en de enorme ontheemding van mensen in Libanon.” Iran en bemiddelaar Pakistan stellen dat Libanon al onderdeel is van de overeenkomst voor een bestand van twee weken. Een Iraanse delegatie gaat donderdag naar Pakistan om hierover te praten. Volgens Iran is er zonder Libanon geen wapenstilstand mogelijk.
VN-chef António Guterres veroordeelt „de massale aanvallen” van Israël op Libanon waarbij „honderden burgers gedood zijn of gewond geraakt zijn, onder wie kinderen”. Guterres is bezorgd over het sterk toenemende aantal burgerslachtoffers bij de Israëlische aanvallen.
De aanvallen gaan volgens het Israëlische leger door om de dreiging van beschietingen van het noorden van Israël door de Libanese beweging Hezbollah weg te nemen. De Israëlische aanvallen zijn woensdag verhevigd na een overeenkomst tussen enerzijds Iran en anderzijds de VS en Israël over een wapenstilstand van twee weken.
De Libanese autoriteiten meldden 254 doden en 1165 gewonden op woensdag. Volgens Iran, dat Hezbollah al heel lang steunt, valt Libanon ook onder het wapenstilstandsakkoord dat dankzij Pakistaanse diplomatie is bereikt. Israël en de VS stellen dat dat niet zo is.
Dit is volgens Iraanse media voor Iran een reden het akkoord op te zeggen.
Europese landen hebben niet allemaal in de oorlog met Iran de hulp geboden die ze de VS wel ooit hebben beloofd, zei Rutte woensdag na een bezoek aan het Witte Huis.
„We beleven een gevaarlijke tijd. Maar ik heb gegronde hoop voor Iran”, zegt de Iraanse voorganger Kamil Navai uit Los Gatos in de Amerikaanse staat Californië. „Er komt een tijd dat de naam van Christus in Teheran zonder enige belemmering zal worden verkondigd.”
Een Iraanse delegatie gaat donderdagavond naar Pakistan om er „ernstige gesprekken” te hebben over het tienpuntenplan voor een bestand in de regio. Dit zei de Iraanse ambassadeur in Pakistan, Reza Amiri Moghaddam.
De aanvallen van Israël en de VS op Iran en de tegenaanvallen van Iran moeten volgens het puntenplan dat door Pakistan is voorgelegd twee weken worden stilgelegd voor onderhandelingen tussen de strijdende partijen. De Straat van Hormuz zou in die tijd weer open zijn.
Onderdeel van het plan is dat Israël ook de aanvallen op Libanon stopt, volgens de Iraanse buitenlandminister Abbas Araghchi en de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif. Israël heeft zware aanvallen op het buurland uitgevoerd en zegt, net als de VS, dat Libanon geen onderdeel vormt van het plan voor wapenstilstand.
Araghchi zei woensdag dat de Verenigde Staten moeten kiezen tussen een staakt-het-vuren of een voortzetting van de oorlog via Israël. „Het land kan niet allebei hebben.”
De olieprijzen gingen donderdagochtend weer omhoog na de sterke daling een dag eerder door optimisme op de oliemarkt over de wapenstilstand in het Midden-Oosten. Maar nu lijkt er weer enige onzekerheid te zijn over het staakt-het-vuren, want de Straat van Hormuz blijft vrijwel volledig afgesloten door Iran. Daarnaast heeft Hezbollah raketten afgeschoten op Israël.
De prijs van een vat Amerikaanse olie steeg 3,4 procent tot 97,60 dollar en Brentolie werd 2,4 procent duurder op 97,03 dollar per vat. Op woensdag doken de prijzen nog tot 13 procent omlaag. Dat was de sterkste dagelijkse daling sinds 2020. Door de Straat van Hormuz gaat doorgaans ongeveer een vijfde van alle ruwe olie in de wereld. Iran heeft gezegd de zeestraat volledig te heropenen bij de wapenstilstand van twee weken.
De landelijke adviesprijzen aan de pomp zijn donderdag gedaald. Volgens consumentenorganisatie UnitedConsumers is de adviesprijs voor een liter benzine nu 2,571 euro en voor diesel 2,751 euro. Dat was woensdag nog respectievelijk 2,599 en 2,819 euro.
„Alle Amerikaanse schepen, vliegtuigen en militairen (...) blijven in en rond Iran”, schrijft de Amerikaanse president Donald Trump op Truth Social, „totdat de daadwerkelijk gesloten overeenkomst volledig is nageleefd”.
