Revolutionaire Garde bevestigt dood Basij-leider Soleimani
Volg de laatste ontwikkelingen over de oorlog tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten in dit liveblog.
Advertentie
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Amerikaanse ambassades wereldwijd opgedragen „onmiddellijk” hun veiligheidsmaatregelen te herzien. Dit in verband met de oorlog in Iran, schrijft The Washington Post. Ambassades in het Midden-Oosten hadden deze oproep al gekregen.
Sinds het uitbreken van de oorlog tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran zijn er meerdere aanvallen geweest op Amerikaanse ambassades in het Midden-Oosten. Ook zijn er incidenten geweest bij ambassades op andere plekken. Zo werden er onlangs schoten gelost bij het consulaat in Toronto, en vond er een explosie plaats bij de ambassade in Oslo.
Het ministerie heeft de ambassades gevraagd om speciale teams samen te stellen die bedreigingen kunnen identificeren en aanpakken. Het is niet duidelijk of de oproep komt na nieuwe informatie over mogelijke aanvallen.
De Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) heeft bevestigd dat Gholamreza Soleimani is omgekomen bij Amerikaans-Israëlische aanvallen. Soleimani gaf leiding aan de zogenoemde Basij, een paramilitaire beweging die onder meer verantwoordelijk wordt gehouden voor het gewelddadig neerslaan van de protesten in Iran in januari.
In de verklaring van de IRG, aangehaald door Al Jazeera, wordt Soleimani geroemd om de „strategisch ongekende rol” die hij speelde binnen de Basij. Zo zou hij onder meer „onderdrukte en kwetsbare groepen” hebben bijgestaan. „Deze laffe moord laat het belang en de rol van de Basij zien in de strijd tegen het leger van Amerikaanse terroristen en het zionistische regime en hun moordenaars, met name in de huidige oorlog”, aldus de IRG. Iran gebruikt doorgaans de term ‘zionisten’ om Israël aan te duiden.
Eerder op dinsdag zei Israël naast Soleimani ook het hoofd van de Iraanse veiligheidsraad, Ali Larijani, te hebben gedood. The New York Times meldde nadien op basis van anonieme Iraanse functionarissen dat dit vermoedelijk inderdaad het geval is. Over Larijani heeft Iran zich vooralsnog niet uitgelaten, noch heeft hij zelf een teken van leven gegeven.
Met Shaheddrones slaat Iran om zich heen in het Midden-Oosten. Oekraïne biedt de getroffen staten een helpende hand, terwijl de Verenigde Staten zich niet effectief lijken te kunnen verdedigen. „Heel opmerkelijk dat ze tegen dit soort zaken aan lopen.”
De Amerikaanse ambassade in Bagdad en een andere Amerikaanse diplomatieke post worden opnieuw bestookt door raketten en drones, melden veiligheidsfunctionarissen. Eerder op de dag werden ze ook al aangevallen.
Bij de aanval op de ambassade werd een explosie gehoord en er zou een brand woeden op het terrein van de ambassade in de hoofdstad van Irak.
Drie drones zouden een Amerikaanse diplomatieke post nabij het vliegveld van Bagdad hebben aangevallen, waarop luchtverdedigingssystemen werden geactiveerd.
Het is nog onduidelijk of er gewonden zijn gevallen.
De Britse nationale veiligheidsadviseur Jonathan Powell vond het aanbod van Iran over het nucleaire programma betekenisvol genoeg om een oorlog te voorkomen, schrijft de krant The Guardian. Volgens verschillende bronnen was hij aanwezig bij de laatste onderhandelingen tussen de VS en Iran. Powell zou zich als adviseur in hetzelfde gebouw hebben bevonden.
Twee dagen na deze gesprekken voerden de VS en Israël de eerste aanvallen uit op Iran. Het Verenigd Koninkrijk was volgens The Guardian kritisch omdat het geen overtuigend bewijs zag van een dreigende Iraanse aanval, zoals de Amerikaanse president Donald Trump beweerde. Powell geloofde juist dat er nog ruimte was om te onderhandelen.
De Britten zouden verrast zijn geweest door wat de Iraniërs op tafel legden. Zo had Iran ingestemd afscheid te nemen van de voorraad sterk verrijkt uranium, wat nodig is voor kernwapens. Ook zouden er geen nieuwe voorraden van worden aangelegd.
De dood van de Iraanse veiligheidschef Ali Larijani maakt deel uit van Israëlische inspanningen om Iraniërs de kans te geven hun regering af te zetten. Dat verklaarde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een videoboodschap.
