Ook geweld kan Bijbelse grond voor echtscheiding zijn
De synode van de Gereformeerde Gemeenten heeft besloten dat bewezen overspel de enige grond blijft voor echtscheiding (RD 13-2). Bij geweld is echtscheiding niet toegestaan. Maar wat bedoelt de synode nu precies? En hoe verhoudt zich dat tot wat ik in mijn spreekkamer tegenkom?
Kerkenraad gereformeerde gemeente mag tweede huwelijk na „wettige scheiding” niet standaard weigeren
In vraag en antwoord 109 van de Heidelbergse Catechismus (HC) staat dat ons lichaam en onze ziel een tempel van de Heilige Geest zijn. God wil dat wij ze rein en heilig houden. Daarom verbiedt Hij alle verkeerde seksuele daden, gebaren, woorden, gedachten, verlangens en al het andere wat ons daartoe kan verleiden.
Een relatie is een leven lang werken en overspel komt voor op alle leeftijden
Als we deze uitleg van overspel aanhouden, zou er dan nog een huwelijk onwettig ontbonden worden? Nu is het mijn bedoeling niet om te zeggen dat we om bovengenoemde redenen zouden moeten scheiden. Maar bij de synode-uitspraak zoals ik die in het RD lees, lijkt overspel een eenduidige, enkelvoudig zaak.
Dat is overspel echter nooit. Er dient altijd goed gekeken te worden naar wat er aan de hand is (niet alleen als er fysiek een derde in het spel is, maar ook als dat online het geval is). Waardoor heeft overspel kunnen plaatsvinden en kunnen uitgroeien? Mijn vraag is dan ook gelijk of de kerk daarin wel voldoende aanbiedt aan hen die getrouwd zijn, dus naast en na de huwelijkscatechese. Een relatie is een leven lang werken. Overspel komt voor op alle leeftijden.
Zesde gebod
Mijn andere pijnpunt is dat geweld volgens de synode geen geldige reden is. In vraag en antwoord 106 van de HC verbiedt God de doodslag en leert Hij ons dat Hij de wortel van de doodslag, als nijd, haat, toorn en wraakgierigheid, haat en dat Hij zulks alles voor een doodslag houdt. Dus als er sprake is van zonde tegen dit gebod –en God acht dat voor doodslag– zou dat dan nooit een grond mogen zijn voor echtscheiding?
Als kinderen Elisa uitschelden, laat God beren komen en worden al die kinderen gedood
In zulke situaties kan het naar mijn mening nodig zijn om de verantwoordelijkheid voor de gezondheid (of voor je leven) te nemen. Daarnaast is het leed ongekend groot voor kinderen die opgroeien in een gezin waarin geweld gewoon geworden is. God haat geweld. Als een groep kinderen de profeet Elisa uitscheldt en daarmee God smaadt, laat Hij beren komen en worden al die kinderen gedood. Zo hoog neemt God uitschelden op.
Zouden wij dan geweld ook niet hoog moeten opnemen? Wanneer scheiding op grond hiervan niet wordt toegestaan, is dat mogelijk een extra voedingsbodem om het geweld te kunnen laten voortbestaan. Dat kan toch niet de bedoeling zijn van een huwelijk?
Te veel schade
Let wel, ik pleit niet voor echtscheiding, maar ik pleit er wel voor om levens niet verder kapot te laten gaan in relaties (partnerrelaties, maar ook ouder-kindrelaties) waarin veel schade aangericht wordt. Het zou voor de kinderen goed zijn als ze zich in deze vreselijke situatie ook gezien en gesteund zouden voelen in en door de kerk.
De auteur is systeemtherapeut bij Eleos.
