Een jongen met twee gezichten. Zo omschreef de Noorse influencer Nora Haukland haar ex-vriend Marius Høiby. Hij is lief en charmant, een man die meiden voor zich weet te winnen. Maar ook iemand die angst aanjaagt door woedeuitbarstingen, gewelddadig gedrag en bedreigingen. „Hij kon dingen zeggen als dat hij niet meer wilde leven. Dat hij niets meer met mij te maken wilde hebben. Dat hij me haatte”, vertelde Haukland in de rechtbank van Oslo.

Het beeld van de twee gezichten past ook in het plaatje dat oprijst uit de getuigenissen van andere vermeende slachtoffers. Ook zij hadden eerder een relatie met de zoon van de Noorse kroonprinses. Het ene moment zou Høiby volgens hen zorgzaam en vrolijk zijn. Maar hij dreigde ook, zwaaide met een mes, schopte er soms op los en kneep de keel dicht van een ex-vriendin, verklaarden zij. De dames hadden aanvankelijk vrijwillig seksueel contact met hem, maar daarop volgden terwijl ze sliepen onvrijwillige seksuele handelingen. Daarvan maakte Høiby filmpjes, zonder hun toestemming. Meestal was hij dan ook onder invloed van drank of drugs.

De 29-jarige Høiby wordt verdacht van maar liefst 32 strafbare feiten. Verkeersovertredingen, vervoer van drugs, maar ook mishandeling, verkrachting en bedreiging. Aan het begin van de rechtszitting bekende hij al schuldig te zijn aan geweld en bedreigingen. Zo erkende hij dat hij een vrouw in een wurggreep had gehouden, al was dat volgens de verdachte niet zo hardhandig als zijn ex beweerde. De verkrachtingen ontkent hij. Ook vindt hij het „volkomen onproblematisch” dat hij beelden heeft gemaakt van seksuele handelingen met een vrouw die hem beschuldigt van verkrachting.

Monster

Høiby beseft dat de rechtszaak hem tot een „haatobject” van heel Noorwegen maakt, zoals hij het vorige week zelf verwoordde. „Ik ben niet meer Marius. Ik ben een monster.” De media-aandacht en het gebrek aan privacy vallen hem zwaar. „Elke dag in de krant staan, het hele jaar door. Dat doet iets met je. Mijn hele leven is publiek domein. Berichten, gesprekken met mijn familie. Privézaken zijn in de media.”

Bijna elke dag dat hij in het verdachtenbankje zat, brak Høiby in tranen uit. Vorige week zei hij 98 procent van zijn sociale netwerk te hebben verloren. „De mensen die ik nog wel heb, willen niet met me gezien worden”, zei hij. Inderdaad houdt de Noorse koninklijke familie op dit moment publiekelijk afstand van de zoon van kroonprinses Mette-Marit, die geboren werd uit een eerdere relatie. Maar de gebeurtenissen roepen wel vragen op over de rol van haar en kroonprins Haakon. Vooralsnog zwijgt het Noorse hof daarover.

Ex-vriendin Haukland beweerde in de rechtbank dat zij het kroonprinselijk paar heeft gesmeekt hulp voor Høiby te zoeken. Dat gebeurde toen Haukland hem thuisbracht, nadat zijn ouders hem dagenlang niet konden bereiken. „Jullie moeten hem helpen, zien jullie niet dat hij hulp nodig heeft?” zou ze tegen hen gezegd hebben. Het prinselijk paar gaf volgens Haukland aan dat zij zich niet druk hoefde te maken om hun zoon. „Stuur hem naar een afkickkliniek, dit gaat niet goedkomen”, bond Haukland het echtpaar naar eigen zeggen op het hart.

Donkere wolken

De crisis rond het Noorse koningshuis bleek nog niet compleet. Zijn moeder Mette-Marit viel van haar voetstuk nadat bleek dat ze er een dubieuze vriendschap op nahield met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein. Honderden keren kwam haar naam voor in dossiers die vorige maand werden vrijgegeven.

