Dinsdag bleek dat op de boerderij met 23.000 leghennen vogelgriep had toegeslagen. Dat was een behoorlijke tegenslag, want Ede ligt in de Gelderse Vallei. Dit is een van de meest pluimveedichte gebieden van Nederland.

In het zogeheten beperkingsgebied, tot 10 kilometer rondom het getroffen bedrijf, liggen 130 commerciële pluimveehouderijen. Die kregen allemaal te maken met een vervoersverbod. Dat wordt op zijn vroegst na drie dagen enigszins versoepeld, mits zich in de directe omgeving geen nieuwe uitbraken voordoen.

Heidens karwei

Maar de voorwaarden zijn stringent, zegt Bart-Jan Oplaat, voorzitter van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP). Een vrachtwagen die eieren komt laden, mag niet ook langs andere pluimveehouders. De eieren moeten van elk individueel bedrijf rechtstreeks naar een pakstation, van waaruit supermarkten worden beleverd. „Een heidens karwei om de logistiek te organiseren”, zegt Oplaat.

Intussen is hij voorzichtig optimistisch over de manier waarop de Nederlandse pluimveehouderij de huidige epidemie te lijf gaat. „Onze pluimveehouders doen het vergeleken met de landen om ons heen fenomenaal goed met de bioveiligheid. Er is nog geen enkel bedrijf besmet geraakt via een ander bedrijf.”

Maar de kans op nieuwe besmettingen via in stallen binnendringende veertjes of poep van wilde vogels blijft levensgroot, waarschuwt Oplaat. „Nederland is een deltagebied met heel veel watervogels. In de natuur veroorzaakt vogelgriep momenteel een slachting. Vorige week werden overal weer dode kraanvogels gevonden.”

Ruimingen

In de pluimveehouderij is het virus sinds de eerste uitbraak op 7 oktober 2025 in het Drentse Gasselternijveen tot nu toe op 48 locaties opgedoken. Het gaat om 37 commerciële pluimveehouderijen en 11 kleinschalige (hobby)bedrijven, dierentuinen en kinderboerderijen. De ruiming van alle locaties samen kostte ruim 2 miljoen kippen, kalkoenen en eenden het leven.

Lees ook

Boer uit Terschuur na uitbraak vogelgriep: „Het overkomt je, het zit in de lucht”

Daarmee is sprake van de zwaarste epidemie sinds de periode najaar 2021 tot en met voorjaar 2023. Toen raakten in twee golven in totaal een kleine honderd commerciële pluimveehouderijen besmet, plus ruim zestig hobbyhouderijen. In totaal werden 6,9 miljoen dieren geruimd.

Destijds werden bedrijven binnen 1 kilometer van een uitbraak preventief geruimd. Het huidige beleid is dat de minister van Landbouw hier alleen in uitzonderingsgevallen toe kan besluiten, als het risico op verspreiding groot is. Sinds 2023 is dat echter nog niet voorgekomen.

Het valt Oplaat op dat in de eerste weken van de huidige epidemie vooral kippenbedrijven besmet raakten. „Andere jaren kwamen eenden en kalkoenen vaak als eersten aan de beurt. Het lijkt erop dat de huidige variant van het virus sneller kippen ziek maakt.”