Hij vervolgt: „Mocht dit om enigerlei reden niet het geval zijn, wat hoogst onwaarschijnlijk is, dan barst het schieten los: groter, beter en krachtiger dan ooit eerder is gezien”.
Volgens Trump is „reeds lang geleden” overeenstemming bereikt over „geen nucleaire wapens voor Iran” en dat de Straat van Hormuz „open en veilig” zal zijn.
„Ondertussen is ons geweldige leger zich aan het bevoorraden en aan het uitrusten, en kijkt het uit naar zijn volgende verovering.”
Hezbollah heeft raketten afgevuurd op Noord-Israël, meldt de Libanese beweging. Het is Hezbollah’s eerste aanval op Israël sinds de Verenigde Staten een staakt-het-vuren van twee weken overeenkwamen met Iran.
Volgens bemiddelaar Pakistan, Iran en Hezbollah heeft dat bestand ook betrekking op Libanon. Israël en de VS ontkennen dat echter.
Hezbollah stelde in een verklaring dat de aanval een reactie was op wat de beweging omschreef als Israëlische schendingen van het staakt-het-vuren. Israël voerde woensdag grootschalige aanvallen uit op Libanon, waarbij volgens lokale autoriteiten zeker 250 doden vielen.
NAVO-topman Mark Rutte valt de Amerikaanse president Donald Trump bij in diens kritiek op Europese NAVO-landen. Die hebben inderdaad niet allemaal in de oorlog met Iran de hulp geboden die ze de Verenigde Staten wel ooit beloofd hebben, zei Rutte na een bezoek aan Trump. Maar hij heeft Trump ook gewezen op goede voorbeelden, zei hij in een interview met CNN.
Trump sloeg na afloop nog geen andere toon aan. „De NAVO was er niet toen we ze nodig hadden en ze zullen er niet zijn als we ze opnieuw nodig hebben”, schreef hij op Truth Social.
De Amerikaanse president beklaagde zich de afgelopen weken voortdurend dat Europese bondgenoten niet voluit meededen aan de oorlog tegen Iran. Hij stoorde zich aan hun kritiek en weigering om hun luchtruim en militaire bases te gebruiken en vroeg zich hardop af of de VS niet beter uit de NAVO konden stappen. Ook al hebben de NAVO-landen wel beloofd elkaar te hulp te schieten als ze worden aangevallen, maar niet om militaire operaties elders in de wereld te steunen.
Rutte snapt Trumps punt wel. Het leeuwendeel van de bondgenoten weet dat de NAVO er niet alleen is om de VS en Europa te beschermen, maar ook zodat de VS elders in de wereld hun macht kunnen laten gelden, stelde hij. Europese landen hebben volgens hem de oorlog tegen Iran mogelijk gemaakt.
Maar „het klopt, niet alle Europese landen hebben hun afspraken waargemaakt en ik begrijp volkomen dat hij daarover teleurgesteld is”, zei Rutte. Tegelijkertijd was „een grote meerderheid van Europese landen behulpzaam met militaire bases, met logistiek, met overvliegen, met ervoor zorgen dat ze hun toezeggingen naleven”, heeft hij Trump naar eigen zeggen ook voorgehouden. Hij noemde Duitsland, het VK en ook Frankrijk als lichtende voorbeelden. Vooral die laatste twee moesten het bij Trump de afgelopen dagen ontgelden. Maar zij tuigden bijvoorbeeld een coalitie op om de Straat van Hormuz te heropenen, bracht Rutte in.
Naar Ruttes bezoek was met spanning uitgekeken, omdat Trump volgens het Witte Huis een mogelijk vertrek uit de NAVO met hem zou willen bespreken. Rutte wilde dat niet beamen, maar sprak het niet tegen en erkende dat „er duidelijk teleurstelling heerst”. Ook over berichten dat de VS NAVO-landen zouden willen straffen door er Amerikaanse troepen weg te halen wilde hij niet meer kwijt dan dat „het een heel openhartig en open gesprek was”. Trump luisterde volgens de NAVO-secretaris-generaal echter ook nauwgezet naar diens kijk op de zaak.
De VAE vinden dat Iran moet betalen voor de schade die is veroorzaakt door zijn aanvallen in de Golfregio. Ook wil de golfstaat opheldering over hoe het staakt-het-vuren ervoor zal zorgen dat Teheran de vijandelijkheden staakt en de Straat van Hormuz heropent.