Dat Mette-Marit er voor haar huwelijk met Haakon een losbandig leven op nahield, is bekend. Tijdens hun verloving bood de aanstaande prinses in een emotionele toespraak excuses aan voor haar verleden. De Noren vergaven het haar, sloten haar in het hart. Maar blijkbaar heeft de kroonprinses geen afstand van haar oude leven gedaan. Ze bleek drukker met buitenechtelijke contacten dan met de opvoeding van haar kinderen en het dienen van het land, zo is nu de algemene beeldvorming.

V.l.n.r. kroonprins Haakon, prinses Ingrid Alexandra en kroonprinses Mette-Marit woonden in december de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede bij. beeld EPA, Ole Berg-Rusten

Marius Høiby wordt verdacht van 32 misdrijven. beeld AFP, Håkon Mosvold Larsen

De rechtszaak tegen Høiby neemt zes weken in beslag. beeld AFP, Ane Hem

De populariteit van kroonprinses Mette-Marit kelderde afgelopen weken hard. beeld EPA, Ole Berg-Rusten

V.l.n.r. kroonprins Haakon, prinses Ingrid Alexandra en kroonprinses Mette-Marit woonden in december de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede bij. beeld EPA, Ole Berg-Rusten

Marius Høiby wordt verdacht van 32 misdrijven. beeld AFP, Håkon Mosvold Larsen

De rechtszaak tegen Høiby neemt zes weken in beslag. beeld AFP, Ane Hem

De populariteit van kroonprinses Mette-Marit kelderde afgelopen weken hard. beeld EPA, Ole Berg-Rusten

Diverse liefdadigheidsorganisaties waarbij Mette-Marit betrokken was, hebben de samenwerking met haar inmiddels opgezegd of uitleg geëist. Volgens het hof is de kroonprinses daar op dit moment niet toe in staat. Mette-Marit beloofde later meer duidelijkheid te geven.

Wat ook niet helpt, is dat afgelopen week een filmpje opdook van dertig jaar geleden. De toen 23-jarige Mette-Marit zat in een ordinaire datingshow waarin werd gezegd ze een zwak had voor „bad boys”.

Intussen kelderden in de peilingen de populariteit van het Noorse koningshuis. Mette-Marit scoorde anderhalf jaar geleden nog een 7,4. Nu wordt zij gewaardeerd met een 3,7. Ook kroonprins Haakon is beduidend minder geliefd: de waardering voor hem ligt een punt lager dan eerder. Koning Harald blijft erg geliefd; hij is de stabiele factor.

Wie naar de toekomst kijkt, ziet donkere wolken boven het paleis opdoemen. Harald vierde onlangs zijn 89e verjaardag; zijn gezondheid is broos. Wat als hij wegvalt? Weinig Noren zullen nog staan te springen bij het idee dat Mette-Marit hun koningin wordt. Huilende excuses zullen het wantrouwen dit keer niet wegnemen.

Timing

Intussen gaat ook de gezondheid van Mette-Marit verder achteruit. De kroonprinses lijdt aan de chronische ziekte longfibrose. In december werd bekend dat ze een longtransplantatie nodig heeft en dat daarvoor voorbereidingen worden getroffen.

Speelt de ziekte op door stress? Of gebruikt het hof dit nieuws als afleidingsmanoeuvre, zoals media inmiddels hardop suggereren? Noorwegen twijfelt niet aan de ernst van Mette-Marits aandoening, maar de timing waarop het hof updates over de ziekte naar buiten brengt, is wel opvallend: precies rond andere schokkende berichten.

Mette-Marit is sinds eind januari, vlak voor het begin van de strafzaak rond haar zoon, niet meer in het openbaar getreden. Ze zou eigenlijk naar het buitenland reizen, maar dat ging op het laatste moment niet door. Het hof zegt dat ze behoefte heeft aan rust en herstel. Kroonprins Haakon antwoordt bij werkbezoeken niet op vragen over de gezondheid van zijn echtgenote.

Vrijspraak voor zijn stiefzoon ligt niet voor de hand na alles wat er de afgelopen weken in de rechtbank voorbijgekomen is. Een verzoek om Høiby’s vrijlating wees de rechtbank vorige week nog af vanwege de ernst van de zaak en de grote kans op herhaling. Vlak voor het proces begon, werd de jongeman nog opgepakt op verdenking van mishandeling, dreiging met een mes en het schenden van een contactverbod. Het ziet er niet goed uit voor hem, en ook niet voor het Noorse koningshuis.