Kort nadat de oorlog elf dagen geleden begon, riep Donald Trump het Iraanse volk op tegen de machthebbers in opstand te komen zodra dat mogelijk was. Afgelopen vrijdag zei de Amerikaanse president dat hij een stem wilde hebben in het kiezen van een nieuwe leider voor de Islamitische Republiek. Om er zaterdag direct aan toe te voegen dat de ergste aanvallen nog moeten komen en dat de oorlog nog weken kan duren.

Tot ieders verbazing verklaarde Trump in een toespraak maandagavond plotseling dat de oorlog ver vóór op schema ligt en dat de strijd „snel voorbij zal zijn”. Dit weekeinde had de president nog gezegd dat er geen onderhandelingen met Iran zullen plaatsvinden en dat onvoorwaardelijke overgave de enige optie is.

De Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) reageerde daarop met de mededeling dat zij het einde van de oorlog zullen bepalen. Ook zal Teheran volgens de IRGC niet toestaan dat ook maar „1 liter olie” vanuit de regio geëxporteerd zal worden zolang de VS en Israël doorgaan met hun aanvallen.

Trump herhaalde vervolgens zijn dreigement om Iran nog heviger te bombarderen als het de aanvoer van olie via de strategische Straat van Hormuz stopt. „Ze zullen twintig keer harder geraakt worden door de Verenigde Staten van Amerika”, schreef Trump op zijn socialemediaplatform Truth Social. „Daarnaast zullen we makkelijk te verwoesten doelwitten raken, waardoor het vrijwel onmogelijk zal zijn voor Iran om zich als natie opnieuw op te bouwen –dood, vuur en woede zal op hen neerdalen– maar ik hoop en bid dat dat niet gebeurt.”

Duidelijke doelstellingen

Het laat enerzijds zien dat de VS nog geen vastomlijnd idee hebben over de vraag wanneer deze oorlog zal eindigen. Witte Huiswoordvoerder Anna Kelly probeerde maandag nog eens te benadrukken dat er wel degelijk duidelijke doelstellingen zijn. „Het vernietigen van Irans arsenaal ballistische raketten en de marine, een einde maken aan de mogelijkheid van Teheran om terroristische bondgenoten in de regio te bewapenen en voorkomen dat de ayatollahs ooit de beschikking over een kernwapen krijgen.” Over een machtswisseling repte ze echter met geen woord meer.

Anderzijds lijkt de interne machtsstructuur in Iran nog altijd overeind te staan. Dat is ook verklaarbaar, omdat het regime tientallen jaren de tijd heeft gehad om die op te bouwen. Bovendien zag Teheran deze oorlog aankomen en hadden de ayatollahs vervanging klaarstaan voor alle militaire en politieke kopstukken.

Het is dus nog maar de vraag of deze oorlog uiteindelijk in een interne machtswisseling zal eindigen. Weliswaar brengen de VS en Israël de Islamitische Republiek ongekend zware verliezen toe, maar in tegenstelling tot het Iraanse regime heeft Washington niet onbeperkt de tijd om dit conflict voort te zetten.

De Amerikaanse bevolking staat in meerderheid niet achter deze oorlog. Die houding wordt nog versterkt door de sterk stijgende olieprijzen, vanouds een factor waarvoor Amerikanen gevoelig zijn. En met de tussentijdse verkiezingen van november in het vooruitzicht, zal Trump er veel aan gelegen zijn om een spoedige overwinning uit te roepen en verder verlies van Amerikaanse mensenlevens te beperken.

Intussen gingen ook dinsdag de Israëlische aanvallen op Iran onverminderd door. Israël is er veel aan gelegen dit moment van maximale Amerikaanse steun te benutten om zijn aartsvijand een beslissende slag toe te brengen.