Het omverwerpen van het Iraanse regime door burgers „zal niet in één keer gebeuren en het zal niet gemakkelijk zijn”, zei Netanyahu. „Maar als we volhouden, geven we hun de kans om hun lot in eigen handen te nemen.”
In Iran waren eind 2025 en begin 2026 al massale protesten tegen de regering. De Iraanse autoriteiten onderdrukten die demonstraties met veel geweld. Het exacte dodental is niet bekend, maar loopt waarschijnlijk in de duizenden.
Iran heeft vooralsnog niet bevestigd dat Larijani is gedood door de Israëliërs. Hij wordt gezien als een spilfiguur binnen het regime en een vertrouweling van de hoogste Iraanse leider Ali Khamenei, die aan het begin van de oorlog was gedood.
De meeste Europese NAVO‑landen weigeren vooralsnog mee te doen aan de missie in de Straat van Hormuz. Spanje, Italië, Griekenland en Noorwegen hebben al laten weten niet mee te doen, en ook Duitsland wil geen „actieve rol” in het conflict spelen, herhaalde minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul zondag. Zelfs Polen –doorgaans een trouwe bondgenoot van Washington– weigert troepen te sturen.
De toestand in de Straat van Hormuz kan niet los worden gezien van de oorlog van Israël en de VS tegen Iran, zei de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araqchi tegen VN-chef António Guterres. De minister benadrukte dat landen en instellingen die zich zorgen maken over vrede en veiligheid de aanvalsoorlog van Israël en de VS tegen Iran moeten veroordelen.
Iran heeft eerder gedreigd dat het doorvecht en de olieprijzen over de 200 dollar (174 euro) per vat kunnen gaan. Door de schaarste aan olie en gas als gevolg van de sluiting van de Straat van Hormuz wordt naar alternatieven gezocht. President Donald Trump suggereert een internationale coalitie om de scheepvaart door de straat te beveiligen. Sommigen hopen op diplomatiek overleg met Teheran.
Iran is voor zover bekend benaderd door Turkije, India en Irak om olietankers door de zeestraat te laten. Turkije en India hebben laten weten dat dat met een aantal schepen is gelukt.
Advertentie
De Verenigde Naties hebben een onderzoek ingesteld naar een dodelijke aanval op een meisjesschool in Iran. Die vond plaats op de eerste dag van de Amerikaans-Israëlische bombardementen.
Iraanse functionarissen verklaarden in Genève dat in korte tijd twee raketaanvallen plaatsvonden bij de Shajareh Tayyebeh School. Die zouden het leven hebben gekost aan 168 kinderen.
Een van de leden van de onderzoeksmissie van de VN zei op een persconferentie dat er aanwijzingen zijn dat het door Iran opgegeven dodental accuraat is. Er is „gezien de onschuldige levens die verloren zijn gegaan” een dringende noodzaak goed uit te zoeken wat er is gebeurd.
Via internationale media kwam eerder al naar buiten dat Amerikaanse onderzoekers het aannemelijk achten dat de VS verantwoordelijk zijn voor de beschieting. Dat Amerikaanse onderzoek loopt nog en voor zover bekend ligt er nog geen definitieve conclusie.
Israël heeft weer melding gemaakt van Iraanse raketaanvallen op het land. De melding volgt op de claim van minister van Defensie Israel Katz dat onder anderen Ali Larijani bij een Israëlische aanval is gedood. De strijd gaat volgens Iran onverminderd door.
Larijani was als topfunctionaris van de veiligheidsraad van Iran een sleutelfiguur voor de coördinatie tussen de reguliere strijdkrachten en de Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde, die rechtstreeks onder de hoogste leider valt en niet onder het ministerie van Defensie.
Sinds 8 maart is Mojtaba Khamenei de hoogste leider van het land. Hij heeft volgens een functionaris op een vergadering over buitenlands beleid gezegd dat hij bemiddelingspogingen van twee landen heeft afgewezen. Het is volgens hem nu geen tijd om over de-escalatie te praten. De VS en Israël moeten verslagen worden en schadevergoedingen betalen, aldus ayatollah Khamenei, die zijn om het leven gebrachte vader heeft opgevolgd.
Israël claimt opnieuw een kopstuk te hebben gedood van het Iraanse regime. Het gaat volgens minister van Defensie Katz om Ali Larijani, de secretaris van de Iraanse veiligheidsraad. Iran heeft de dood van Larijani nog niet bevestigd.
Sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran zijn tal van prominente figuren binnen het islamitische bewind gedood. Zo kwam de hoogste leider Ali Khamenei in de openingsfase van de oorlog om het leven.
Israël zegt ook het hoofd te hebben gedood van de paramilitaire Basij. Die militie speelt een belangrijke rol bij het onderdrukken van protesten tegen de Iraanse machthebbers.
Larijani werd gezien als een van de invloedrijkste figuren in Iran en een vertrouweling van de omgekomen Khamenei. De Hoogste Veiligheidsraad gaat onder meer over coördinatie tussen het leger en de machtige Revolutionaire Garde.
Een Israëlische militaire bron noemde Larijani „de feitelijke leider van het Iraanse regime, vooral in de afgelopen twee weken. Maar ook daarvoor werd hij gezien als degene die de touwtjes in handen had en de beslissingen nam.”
Op de sociale media van Larijani verscheen na de berichten over zijn dood nog een schijnbaar handgeschreven briefje. Dat ging over een aanval op een Iraans marineschip dat bij Sri Lanka tot zinken was gebracht door de Amerikanen.
In het bericht werd niet ingegaan op de Israëlische claim dat Larijani is gedood. Israël heeft ondertussen een foto vrijgegeven van een bellende premier Netanyahu, die volgens het bijschrift opdracht geeft „hoge figuren in het Iraanse regime te elimineren”.
De EU houdt steeds meer rekening met de onvoorspelbaarheid van de Verenigde Staten nu Donald Trump er ruim een jaar president is, aldus EU-buitenlandchef Kaja Kallas. „Natuurlijk zijn we bondgenoten van Amerika, maar we begrijpen hun recente acties niet helemaal”, aldus Kallas.
„Ik denk dat het na dit jaar wel duidelijk is dat we rekening moeten houden met het woord ‘onvoorspelbaarheid’. We zijn nu rustiger, omdat we verwachten dat er altijd onvoorspelbare dingen gebeuren. We nemen het zoals het is, houden ons hoofd koel en blijven gefocust”, zei Kallas.
Eerder bleek al dat EU-lidstaten geen behoefte hebben in te gaan op de oproep van Trump om marineschepen naar de Straat van Hormuz te sturen om de doorgang van scheepvaart te garanderen. „Niemand is bereid zijn burgers in gevaar te brengen in de Straat van Hormuz”, aldus Kallas. „We moeten diplomatieke manieren vinden om deze straat open te houden, zodat we geen voedselcrisis, kunstmestcrisis en energiecrisis krijgen.”
Zuid-Korea zegt door de Verenigde Staten nog niet gevraagd te zijn om oorlogsschepen naar het Midden-Oosten te sturen. Berichten van de Amerikaanse president Donald Trump op sociale media worden niet gezien als een officieel verzoek, zei minister van Defensie Ahn Gyu-back volgens persbureau Yonhap tegen parlementsleden.
Trump heeft een beroep gedaan op internationale bondgenoten om te helpen bij het veiligstellen van de Straat van Hormuz, een waterweg bij Iran die erg belangrijk is voor de wereldeconomie. Hij sprak op zijn platform Truth Social de hoop uit dat landen als Zuid-Korea, Japan, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk marineschepen zullen sturen.
Minister Ahn zei dat in aanloop naar een mogelijk officieel verzoek al achter gesloten deuren is overlegd door zijn ministerie, maar daar wilde hij verder niets over kwijt. Wel benadrukte hij dat zo’n operatie in het Midden-Oosten toestemming zou vereisen van het parlement.
Irak is in gesprek met Iran om olietankers veilig de Straat van Hormuz te laten passeren. Dat heeft de Irakese minister van Olie Hayan Abdel-Ghani gezegd, meldt een Iraaks staatsmedium dinsdag. De zeestraat is sinds het uitbreken van de Iranoorlog grotendeels gesloten.
Door de Straat van Hormuz gaat normaal een vijfde van de wereldwijde olie. Schepen die vanuit Irak vertrekken moeten die route varen. Veel schepen liggen nu gevangen in de Perzische Golf, waar ook aanvallen op schepen plaatsvinden. Een week geleden werden twee tankers met olie uit Irak in Irakese wateren aangevallen, waarbij een opvarende om het leven kwam.
Bagdad kijkt ook naar een andere mogelijkheid om olie te exporteren. Het land werkt aan het herstel van een ongebruikte pijpleiding tussen het noorden van Irak en Turkije. Door de Kirkuk-Ceyhan-pijpleiding ging ooit 0,5 procent van de wereldwijde olie, maar in 2014 raakte de pijpleiding buiten gebruik na aanvallen van Islamitische Staat.