De Verenigde Staten en Iran kwamen na meer dan een maand van vijandelijkheden een staakt-het-vuren van twee weken overeen, maar dat bestand blijkt fragiel. Iran meldde aanvallen en verschillende Golfstaten, waaronder de VAE, zeiden dat Teheran hen had aangevallen.
Gedurende meer dan een maand oorlog lanceerde Iran aanvallen op de Golfstaten als reactie op Amerikaanse en Israëlische aanvallen die de Iraanse leiding onthoofdden. Daarbij werden de VAE zwaarder getroffen dan welk ander land ook.
De Iraanse aanvallen „vereisen dat Iran ter verantwoording wordt geroepen en volledig aansprakelijk is voor de schade en schadevergoedingen”, aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken.
Bahrein heeft laten weten dat het zijn luchtruim, dat sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten gesloten was, weer heeft geopend nu Iran en de Verenigde Staten overeenstemming hebben bereikt over een staakt-het-vuren van twee weken.
Irak kondigde eerder al aan dat het zijn luchtruim heropent.
De Golfstaten hebben de zwaarste klappen opgevangen van de Iraanse vergeldingsaanvallen, sinds de VS en Israël eind februari luchtaanvallen op Iran uitvoerden die een regionale oorlog ontketenden.
Het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) is „verontwaardigd” over de dodelijke operaties die het Israëlische leger uitvoert in dichtbevolkte gebieden in heel Libanon. Daarbij zijn woensdag volgens Libanese autoriteiten zeker 250 doden gevallen.
„Mensen in heel Libanon hielden hun adem in in afwachting van een staakt-het-vuren, maar een golf van dodelijke aanvallen heeft het land in paniek en chaos gestort”, aldus Agnès Dhur, hoofd van de ICRC-delegatie in Libanon, in een persbericht. Daarmee doelde Dhur op het akkoord dat de Verenigde Staten en Iran in de nacht van dinsdag op woensdag sloten, dat volgens Iran en bemiddelaar Pakistan ook op Libanon van toepassing is. Israël en de VS ontkenden dat later.
De organisatie veroordeelt specifiek de zware explosieve wapens die de Israëli’s inzetten in dichtbevolkte stedelijke gebieden, waaronder de hoofdstad Beiroet, zonder dat er vooraf effectieve waarschuwingen waren gegeven. Het ICRC herhaalt zijn „dringende oproep aan alle partijen om burgers en civiele objecten tijdens militaire operaties te beschermen en te respecteren”, aldus het persbericht.
Volgens de Amerikaanse vicepresident JD Vance is het aan Iran of het staakt-het-vuren tussen de landen sneuvelt vanwege de aanhoudende Israëlische aanvallen op Libanon. Terwijl de Iraanse president Masoud Pezeshkian een wapenstilstand in Libanon cruciaal noemde voor het beëindigen van de oorlog, is er volgens Vance sprake van een „legitiem misverstand”.
„Ik denk dat de Iraniërs dachten dat de wapenstilstand Libanon omvatte, maar dat is gewoon niet zo. We hebben die belofte nooit gedaan”, zei Vance na een bezoek aan Hongarije. De VS en Iran kwamen in de nacht van dinsdag op woensdag tot een tijdelijk staakt-het-vuren van twee weken. Volgens eerste berichten van bemiddelaar Pakistan gold het akkoord ook voor Libanon, maar dat was volgens zowel Israël als de VS niet het geval.
Als Iran de onderhandelingen wil laten mislukken vanwege Libanon, „dat niet met hen te maken heeft”, aldus Vance, „dan is dat uiteindelijk hun keuze.”
Bij de grootschalige Israëlische aanvallen op woensdag kwamen volgens Libanese autoriteiten meer dan 250 mensen om het leven en raakten meer dan duizend mensen gewond.
„De Israëliërs hebben, zoals ik het begrijp, aangeboden zich wat meer in te houden in Libanon”, zei Vance. „Omdat ze ervoor willen zorgen dat onze onderhandelingen succesvol verlopen.” Hij kwam verder niet met details.
De vicepresident waarschuwde dat president Donald Trump verwacht dat de Straat van Hormuz weer opengaat, zoals beloofd is in het staakt-het-vuren. „Als ze zich niet aan de afspraak houden, zullen ze ernstige gevolgen ondervinden.”
Vance reist volgens het Witte Huis dit weekend af naar Pakistan, waar vanaf zaterdag de onderhandelingen met Iran zouden gaan plaatsvinden.
Lees hier het liveblog van woensdag 8 maart terug.
Advertentie
- Meer over
- Aanval op Iran
