Dat schrijft bureau SEO Economisch Onderzoek in een donderdag uitgebracht rapport. De vermindering van het aantal rokers komt volgens de onderzoekers neer op een daling van circa 1 procent van het totaalaantal volwassenen dat rookt in Nederland.

Volgens de studie is het aantal verkooppunten binnen 250 meter van woningen door het verbod gehalveerd. Daar zouden vooral inwoners van kwetsbare wijken van profiteren, want 47 procent van de volwassenen die stopten met roken woont in die gebieden. SEO Economisch Onderzoek zegt dat het verbod bijdraagt aan het verkleinen van sociaaleconomische gezondheidsverschillen.

Afstand

De onderzoekers stellen dat nabijheid van verkooppunten doorslaggevend is. Wanneer er geen verkooppunt meer binnen 250 meter van een woning is, daalt de kans dat iemand rookt met 6 procent. Een verdere vergroting van de afstand levert geen extra effect op. Het effect komt waarschijnlijk vooral doordat het verbod een duwtje geeft aan mensen die al wilden stoppen en nu die stap daadwerkelijk zetten.

Door het verbod is het aantal verkooppunten voor tabak met 60 procent afgenomen. Daardoor moeten mensen gemiddeld anderhalf keer zo ver reizen om aan tabaksproducten te komen.

SEO Economisch Onderzoek zegt ook dat de maatregel kan voorkomen dat nieuwe rokers beginnen, al wordt dat effect pas op langere termijn in de cijfers zichtbaar. Momenteel rookt ongeveer 18 procent van de Nederlandse bevolking. Het leeuwendeel van rokers begon daarmee op jonge leeftijd.

De maatschappelijke winst is aanzienlijk, berekenen de onderzoekers. Vooral door een langere levensduur en betere kwaliteit van leven van ex-rokers bedragen de baten 180 tot 370 miljoen euro per jaar, staat in het rapport. Die baten komen voor een groot deel terecht in kwetsbare wijken.

De directeur van KWF Kankerbestrijding, Carla van Gils, zegt namens het initiatief De Rookvrije Generatie dat het supermarktverbod zijn vruchten afwerpt. Van Gils wil de afname van verkooppunten doorzetten, „want hoewel de verkooppunten in supermarkten zijn verboden, is er een flinke groei van tabaksspeciaalzaken buiten supermarkten”.

Registratieplicht

Namens De Rookvrije Generatie wil Van Gils dat er een vergunningenstelsel en een registratieplicht worden ingevoerd om grip en zicht te krijgen op het aantal tabakszaken.

In de studie van SEO Economisch Onderzoek is niet gekeken naar mogelijke effecten van het verbod op de hoeveelheid sigaretten die iemand per week rookt. Ook de kans op vapen is niet meegenomen. Wel is ingeschat dat mensen door het verbod vaker tabak in het buitenland kopen of langs illegale weg aan hun tabakswaren komen.