Israël heeft een nachtelijke aanval uitgevoerd die was gericht tegen Ali Larijani, een hoge veiligheidsfunctionaris en een van de kopstukken van het Iraanse regime. Dat zeggen Israëlische functionarissen tegen nieuwssite Times of Israel.
Onduidelijk is of Larijani, secretaris van de Iraanse veiligheidsraad, de aanval heeft overleefd. Israël meldde wel dat het hoofd van de Basij-militie, Gholamreza Soleimani, is gedood. Dat gebeurde naar verluidt bij een aanval op een tentenkamp dat was opgezet door de militie nadat hoofdkwartieren van de Basij waren gebombardeerd. De militie speelt een belangrijke rol bij het onderdrukken van protesten tegen het regime.
Sinds het begin van de oorlog eind februari zijn tal van kopstukken van het Iraanse regime gedood. Het gaat onder meer om de hoogste leider van het streng-islamitische bewind, Ali Khamenei.
Defensiebronnen zeggen tegen de nieuwssite dat recent ook is geprobeerd om topfiguren uit te schakelen van de Palestijnse Islamitische Jihad.
De Amerikaanse president Donald Trump denkt niet dat Israël kernwapens inzet tegen Iran. Trump werd gevraagd of Israël de oorlog verder zou kunnen escaleren met nucleaire wapens. „Israël zou dat niet doen, Israël zou dat nooit doen”, zei Trump.
Israël heeft nooit officieel erkend dat het kernwapens bezit. Het land wil niet dat Iran kernwapens kan maken, maar zou zelf volgens het Stockholm International Peace Research Institute over mogelijk negentig kernkoppen beschikken.
De VS bombardeerden het Iraanse olie-eiland Kharg. Iran sloeg terug met drones op een VAE-olieterminal.
Bij nieuwe Iraanse aanvallen in Irak en de Verenigde Arabische Emiraten zijn drie doden gevallen.
Zes Nederlandse hulporganisaties gaan meer noodhulp aan Libanon geven. Ze krijgen daarvoor 3 miljoen euro van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het geld is onder meer bedoeld om de komende maanden eten en schoon drinkwater te kopen. Door Israëlische aanvallen zijn veel Libanezen op de vlucht geslagen.
De zes hulporganisaties in Libanon zijn CARE Nederland, Cordaid, Oxfam Novib, Plan International, Stichting Vluchteling en War Child. Zij zijn aangesloten bij het samenwerkingsverband Dutch Relief Alliance. „Er is ongelooflijk veel hulp nodig, want de situatie in Libanon verslechtert elke dag. Veel mensen zijn door bombardementen dakloos geraakt”, zegt een woordvoerder van de hulpalliantie.
Volgens CARE Nederland zien zijn hulpverleners in de Libanese hoofdstad Beiroet „gezinnen die op straat of in parken slapen omdat er geen plek meer is in opvanglocaties, familie hen niet kan opvangen of huren onbetaalbaar zijn geworden. Tegelijk hebben veel gezinnen nauwelijks toegang tot voedsel, schoon water of medische zorg.”
In Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), is dinsdagochtend iemand omgekomen door brokstukken van een neergehaalde raket. Het land werd in de nacht van maandag op dinsdag meerdere keren aangevallen met drones en raketten, waardoor de luchtverdediging werd ingeschakeld.
Het gaat volgens Al Jazeera om het zevende dodelijke slachtoffer in de Verenigde Arabische Emiraten sinds de oorlog in het Midden-Oosten ruim twee weken geleden uitbrak.
Volgens het ministerie van Defensie van de Golfstaat zijn de drones en raketten afkomstig uit Iran.
Het Rode Kruis waarschuwt voor aanhoudende regenbuien in Libanon. Meer dan 800.000 mensen zijn door Israëlische aanvallen op de vlucht geslagen. Velen daarvan slapen op straat. „De stortbuien van de afgelopen dagen raken hen ongekend hard”, schrijft de hulporganisatie in een persbericht.
De situatie wordt volgens het Rode Kruis snel „mensonterend”. Het ontbreekt onder meer aan stromend water, toiletten en andere hulpgoederen. „En met de stortbuien die ook later deze week aanhouden, lopen de geïmproviseerde onderkomens onder water”, aldus de hulporganisatie. „De eersten die hieronder lijden, zijn jonge kinderen, zieken en ouderen. Zij lopen al snel risico op diarree en onderkoeling. Dit is levensgevaarlijk.”
Het Rode Kruis maakt zich zorgen om de huidige gezondheidssituatie van de gevluchte inwoners, maar ook om de veiligheid. Sinds de escalatie van het conflict in Libanon begin maart kwamen honderden inwoners om het leven en raakten duizenden mensen gewond. Daarnaast kwamen volgens de hulporganisatie sinds het begin van dit jaar tientallen hulpverleners om het leven. „Hulpverleners mogen nooit een doelwit worden van aanvallen.”
Na een sluiting van zo’n twee uur is het luchtruim van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) heropend, melden staatsmedia in het land. Het ministerie van Defensie meldde eerder in de nacht dat de luchtafweer was ingeschakeld vanwege inkomende raketten en drones uit Iran, waarop het luchtruim werd gesloten.
Het vliegverkeer van en naar de internationale luchthaven van Dubai, de grootste stad van de Golfstaat, moest in de nacht van zondag op maandag ook al worden stilgelegd vanwege de veiligheidssituatie. Door een droneaanval brak toen brand uit in de omgeving van het vliegveld.
Voordat de oorlog in het Midden-Oosten uitbrak, was de luchthaven van Dubai een van de drukste vliegvelden ter wereld, met zo’n 90 miljoen passagiers per jaar.
Een tanker in de Golf van Oman is getroffen door een „onbekend projectiel” en heeft daarbij schade opgelopen, meldt de Britse maritieme organisatie UKMTO. Het incident vond plaats op zo’n 23 zeemijl (ruim 42 kilometer) ten oosten van de havenplaats Fujairah in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), niet ver van de Straat van Hormuz.
Het schip lag voor anker, meldt de UKMTO, een organisatie die de koopvaardij in risicogebieden monitort. Bij de aanval vielen geen gewonden. Er is sprake van „geringe structurele schade” aan het schip en er zijn geen milieueffecten, stelt de organisatie. Onduidelijk is om wat voor schip het gaat, wat het vervoerde of onder welke vlag het vaart.
De UKMTO registreerde sinds eind februari ruim twintig incidenten met schepen in of nabij de Straat van Hormuz, die door Iran bijna volledig is afgesloten in reactie op de Amerikaans-Israëlische aanvallen op het land. De laatste aanval op een schip die door de Britse organisatie werd gemeld, was op 12 maart.
Het Israëlische leger is een nieuwe aanvalsgolf begonnen op doelen in Iran en Libanon, meldt het in een bericht op het sociale medium Telegram. Het leger spreekt van een „grootschalige aanval” op wat het „infrastructuur van het Iraanse terroristische regime” in Teheran noemt. Volgens journalisten van Al Jazeera klonken explosies in de Iraanse hoofdstad.
Ook doelen van Hezbollah worden getroffen in Beiroet, stelt het Israëlische leger. Israël kondigde maandag nog aan een „beperkte en gerichte” grondoperatie te beginnen in het zuiden van Libanon. Verschillende westerse landen spraken daarop hun zorg uit over het oplaaiende geweld in Libanon en vroegen om „onmiddellijke de-escalatie”.
Verschillende landen in het Midden-Oosten melden in de nacht van maandag op dinsdag luchtaanvallen die worden afgeweerd. In de Iraakse hoofdstad Bagdad is de Amerikaanse ambassade aangevallen met drones en raketten, meldt een bron aan persbureau AFP. Een journalist van het persbureau zag zwarte rook opstijgen van het complex.
Bij een raketaanval elders in Bagdad zouden twee mensen om het leven zijn gekomen, meldde een bron aan AFP. Details ontbreken nog.
Israël liet weten dat er vanuit Iran raketten werden afgevuurd op Israël. In delen van het land klonk het luchtalarm. Onduidelijk is nog of er schade of gewonden zijn.
In Dubai in de Verenigde Arabische Emiraten vonden in de nachtelijke uren aanvallen met drones en raketten plaats. Volgens het ministerie van Defensie van het land was Iran daarvoor verantwoordelijk.
Het ministerie van Defensie van Saudi-Arabië zei meerdere drones te hebben onderschept boven het oosten van de Golfstaat.
Journalisten van Al Jazeera melden dat ook in de Iraanse hoofdstad Teheran explosies klonken.
Welkom in het liveblog van dinsdag 17 maart.
Het liveblog van maandag is hier terug te lezen.
Advertentie
- Meer over
- Aanval op Iran
